Νέα ανάλυση δείχνει ότι ο συνδυασμός ακραίας ζέστης, ξηρασίας και ανέμων που τροφοδότησε τις μεγάλες πυρκαγιές στη δυτική Ευρώπη έχει ενισχυθεί δραματικά από την υπερθέρμανση του πλανήτη.
- Επιστημονική ανάλυση της ομάδας WWA αποδεικνύει ότι η κλιματική κρίση αύξησε τουλάχιστον 20 φορές την πιθανότητα εκδήλωσης ακραίων πυρκαγιών στην Ισπανία. Οι συνθήκες καύσωνα, ξηρασίας και ανέμου που ευνόησαν τις φωτιές ενισχύθηκαν από την ανθρωπογενή υπερθέρμανση.
- Το φαινόμενο «weather whiplash» συνέβαλε καθοριστικά στις πυρκαγιές. Ένας υγρός χειμώνας δημιούργησε πλούσια βλάστηση, η οποία μετατράπηκε σε τεράστια ποσότητα καύσιμης ύλης εξαιτίας της επακόλουθης έντονης ξηρασίας και ζέστης που επικράτησε στην περιοχή.
- Οι πυρκαγιές σε Ισπανία και Γαλλία προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές, οδηγώντας στην απομάκρυνση 300.000 ανθρώπων. Ο τοξικός καπνός αύξησε τα επίπεδα μικροσωματιδίων έως και 20 φορές πάνω από τα ασφαλή όρια, επηρεάζοντας τη δημόσια υγεία.
- Ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι οι μεγα-πυρκαγιές θα γίνουν συχνότερες λόγω της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Επιστήμονες τονίζουν ότι κάθε αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας θα εντείνει τον κίνδυνο για ακόμη πιο καταστροφικά επεισόδια στο μέλλον.
Οι καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν την Ισπανία και τη Γαλλία το φετινό καλοκαίρι - και τη χώρα μας - δεν ήταν ένα ακόμη ακραίο καιρικό επεισόδιο, αλλά ένα φαινόμενο που έγινε πολύ πιο πιθανό εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με νέα επιστημονική ανάλυση.
Ερευνητές της ομάδας World Weather Attribution (WWA) διαπίστωσαν ότι η κλιματική κρίση έκανε τις συνθήκες που ευνοούν μεγάλες δασικές πυρκαγιές – δηλαδή τον συνδυασμό υψηλών θερμοκρασιών, ξηρού εδάφους και ισχυρών ανέμων – τουλάχιστον 20 φορές πιθανότερες στην Ισπανία και περίπου δύο φορές πιθανότερες στη Γαλλία.
Η μελέτη έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά ερευνών που συνδέουν το φετινό ακραίο καλοκαίρι στην Ευρώπη με την ανθρωπογενή υπερθέρμανση του πλανήτη, η οποία έχει προκληθεί κυρίως από τη χρήση ορυκτών καυσίμων.
«Εξαιρετικά τρομακτικά ευρήματα» – Η Ευρώπη γίνεται πιο εύφλεκτη
Οι επιστήμονες ανέλυσαν την περίοδο με τον υψηλότερο δείκτη σοβαρότητας πυρκαγιάς (Daily Severity Rating), έναν δείκτη που υπολογίζει πόσο επικίνδυνες είναι οι καιρικές συνθήκες σε περίπτωση εκδήλωσης φωτιάς.
Στη συνέχεια συνέκριναν τα σημερινά δεδομένα με ένα υποθετικό κλίμα χωρίς την επιπλέον αύξηση της θερμοκρασίας που προκάλεσαν οι εκπομπές άνθρακα από τη βιομηχανική εποχή.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συνθήκες «εύφλεκτου τοπίου» που παρατηρήθηκαν στην Ισπανία και τη Γαλλία θα ήταν πολύ πιο σπάνιες χωρίς την κλιματική αλλαγή.
«Έχουμε δει επανειλημμένα ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τις θερμές, ξηρές και εύφλεκτες συνθήκες που δημιουργούν το ιδανικό περιβάλλον για μεγάλες πυρκαγιές», δήλωσε η δρ. Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια στο Imperial College London και μέλος της ομάδας WWA.
Όπως τόνισε, ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι μεγάλες πυρκαγιές εκδηλώθηκαν σχετικά νωρίς μέσα στην αντιπυρική περίοδο, ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν για νέα κύματα ακραίας ζέστης.
Το «κλιματικό μαστίγωμα»: Από τον υγρό χειμώνα στην ξηρή κόλαση
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που ενίσχυσαν τις φετινές πυρκαγιές ήταν το λεγόμενο «weather whiplash», δηλαδή η απότομη εναλλαγή ακραίων καιρικών συνθηκών.
Ένας πιο υγρός χειμώνας και άνοιξη δημιούργησαν πλούσια βλάστηση, η οποία στη συνέχεια ξεράθηκε εξαιτίας της μεγάλης ζέστης και της παρατεταμένης ξηρασίας.
Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί τεράστια ποσότητα καύσιμης ύλης, που επέτρεψε στις φωτιές να εξαπλωθούν με ιδιαίτερη ταχύτητα.
Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι η κλιματική αλλαγή οδηγεί την Ευρώπη προς θερμότερους και ξηρότερους καλοκαιρινούς μήνες, αυξάνοντας τον κίνδυνο ακραίων πυρκαγιών.
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι απομακρύνθηκαν – Τοξικός καπνός σε τεράστιες αποστάσεις
Οι πυρκαγιές που μαίνονταν από τις αρχές Ιουλίου σε Ισπανία και Γαλλία προκάλεσαν θανάτους, κατέστρεψαν σπίτια και ανάγκασαν περισσότερους από 300.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις περιοχές τους.
Παράλληλα, οι τεράστιες ποσότητες καπνού δημιούργησαν σοβαρά προβλήματα στην ποιότητα του αέρα.
Σύμφωνα με Γάλλους επιστήμονες, τα επίπεδα μικροσωματιδίων αυξήθηκαν σε ορισμένες περιοχές έως και 20 φορές πάνω από τα όρια που θεωρούνται ασφαλή, ενώ επιβαρυμένος αέρας καταγράφηκε ακόμη και σε απόσταση περίπου 400 χιλιομέτρων από τα μέτωπα.
Ο καπνός από τις δασικές πυρκαγιές θεωρείται παγκόσμια σημαντικός παράγοντας κινδύνου για τη δημόσια υγεία, με εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι συνδέεται με περίπου 1,5 εκατομμύριο πρόωρους θανάτους ετησίως.
Προειδοποίηση ΟΗΕ: «Οι μεγα-πυρκαγιές θα γίνουν συχνότερες»
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα, Σάιμον Στιλ, χαρακτήρισε τις φετινές ευρωπαϊκές πυρκαγιές χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η κλιματική αλλαγή μετατρέπει τα ακραία φαινόμενα σε εθνικές καταστροφές.
«Η ανθρωπότητα συνεχίζει να καίει τεράστιες ποσότητες άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, κάνοντας αυτές τις συνθήκες πιο επικίνδυνες και τις μεγάλες πυρκαγιές πιο καταστροφικές», ανέφερε.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι κάθε επιπλέον κλάσμα αύξησης της θερμοκρασίας αυξάνει τον κίνδυνο να βρεθεί η Ευρώπη αντιμέτωπη με ακόμη πιο ακραία επεισόδια πυρκαγιών τα επόμενα χρόνια.