Οι γάτες περνούν σημαντικό μέρος της ημέρας περιποιούμενες τον εαυτό τους. Το γλείψιμο αποτελεί βασικό κομμάτι της καθημερινής τους υγιεινής, αλλά παράλληλα είναι και ένας τρόπος επικοινωνίας.
- Το γλείψιμο αποτελεί συμπεριφορά περιποίησης που ενισχύει τον δεσμό μεταξύ γάτας και ανθρώπου, δείχνοντας οικειότητα. Μπορεί, επίσης, να είναι ένας τρόπος με τον οποίο το ζώο έχει μάθει να διεκδικεί και να κερδίζει προσοχή.
- Η γάτα εξερευνά τον κόσμο μέσω της γεύσης και της όσφρησης, γι' αυτό έλκεται από τις μυρωδιές σε χέρια, πρόσωπο και μαλλιά. Παράλληλα, η πράξη αυτή δημιουργεί μια κοινή οσμή, εντάσσοντας τον άνθρωπο στον οικείο της κύκλο.
- Όταν το γλείψιμο γίνεται ξαφνικά υπερβολικό ή επίμονο, ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη στρες, άγχους ή προβλήματος υγείας. Εάν συνοδεύεται από άλλες αλλαγές στη συμπεριφορά, απαιτείται η συμβουλή κτηνιάτρου για αξιολόγηση της κατάστασης.
- Η γλώσσα της γάτας είναι τραχιά λόγω μικρών, σκληρών θηλών που λειτουργούν σαν βούρτσα. Αν και το γλείψιμο είναι συνήθως ασφαλές, πρέπει να αποφεύγεται σε ανοιχτές πληγές ή σε δέρμα με χημικά προϊόντα.
Όταν, λοιπόν, μια γάτα αφήσει το δικό της τρίχωμα και αρχίσει να γλείφει τα χέρια, το πρόσωπο ή ακόμη και τα μαλλιά του ανθρώπου της, δεν πρόκειται απαραίτητα για μια τυχαία κίνηση.
Μία από τις πιο πιθανές εξηγήσεις είναι η κοινωνική περιποίηση. Οι γάτες που έχουν στενή σχέση μεταξύ τους συχνά περιποιούνται η μία την άλλη. Το αμοιβαίο γλείψιμο αποτελεί μέρος της κοινωνικής τους συμπεριφοράς και μπορεί να ενισχύσει τον δεσμό μεταξύ των ζώων. Έτσι, όταν μια γάτα γλείφει τον άνθρωπό της, μπορεί να μεταφέρει μια συμπεριφορά που έχει μάθει ως τρόπο δημιουργίας και διατήρησης σχέσεων, είναι ο δικός της τρόπος να πει: «Σε θεωρώ δικό μου και νιώθω άνετα μαζί σου».
Ωστόσο η κίνηση δεν είναι πάντα θέμα συναισθηματικού δεσμού, μπορεί να ζητά και προσοχή. Μια γάτα μπορεί να έχει καταλάβει ότι όταν γλείφει τον άνθρωπό της, εκείνος αντιδρά: τη χαϊδεύει, της μιλάει, γελάει ή προσπαθεί να τη σταματήσει.
Ακόμη και μια αρνητική αντίδραση μπορεί να αποτελεί για τη γάτα μια μορφή αλληλεπίδρασης. Αν το ζώο αναζητά προσοχή, είναι πιθανό να επαναλαμβάνει τη συμπεριφορά επειδή έχει μάθει ότι «φέρνει αποτέλεσμα».
Γιατί η γάτα γλείφει τα χέρια, πρόσωπο ή τα μαλλιά
Τα χέρια μας συγκεντρώνουν πολλές διαφορετικές μυρωδιές. Τρόφιμα, σαπούνια, κρέμες, αντικείμενα που έχουμε αγγίξει και άλλες οσμές μπορεί να τραβήξουν την προσοχή μιας γάτας. Το γλείψιμο μπορεί επομένως να αποτελεί και έναν τρόπο εξερεύνησης του περιβάλλοντος μέσω της όσφρησης και της γεύσης. Αυτός είναι και ένας λόγος για τον οποίο μια γάτα μπορεί να επιμένει ιδιαίτερα στα χέρια μετά το φαγητό.
Το πρόσωπο βρίσκεται πολύ κοντά στο ζώο και αποτελεί σημείο στενής επαφής. Όταν μια γάτα γλείφει το πρόσωπο του ανθρώπου της, η συμπεριφορά μπορεί να σχετίζεται με εμπιστοσύνη και κοινωνική περιποίηση.
Τα μαλλιά, από την άλλη, έχουν τη δική τους υφή και μυρωδιά. Σαμπουάν, προϊόντα περιποίησης και φυσικές οσμές μπορούν να κεντρίσουν το ενδιαφέρον της.
Σε αρκετές περιπτώσεις, επομένως, η γάτα δεν κάνει τίποτα περισσότερο από το να εξερευνά έναν πολύ οικείο άνθρωπο με τον δικό της τρόπο.
Το άρωμα και οι μυρωδιές παίζουν τεράστιο ρόλο στον κόσμο του αιλουροειδούς. Τα ζώα χρησιμοποιούν διαφορετικούς τρόπους για να αναγνωρίζουν οικεία πρόσωπα και χώρους. Η κοινωνική περιποίηση μπορεί να συμβάλλει στη δημιουργία μιας κοινής μυρωδιάς ανάμεσα στα μέλη μιας ομάδας.
Γι' αυτό και το γλείψιμο μπορεί να αποτελεί έναν τρόπο με τον οποίο η γάτα εντάσσει τον άνθρωπό της στον δικό της οικείο κόσμο. Δεν σημαίνει απαραίτητα «κτητικότητα» με την ανθρώπινη έννοια. Περισσότερο σχετίζεται με την οικειότητα, την αναγνώριση και την ασφάλεια.
Πότε το πολύ γλείψιμο χρειάζεται προσοχή
Το περιστασιακό γλείψιμο είναι συνήθως φυσιολογικό. Αν όμως η συμπεριφορά εμφανιστεί ξαφνικά, γίνει υπερβολικά συχνή ή συνοδεύεται από άλλες αλλαγές στη συμπεριφορά της γάτας, τότε χρειάζεται περισσότερη προσοχή.
Το επίμονο γλείψιμο μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να σχετίζεται με στρες ή άγχος. Μπορεί επίσης να αποτελεί συμπεριφορά εκτόνωσης, ιδιαίτερα όταν το ζώο βρίσκεται σε μια κατάσταση έντασης. Παράλληλα, μια ξαφνική αλλαγή στη συμπεριφορά μπορεί να συνδέεται και με κάποιο πρόβλημα υγείας, όπως πόνο, ναυτία ή άλλη σωματική ενόχληση.
Αν το γλείψιμο γίνει ασυνήθιστα έντονο ή συνοδεύεται από αλλαγές στην όρεξη, στον ύπνο, στην τουαλέτα ή στη γενικότερη συμπεριφορά, καλό είναι να ζητηθεί η γνώμη κτηνιάτρου.
Είναι ασφαλές να μας γλείφει;
Στις περισσότερες καθημερινές συνθήκες, ένα γλείψιμο στο άθικτο δέρμα δεν αποτελεί ιδιαίτερο λόγο ανησυχίας. Υπάρχουν όμως ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται προσοχή.
Δεν είναι καλή ιδέα να αφήνουμε μια γάτα να γλείφει ανοιχτές πληγές ή κοψίματα, καθώς το στόμα της περιέχει βακτήρια που μπορεί να προκαλέσουν μόλυνση.
Επίσης, χρειάζεται προσοχή όταν στο δέρμα ή στα μαλλιά έχουν εφαρμοστεί κρέμες, αλοιφές, καλλυντικά ή άλλα προϊόντα. Ορισμένα συστατικά που είναι ασφαλή για τον άνθρωπο μπορεί να είναι επιβλαβή για μια γάτα εάν καταποθούν.
Γιατί η γλώσσα της γάτας είναι τόσο τραχιά;
Όποιος έχει δεχθεί γλείψιμο από γάτα γνωρίζει καλά την αίσθηση: η γλώσσα της δεν είναι καθόλου λεία. Η εξήγηση βρίσκεται στις μικρές, σκληρές θηλές που καλύπτουν την επιφάνειά της. Είναι στραμμένες προς τα πίσω και λειτουργούν σαν μικροσκοπικά «αγκιστράκια».
Αυτές οι δομές βοηθούν τη γάτα να απομακρύνει βρωμιά, νεκρές τρίχες και υπολείμματα από το τρίχωμά της κατά τη διάρκεια της περιποίησης.