Οι καβγάδες στα ζευγάρια συχνά οδηγούν σε απόσταση. Η ψυχολόγος Marta Barranco εξηγεί πώς μικρές χειρονομίες μπορούν να βοηθήσουν στην αποκλιμάκωση της έντασης.
- Οι αντιδράσεις σε έναν καβγά, όπως η απομόνωση, αποτελούν συχνά εμπεδωμένα πρότυπα συμπεριφοράς. Αυτές οι τακτικές υιοθετούνται από την παιδική ηλικία, παρατηρώντας τον τρόπο που οι γονείς διαχειρίζονταν τις δικές τους συγκρούσεις.
- Η ηθελημένη απομάκρυνση μετά από μια διαφωνία επιβαρύνει το κλίμα και προσθέτει νέα παράπονα. Η παράλειψη καθημερινών εκδηλώσεων φροντίδας δημιουργεί νέα ζητήματα που συντηρούν την ένταση, αφήνοντας το αρχικό πρόβλημα άλυτο.
- Η διατήρηση των καθημερινών συνηθειών, όπως ένα πρωινό μήνυμα, είναι κρίσιμη ακόμη και εν μέσω θυμού. Αυτές οι μικρές χειρονομίες εμποδίζουν τη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ του ζευγαριού, εφόσον δεν παραβιάστηκε ο αμοιβαίος σεβασμός.
- Η διατήρηση της κανονικότητας δεν αντικαθιστά τον διάλογο, αλλά δημιουργεί ένα ευνοϊκότερο υπόβαθρο για την επίλυση του προβλήματος. Το κλειδί είναι η διάκριση μεταξύ του θυμού και της χρήσης της συναισθηματικής αποστασιοποίησης ως αντίδραση.
Μια διαφωνία ανάμεσα στα μέλη ενός ζευγαριού μπορεί να λήξει με το βροντερό χτύπημα της πόρτας, ώρες απόλυτης σιωπής ή ακόμα και με τον έναν από τους δύο να διανυκτερεύει στον καναπέ.
Πρόκειται για συνηθισμένες αντιδράσεις όσο ο θυμός παραμένει νωπός, οι οποίες όμως σπάνια συμβάλλουν στη λύση του προβλήματος.
Ψυχολόγος: Το «κλειδί» για να διευθετηθεί μια διαφωνία
Η ψυχολόγος Marta Barranco αναλύει τις συμπεριφορές που διογκώνουν μια σύγκρουση η οποία αρχικά θα μπορούσε να διευθετηθεί πολύ πιο εύκολα. Βασική προϋπόθεση είναι να μην μετατρέπεται ο θυμός σε αφορμή για την απότομη διακοπή των καθημερινών εκδηλώσεων φροντίδας και αφοσίωσης.
Η ειδικός φέρνει ως παράδειγμα την περίπτωση ενός άνδρα που, μετά από καβγά, επέλεξε να κοιμηθεί στο σαλόνι. Μια τέτοια στάση, όπως εξηγεί, αποτελεί συχνά συμπεριφορά που υιοθετείται από την παιδική ηλικία, μέσα από την παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο διαχειρίζονταν τις διαφωνίες τους οι γονείς.
«Πολλές φορές μαθαίνουμε να επιλύουμε τις δικές μας συγκρούσεις βλέποντας πώς έλυναν τις δικές τους οι γονείς μας», επισημαίνει η Barranco. Έτσι, αντιδράσεις που φαίνονται αυθόρμητες αποτελούν στην πραγματικότητα εμπεδωμένα πρότυπα συμπεριφοράς ετών.
Περιφρούρηση της καθημερινής επικοινωνίας στη σχέση
Όταν δεν έχουν παραβιαστεί τα όρια του αμοιβαίου σεβασμού, η ηθελημένη απομάκρυνση μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το κλίμα. Η πρόταση της ψυχολόγου δεν είναι η αγνόηση του θυμού ή η προσποίηση ότι δεν συνέβη τίποτα, αλλά τη περιφρούρηση της καθημερινής επικοινωνίας στη σχέση.
«Αυτό που χρειάζεται δεν είναι η καλλιέργεια της απόστασης, αλλά η διατήρηση της εγγύτητας», υποστηρίζει, τονίζοντας ότι η απόσυρση της προσοχής προσθέτει νέες αφορμές δυσαρέσκειας στο αρχικό πρόβλημα.
Με αυτόν τον τρόπο, μια μεμονωμένη διαφωνία κινδυνεύει να επιβαρυνθεί με πρόσθετα παράπονα: την παράλειψη μιας «καλημέρας», την έλλειψη ενδιαφέροντος για την πορεία της ημέρας ή την απόφαση μετακόμισης σε άλλο δωμάτιο. Το αρχικό πρόβλημα παραμένει άλυτο, ενώ παράλληλα αναδύονται νέα ζητήματα που συντηρούν την ένταση.
Η επικίνδυνη παγίδα
Στο σημείο αυτό η Barranco εντοπίζει μία από τις κυριότερες παγίδες: υπό το βάρος του θυμού, το άτομο τείνει να αποσύρει χειρονομίες που μέχρι τότε αποτελούσαν σημαντικό κομμάτι της σχέσης.
Η ψυχολόγος προτείνει τη διατήρηση αυτών των συνηθειών, εφόσον ο καβγάς διεξήχθη σε πλαίσιο σεβασμού. Αν ένα ζευγάρι συνηθίζει να ανταλλάσσει μήνυμα το πρωί ή να χαιρετιέται με ένα φιλί κατά την επιστροφή στο σπίτι, ο θυμός δεν θα έπρεπε να καταργεί αυτόματα αυτές τις κινήσεις. «Αν στέλνετε πάντα πρωινή καλημέρα, κάντε το ακόμα κι αν είστε θυμωμένοι», αναφέρει χαρακτηριστικά. Παρότι η διάθεση μπορεί να μην υπάρχει, η διατήρηση των χειρονομιών αυτών εμποδίζει τη διεύρυνση του χάσματος.
Η τακτική αυτή δεν σημαίνει παραίτηση από τον διάλογο για την επίλυση του προβλήματος. Αντίθετα, η ειδικός εστιάζει στη συζήτηση ως τη μόνη ουσιαστική οδό διαχείρισης. Η διατήρηση μιας σχετικής κανονικότητας δημιουργεί ένα πιο ευνοϊκό υπόβαθρο για να καθίσουν οι δύο πλευρές στο ίδιο τραπέζι, περιορίζοντας παράλληλα τη χρονική διάρκεια της έντασης. Το κλειδί, συνεπώς, βρίσκεται στη διακριτά όρια ανάμεσα στο να νιώθει κανείς θυμό και στο να χρησιμοποιεί τη συναισθηματική αποστασιοποίηση ως μέσο αντίδρασης.