Είθισται να πιστεύουμε ότι όσοι διατηρούν το σπίτι τους άψογα καθαρό και τακτοποιημένο, θεωρούνται πειθαρχημένοι και μεθοδικοί.Από την άλλη, όσοι αφήνουν τον νεροχύτη γεμάτο άπλυτα πιάτα χαρακτηρίζονται συχνά τεμπέληδες ή αμελείς.
Αυτή η αντίληψη όμως, δεν ανταποκρίνεται πάντα στην πραγματικότητα. Σύμφωνα με την ψυχολογία, η τάξη ή η ακαταστασία δεν σχετίζονται τόσο με την προσπάθεια ή τον χαρακτήρα, όσο με την ψυχική κατάσταση του κάθε ανθρώπου.
Για ορισμένους ανθρώπους, όταν αισθάνονται στρες ή ότι έχουν ξεπεράσει τα όριά τους, η καθαριότητα γίνεται ένας τρόπος να επαναφέρουν την αίσθηση της τάξης όταν όλα μοιάζουν να ξεφεύγουν από τον έλεγχο. Πρόκειται για μια στρατηγική που απαιτεί επιβράδυνση των ρυθμών της καθημερινότητας και μπορεί να έχει κατευναστική επίδραση, προσφέροντας αίσθημα οργάνωσης και ελέγχου. Ωστόσο, όταν αυτή η συνήθεια υποκινείται από το άγχος, ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη ότι η καθαριότητα λειτουργεί ως τρόπος απόκρυψης ή αποφυγής άλλων συναισθημάτων.
Δεν είναι τεμπελιά, είναι στρες
Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε ζευγάρια, οι άνθρωποι που περιέγραφαν το σπίτι τους ως ακατάστατο εμφάνιζαν πιο σταθερά επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης που συνδέεται με το στρες, σε σύγκριση με όσους χαρακτήριζαν το σπίτι τους ως έναν χώρο που τους χαλαρώνει και τους αναζωογονεί. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει ότι οι άνθρωποι διαφέρουν σημαντικά ως προς την ευαισθησία τους απέναντι στην ακαταστασία.
Επομένως, το ζήτημα δεν είναι η τεμπελιά. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να κάνουν τον εγκέφαλο να μην ανταποκρίνεται όπως θα έπρεπε. Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές, το χρόνιο στρες ή ακόμη και η έλλειψη ύπνου είναι καταστάσεις που μπορεί να καταστήσουν εξαιρετικά δύσκολη ακόμη και την ολοκλήρωση βασικών καθημερινών υποχρεώσεων.
Τι μπορεί να σημαίνει ένα ακατάστατο σπίτι
Ένα ακατάστατο σπίτι είναι, σε πολλές περιπτώσεις, ένδειξη ότι κάποιος έχει φτάσει στα όρια των ψυχικών ή σωματικών του αντοχών. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, το πλύσιμο των πιάτων περνά αναπόφευκτα σε δεύτερη μοίρα.
Επιπλέον, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, η έλλειψη τάξης ή καθαριότητας μπορεί να οφείλεται όχι σε χαμηλά, αλλά σε υπερβολικά υψηλά προσωπικά πρότυπα. Το άγχος συχνά λειτουργεί σαν μια εσωτερική «φωνή» που δεν επιτρέπει σε κάποιον να ξεκινήσει μια εργασία, αν δεν είναι βέβαιος ότι θα την εκτελέσει άψογα. Αυτή η τελειοθηρία, σε συνδυασμό με τις αμφιβολίες που γεννά το άγχος, μπορεί να οδηγήσει σε αδράνεια και παράλυση της δράσης.