Η πλειοψηφία των ανθρώπων είναι δεξιόχειρες και σύμφωνα με νέα μελέτη υπάρχει λόγος γι΄αυτό.
Από τα σχολικά θρανία και τα ψαλίδια μέχρι τις χειραψίες και τα εργαλεία της καθημερινότητας, ο κόσμος φαίνεται να έχει σχεδιαστεί για τους δεξιόχειρες. Και όχι άδικα, αφού περίπου το 90% των ανθρώπων χρησιμοποιεί κυρίως το δεξί χέρι.
Για δεκαετίες, όμως, οι επιστήμονες προσπαθούσαν να εξηγήσουν γιατί η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων εμφανίζει αυτή την προτίμηση.
Η έρευνα από την Οξφόρδη που δίνει απαντήσεις
Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης έρχεται να δώσει μια πιθανή απάντηση, συνδέοντας τη δεξιοχειρία με δύο από τα βασικότερα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης εξέλιξης, την βάδιση στα δύο πόδια και την ανάπτυξη μεγαλύτερου εγκεφάλου.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η προτίμηση για τη χρήση του ενός χεριού έναντι του άλλου φαίνεται να έχει βαθιές εξελικτικές ρίζες.
Οι αρχαιολόγοι έχουν ήδη εντοπίσει στοιχεία κυριαρχίας του δεξιού χεριού ήδη από τη Νεολιθική εποχή, ενώ ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι η τάση αυτή εμφανίστηκε ακόμη νωρίτερα στην ιστορία του ανθρώπινου είδους.
Η έρευνα δείχνει ότι η προτίμηση αυτή συνδέεται με συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου που αναπτύχθηκαν περίπου την περίοδο κατά την οποία οι άνθρωποι άρχισαν να περπατούν όρθιοι, μεταδίδει η New York Post. Η δίποδη βάδιση φαίνεται ότι επηρέασε σημαντικά την οργάνωση του εγκεφάλου και οδήγησε σε πιο έντονη εξειδίκευση των άνω άκρων.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι άνθρωποι διαφέρουν σημαντικά από τα υπόλοιπα πρωτεύοντα θηλαστικά. Ενώ πολλά είδη πιθήκων παρουσιάζουν πιο αμφίβολες ή ισορροπημένες μορφές αμφιδεξιότητας, οι άνθρωποι εμφανίζουν ξεκάθαρη κυριαρχία του ενός χεριού και κυρίως του δεξιού.
Μάλιστα, η προτίμηση αυτή φαίνεται να ξεκινά ήδη από τη μήτρα. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η προτίμηση αρχίζει να διαμορφώνεται πριν από τη γέννηση και συνεχίζει να σταθεροποιείται κατά την παιδική ηλικία και την εφηβεία. Παρότι υπάρχει ισχυρή βιολογική προδιάθεση, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι σημαντικό ρόλο παίζουν και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες.
Όσο περισσότερο χρησιμοποιεί κάποιος το ένα χέρι, ειδικά στα πρώτα στάδια της ζωής, τόσο περισσότερο το σώμα προσαρμόζεται. Με τον χρόνο δημιουργούνται διαφορές στη δύναμη, την πυκνότητα και ακόμη και στο σχήμα των οστών ανάμεσα στα δύο χέρια.
Δεξιόχειρες και ανθρώπινη εξέλιξη
«Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που εξετάζει πολλές από τις βασικές υποθέσεις σε ένα ενιαίο πλαίσιο», δήλωσε ο ερευνητής Δρ Τόμας Α. Πούσελ. Όπως εξήγησε, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η δεξιοχειρία πιθανότατα συνδέεται με χαρακτηριστικά που μας κάνουν μοναδικά ως είδος, όπως η όρθια βάδιση και η εξέλιξη πιο σύνθετου εγκεφάλου.
Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι τα πρωτεύοντα με μικρότερο εγκέφαλο και λιγότερο όρθια στάση σώματος εμφανίζουν πολύ πιο ευέλικτη χρήση των χεριών, σε αντίθεση με τους ανθρώπους όπου η κυριαρχία της μίας πλευράς είναι εξαιρετικά έντονη.
Παράλληλα, οι νευροεπιστήμονες τονίζουν ότι ο εγκέφαλος παραμένει ευέλικτος χάρη στη νευροπλαστικότητα. Η χρήση του μη κυρίαρχου χεριού μπορεί να δημιουργήσει νέες νευρικές συνδέσεις και να ενισχύσει περιοχές που σχετίζονται με την κίνηση και τον συντονισμό.
Οι ειδικοί εξηγούν ακόμη ότι τα δύο χέρια εξυπηρετούν διαφορετικές λειτουργίες. Το κυρίαρχο χέρι ειδικεύεται συνήθως στην ακρίβεια και στις λεπτές κινήσεις, ενώ το μη κυρίαρχο συμβάλλει περισσότερο στη σταθεροποίηση και την ισορροπία του σώματος.
Παρότι οι επιστήμονες βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ στην κατανόηση της δεξιοχειρίας, παραδέχονται ότι το φαινόμενο παραμένει πολύπλοκο και επηρεάζεται τόσο από τη βιολογία όσο και από το περιβάλλον. Όσο για τους αριστερόχειρες, συνεχίζουν να προσαρμόζονται σε έναν κόσμο σχεδιασμένο κυρίως για τους δεξιόχειρες.