Η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος των μετρητών στις πληρωμές ενοικίων έχει ξεκινήσει.
Από την 1η Οκτωβρίου 2026, η εξόφληση των μισθωμάτων θα πρέπει να γίνεται υποχρεωτικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού, καθώς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δεν προτίθεται να δώσει νέα παράταση στην εφαρμογή του μέτρου.
Η ημερομηνία της 1ης Οκτωβρίου αποτελεί τη νέα αφετηρία για το καθεστώς που είχε αρχικά προγραμματιστεί να τεθεί σε ισχύ την 1η Απριλίου, αλλά μετατέθηκε κατά έξι μήνες. Από το οικονομικό επιτελείο διαμηνύεται ότι η παράταση αυτή ήταν η τελευταία και πως πλέον έχουν ολοκληρωθεί οι αναγκαίες τεχνικές προετοιμασίες.
Από τη μία οι ηλεκτρονικές υποδομές της ΑΑΔΕ έχουν προσαρμοστεί ώστε να υποστηρίξουν το νέο πλαίσιο και από την άλλη ιδιοκτήτες και ενοικιαστές είχαν στη διάθεσή τους το εξάμηνο προκειμένου να οργανώσουν τις πληρωμές τους με βάση τα νέα δεδομένα.
Απαραίτητη η καταγραφή τραπεζικής συναλλαγής
Με την εφαρμογή του μέτρου, κάθε μίσθωμα, είτε αφορά κύρια κατοικία είτε φοιτητική στέγη είτε επαγγελματικό ακίνητο, θα πρέπει να καταβάλλεται μέσω τραπεζικού συστήματος. Η εξόφληση μπορεί να πραγματοποιείται με μεταφορά χρημάτων, μέσω e-banking ή με πάγια τραπεζική εντολή. Το βασικό ζητούμενο είναι να υπάρχει καταγεγραμμένη τραπεζική συναλλαγή, η οποία θα λειτουργεί ως αποδεικτικό της καταβολής του ενοικίου.
Το μέτρο εντάσσεται στον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής στην αγορά των μισθώσεων.
Η ύπαρξη τραπεζικού ίχνους για κάθε πληρωμή δημιουργεί, παράλληλα, ένα πρόσθετο εργαλείο για τη φορολογική διοίκηση. Οι τραπεζικές κινήσεις μπορούν να διασταυρώνονται με τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια, τις δηλώσεις εισοδήματος και τα λοιπά διαθέσιμα στοιχεία της ΑΑΔΕ, επιτρέποντας τον ευκολότερο εντοπισμό αποκλίσεων ανάμεσα στο δηλωθέν και το πραγματικό εισόδημα από ακίνητα.
Η ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους προκύπτει και από την εικόνα που παρουσιάζουν τα δηλωθέντα εισοδήματα από ακίνητα. Με βάση τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων, το μέσο μηνιαίο ενοίκιο που εμφανίζεται στις δηλώσεις κινείται στα 230-240 ευρώ, επίπεδο που απέχει αισθητά από τις σημερινές τιμές της αγοράς, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Το νέο σύστημα αναμένεται, την ίδια ώρα, να λειτουργήσει και ως δικλίδα ασφαλείας στις σχέσεις ιδιοκτητών και ενοικιαστών. Η ηλεκτρονική καταγραφή κάθε συναλλαγής θα περιορίζει τις αμφισβητήσεις για το αν και πότε καταβλήθηκε ένα μίσθωμα, καθώς η τραπεζική κίνηση θα αποτελεί αντικειμενικό αποδεικτικό στοιχείο.
Οι «ποινές» για όσους δεν συμμορφωθούν με το νέο πλαίσιο
Θα πρέπει να τονιστεί ότι το νέο πλαίσιο συνδέει την ηλεκτρονική εξόφληση με την πρόσβαση σε οικονομικές ενισχύσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις.
Για τους ενοικιαστές, η πληρωμή του μισθώματος μέσω τράπεζας αποτελεί προϋπόθεση για τη χορήγηση στεγαστικών ενισχύσεων. Έτσι, ακόμη και εάν πληρούν τα υπόλοιπα κριτήρια, όσοι εξακολουθούν να πληρώνουν «στο χέρι» κινδυνεύουν να αποκλειστούν από το στεγαστικό επίδομα, αλλά και από το νέο ετήσιο βοήθημα που αντιστοιχεί σε ένα ενοίκιο, έως του ποσού των 800 ευρώ, με προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε προστατευόμενο τέκνο.
Από την άλλη πλευρά, οι ιδιοκτήτες που εισπράττουν τα μισθώματα σε μετρητά θα στερούνται την προβλεπόμενη έκπτωση 5% επί του ακαθάριστου εισοδήματος από ακίνητα. Πρόκειται για έκπτωση που υπολογίζεται αυτοματοποιημένα, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση παραστατικών.
Αντίστοιχη επίπτωση υπάρχει και για τις επιχειρήσεις. Εφόσον το επαγγελματικό μίσθωμα δεν εξοφλείται μέσω τραπεζικού λογαριασμού, η σχετική δαπάνη δεν θα μπορεί να αναγνωρίζεται φορολογικά και να εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα.