Στις 3 Νοεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέες κατευθυντήριες γραμμές για την ετοιμότητα του πληθυσμού απέναντι σε έκτακτες καταστάσεις.
- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε νέες οδηγίες για την ετοιμότητα των πολιτών απέναντι σε κρίσεις, ζητώντας από κάθε νοικοκυριό να μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί για τις πρώτες 72 ώρες, μεταφέροντας την ευθύνη από το κράτος στο άτομο.
- Ο κανόνας των τριών ημερών δίνει τον απαραίτητο χρόνο στις κρατικές υπηρεσίες να οργανωθούν και να επέμβουν. Η αυτάρκεια των νοικοκυριών επιτρέπει στις Αρχές να εστιάσουν τις δυνάμεις τους σε όσους έχουν άμεση ανάγκη.
- Ένα σακίδιο άμεσης διαφυγής πρέπει να περιλαμβάνει νερό και τρόφιμα υψηλής ενέργειας που δεν χρειάζονται μαγείρεμα. Απαραίτητα είναι επίσης ένα πολυεργαλείο, ένα πλήρες φαρμακείο πρώτων βοηθειών και μάσκες υψηλής προστασίας.
- Το κιτ επιβίωσης συμπληρώνεται με φακό, ραδιόφωνο με μπαταρίες, φορτιστή, μετρητά και φωτοτυπίες σημαντικών εγγράφων. Κάθε σπίτι οφείλει επιπλέον να διατηρεί απόθεμα νερού και τροφίμων για τρεις ημέρες σε εύκολα προσβάσιμο σημείο.
Όλα ξεκίνησαν σαν μια περίεργη μόδα στο TikTok. Πολίτες από διάφορες χώρες της Ευρώπης ανέβαζαν βίντεο με φυλλάδια που είχαν βρει στο γραμματοκιβώτιό τους, σταλμένα από τις κρατικές αρχές. Τα φυλλάδια εξηγούσαν βήμα βήμα πώς να προετοιμαστεί ένα σπίτι για μια ώρα ανάγκης. Από τη Σουηδία και τη Φινλανδία ως τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ολλανδία, η οδηγία ήταν σχεδόν πανομοιότυπη. Κάθε νοικοκυριό πρέπει να έχει τα βασικά αποθέματα, ώστε να τα βγάλει πέρα μόνο του για τουλάχιστον 72 ώρες, αν μια σοβαρή κρίση ανατρέψει την καθημερινότητα.
Nέες κατευθυντήριες γραμμές για την ετοιμότητα του πληθυσμού
Αυτό που ξεκίνησε ως εθνική πρωτοβουλία μερικών κρατών έχει πλέον αποκτήσει ευρωπαϊκή σφραγίδα. Στις 3 Νοεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέες κατευθυντήριες γραμμές για την ετοιμότητα του πληθυσμού απέναντι σε έκτακτες καταστάσεις. Στο κέντρο τους βρίσκεται μια απλή ιδέα: οι πολίτες να μπορούν να εξυπηρετήσουν τον εαυτό τους τις τρεις πρώτες ημέρες μιας κρίσης, ώσπου να κινητοποιηθούν πλήρως οι αρμόδιες υπηρεσίες.
Η επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χατζά Λαμπίμπ, έσπευσε να διευκρινίσει ότι δεν υπάρχει κάποιος άμεσος κίνδυνος. Οι διαδοχικοί κλυδωνισμοί των τελευταίων ετών, όμως, έδειξαν ότι ο κρατικός μηχανισμός δεν μπορεί να βρίσκεται παντού και αμέσως: η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι φυσικές καταστροφές, οι κυβερνοεπιθέσεις.
Η Ευρώπη αφήνει έτσι πίσω της την αντίληψη των προηγούμενων δεκαετιών ότι για όλα ευθύνεται και όλα τα λύνει το κράτος, και περνά στη λογική της «ατομικής προετοιμασίας». Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και η έκθεση του πρώην προέδρου της Φινλανδίας Σάουλι Νιινίστε, την οποία υιοθέτησαν οι Βρυξέλλες. Η έκθεση προτείνει να καθιερωθεί από τον Οκτώβριο του 2027 μια ετήσια «Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ».
Γιατί όμως τρεις ημέρες και όχι δύο ή τέσσερις;
Γιατί όμως τρεις ημέρες και όχι δύο ή τέσσερις; Ο αριθμός έχει συγκεκριμένη λογική. Το τριήμερο είναι το ελάχιστο διάστημα κατά το οποίο οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δουλεύουν στα όριά τους μετά από μια μεγάλη καταστροφή. Χρειάζεται χρόνος για να στηθεί η βοήθεια, να αποκατασταθούν τα δίκτυα ρεύματος, νερού και επικοινωνιών και να μοιραστούν οι προμήθειες.
Αν τα νοικοκυριά αντέξουν μόνα τους αυτές τις 72 ώρες, οι αρχές μπορούν να στρέψουν τις δυνάμεις τους εκεί όπου η ανάγκη είναι πραγματικά επείγουσα: στους τραυματίες, στους ηλικιωμένους, σε όσους έχουν παγιδευτεί. Με λίγα λόγια, το κιτ δεν είναι μόνο ατομική προστασία. Είναι και ένας τρόπος να μην πέφτουν όλοι ταυτόχρονα πάνω σε ένα σύστημα που ήδη ασφυκτιά.
Το μήνυμα, πάντως, δεν θέλει να σπείρει φόβο. «Η ουσία δεν είναι να ζούμε με τον φόβο του απρόοπτου, αλλά να γνωρίζουμε από πριν το σχέδιο εκκένωσης της γειτονιάς μας και να έχουμε έτοιμο ένα σακίδιο με τα απαραίτητα», τόνισε η Λαμπίμπ. «Στο τέλος της ημέρας, η πρόληψη είναι η πιο ουσιαστική μορφή ηρεμίας». Το ζητούμενο είναι να οργανωθεί το σπίτι λογικά, χωρίς υπερβολές και χωρίς πανικό.
Τι πρέπει λοιπόν να περιέχει το σακίδιο; Ο οδηγός της Επιτροπής προτείνει μια τσάντα άμεσης φυγής, έτοιμη ανά πάσα στιγμή. Πρώτα πρώτα, νερό και τροφή: τουλάχιστον δύο με τρία μπουκαλάκια νερό, μπάρες δημητριακών, ξηροί καρποί και κονσέρβες με ανοιχτήρι στο καπάκι. Δηλαδή, τρόφιμα με πολλές θερμίδες που δεν θέλουν μαγείρεμα. Ακολουθούν τα εργαλεία και οι πρώτες βοήθειες. Ένα πολυεργαλείο με μαχαίρι και ανοιχτήρι, ένα μικρό φαρμακείο με γάζες, επιδέσμους, αντισηπτικό, παυσίπονα και τα προσωπικά φάρμακα του καθενός, είδη υγιεινής και μάσκες υψηλής προστασίας.
Εξίσου σημαντικά είναι η ενέργεια και η επικοινωνία
Το σακίδιο χρειάζεται φακό, ιδανικά κεφαλής, εφεδρικές μπαταρίες και έναν φορτισμένο φορητό φορτιστή με τα καλώδιά του. Χρειάζεται και ένα μικρό ραδιόφωνο με μπαταρίες, για να υπάρχει ενημέρωση, αν πέσει το διαδίκτυο. Ακόμη και μια σφυρίχτρα μπορεί να κάνει τη διαφορά, βοηθώντας τα σωστικά συνεργεία να εντοπίσουν κάποιον.
Στην τσάντα πρέπει να μπουν επίσης ταυτότητες, διαβατήρια, βιβλιάριο υγείας και φωτοτυπίες σημαντικών εγγράφων, όλα σε αδιάβροχη θήκη. Μαζί τους, ένα χαρτί με τα τηλέφωνα των συγγενών, για την περίπτωση που αδειάσει το κινητό. Και μετρητά σε μικρά χαρτονομίσματα, γιατί χωρίς ρεύμα δεν λειτουργούν ούτε τα μηχανήματα ανάληψης ούτε τα τερματικά καρτών. Τη λίστα συμπληρώνουν μια αλλαξιά ρούχα, μια ισοθερμική κουβέρτα και ένας αναπτήρας ή σπίρτα.
Πέρα από το σακίδιο, ο οδηγός συστήνει κάθε σπίτι να έχει απόθεμα για τρεις ημέρες. Ο κανόνας για το νερό είναι περίπου δύο λίτρα την ημέρα για κάθε άτομο, δηλαδή έξι λίτρα το άτομο για όλο το τριήμερο. Για τα τρόφιμα, προτείνονται είδη μακράς διαρκείας που τρώγονται χωρίς προετοιμασία, όπως κονσέρβες, ξηροί καρποί και μπάρες. Όλα τα είδη της τσάντας άμεσης φυγής πρέπει να φυλάσσονται σε σημείο που βρίσκεται εύκολα, ώστε σε ώρα ανάγκης να μη χρειαστεί κανείς να ψάχνει ούτε λεπτό.