Το ερώτημα ποια ώρα είναι η καταλληλότερη για να αεριστεί το σπίτι τον χειμώνα δεν είναι εμμονή των φανατικών της καθαριότητας.
- Η ποιότητα του εσωτερικού αέρα επιδεινώνεται προβλέψιμα κατά τη διάρκεια της νύχτας και του μαγειρέματος. Για τον αερισμό, ιδανικές θεωρούνται οι μεσημεριανές ώρες, ενώ στις πόλεις πρέπει να αποφεύγονται οι ώρες κυκλοφοριακής αιχμής.
- Ο αερισμός πρέπει να γίνεται στοχευμένα: στο υπνοδωμάτιο αμέσως μετά το ξύπνημα, στην κουζίνα μετά το μαγείρεμα, στο σαλόνι το μεσημέρι και στο μπάνιο αμέσως μετά το ντους για την άμεση απομάκρυνση των υδρατμών.
- Συστήνεται έντονος και γρήγορος αερισμός για 5-10 λεπτά με ορθάνοιχτα παράθυρα, καθώς είναι πιο αποτελεσματικός από τα παράθυρα σε ανάκλιση. Έτσι, ο αέρας ανανεώνεται χωρίς να παγώνουν οι τοίχοι και τα έπιπλα του χώρου.
- Η χρήση υγρασιόμετρου και αισθητήρων διοξειδίου του άνθρακα βοηθά στον εντοπισμό της ανάγκης για αερισμό. Η ορθή πρακτική περιορίζει ιούς και μούχλα, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής χωρίς ενεργειακή σπατάλη.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περνάμε έως και το 90% του χρόνου μας σε κλειστούς χώρους. Τον χειμώνα κλεινόμαστε ακόμη περισσότερο, κατεβάζουμε τα ρολά και σφαλίζουμε τα παράθυρα από φόβο μήπως χαθεί η πολύτιμη ζέστη. Το αποτέλεσμα είναι αναμενόμενο: ένας αέρας βαρύς από διοξείδιο του άνθρακα, μυρωδιές, υδρατμούς και ιούς του αναπνευστικού.
Ποια ώρα είναι η καταλληλότερη
Γι' αυτό το ερώτημα ποια ώρα είναι η καταλληλότερη για να αεριστεί το σπίτι τον χειμώνα δεν είναι εμμονή των φανατικών της καθαριότητας. Είναι ένας έξυπνος τρόπος να προστατευτούν ταυτόχρονα οι βλεννογόνοι, οι τοίχοι και το πορτοφόλι. Η ώρα που ανοίγουμε τα παράθυρα καθορίζει πόση θερμότητα χάνουμε, πόσος μολυσμένος αέρας μπαίνει από έξω και πόσο γρήγορα απαλλασσόμαστε από την υγρασία και τα μικρόβια.
Η ποιότητα του αέρα μέσα στο σπίτι χειροτερεύει με έναν ρυθμό αρκετά προβλέψιμο. Τη νύχτα, στα κλειστά υπνοδωμάτια, μαζεύονται διοξείδιο του άνθρακα και υδρατμοί από την αναπνοή και τον ιδρώτα. Στην κουζίνα, την ώρα του μαγειρέματος, ο αέρας γεμίζει αναθυμιάσεις, σωματίδια και οσμές.
Στο μπάνιο, μετά το ντους, η υγρασία εκτοξεύεται. Όποιος ανοίγει τα παράθυρα στην τύχη, μόνο όταν «νιώσει» τον αέρα βαρύ, χάνει ακριβώς τις πιο κρίσιμες στιγμές. Αν όμως ο αερισμός συνδεθεί με τις σωστές ώρες, οι κορυφώσεις των εσωτερικών ρύπων μειώνονται με σύντομα ανοίγματα και ελάχιστη σπατάλη ενέργειας.
Σημασία έχει και η εξωτερική θερμοκρασία
Σημασία έχει και η εξωτερική θερμοκρασία. Σε πολλές περιοχές της Ιταλίας, οι μεσημεριανές ώρες, περίπου από τις 10 το πρωί ως τις 2 το μεσημέρι, είναι οι λιγότερο παγερές της ημέρας. Αν ανοίξει κανείς τότε, το θερμικό σοκ είναι μικρότερο και τα καλοριφέρ δουλεύουν λιγότερο.
Υπάρχει όμως και το νέφος. Στις μεγάλες πόλεις, οι κορυφώσεις των αιωρούμενων σωματιδίων συμπίπτουν με την πυκνή κίνηση νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα. Όσοι μένουν σε πολυσύχναστο δρόμο κάνουν καλύτερα να ανοίγουν αργά το πρωί ή αργά το βράδυ, όταν τα επίπεδα των ρύπων συνήθως πέφτουν.
Στο υπνοδωμάτιο, η καλύτερη στιγμή είναι αμέσως μετά το ξύπνημα. Ύστερα από ώρες με κλειστό παράθυρο, ο αέρας είναι φορτωμένος με διοξείδιο του άνθρακα και υγρασία, και συχνά τα τζάμια έχουν θολώσει από τη συμπύκνωση. Ένα ορθάνοιχτο παράθυρο για λίγα λεπτά, ιδανικά με τη θέρμανση χαμηλωμένη εκείνη την ώρα, φέρνει την υγρασία κοντά στο ιδανικό επίπεδο του 40 έως 60% και μειώνει τον κίνδυνο να εμφανιστεί μούχλα στις κρύες γωνίες.
Στην κουζίνα, το παράθυρο πρέπει να ανοίγει αμέσως μετά το μεσημεριανό και μετά το βραδινό. Οι εστίες, ο φούρνος και οι άνθρωποι γύρω από το τραπέζι κορεννύουν τον αέρα με υδρατμούς και υπέρλεπτα σωματίδια. Ακόμη και με έναν αποτελεσματικό απορροφητήρα, ένα στοχευμένο άνοιγμα μόλις τελειώσει το μαγείρεμα διώχνει γρήγορα τις μυρωδιές και τις ερεθιστικές αναθυμιάσεις.
Στο σαλόνι ή στο γραφείο του σπιτιού, όπου περνάμε πολλές ώρες δουλεύοντας ή ξεκουραζόμενοι, το κρίσιμο διάστημα είναι από τα μέσα του πρωινού ως νωρίς το απόγευμα. Αυτές τις ώρες ο εξωτερικός αέρας είναι συνήθως λιγότερο παγωμένος και, έξω από τα μεγάλα αστικά κέντρα, λιγότερο μολυσμένος. Ένα απλό κόλπο για να μην το ξεχνάμε είναι να συνδέσουμε τον αερισμό με το διάλειμμα για καφέ ή για φαγητό.
Στο μπάνιο, η ώρα δεν σηκώνει παρερμηνείες. Το παράθυρο ανοίγει αμέσως μετά το ντους, με την πόρτα κλειστή, ώστε οι υδρατμοί να μην απλωθούν στα πιο κρύα δωμάτια. Και τον χειμώνα αρκούν σύντομα αλλά αποφασιστικά ανοίγματα, με τη βοήθεια ενός ανεμιστήρα εξαερισμού αν υπάρχει.
Τι συστήνουν οι ειδικοί
Οι ειδικοί της υγιεινής του περιβάλλοντος συστήνουν δύο έως τέσσερις πλήρεις ανανεώσεις του αέρα την ημέρα, και περισσότερες αν στο σπίτι μένουν πολλά άτομα ή κάποιος έχει λοίμωξη του αναπνευστικού. Τον χειμώνα, σε ένα σπίτι με μέτρια θερμομόνωση, συνήθως αρκούν πέντε έως δέκα λεπτά με τα παράθυρα ορθάνοιχτα.
Αυτό είναι πολύ πιο αποτελεσματικό από ένα παράθυρο σε ανάκλιση που μένει μισάνοιχτο για ώρες. Ο λόγος είναι απλός: ο αέρας κρυώνει αμέσως, όμως οι τοίχοι και τα έπιπλα συγκρατούν τη θερμότητα. Ένας έντονος και γρήγορος αερισμός αντικαθιστά τον μολυσμένο αέρα πριν προλάβουν να κρυώσουν οι επιφάνειες. Το μισάνοιχτο παράθυρο, αντίθετα, δημιουργεί ένα διαρκές ρεύμα που παγώνει τα πλαίσια, ευνοεί τη συμπύκνωση και, κατά συνέπεια, τη μούχλα.
Για να μη χάνεται ενέργεια, ο θερμοστάτης πρέπει να χαμηλώνει όσο είναι ανοιχτό το παράθυρο ή να κλείνουν προσωρινά οι βάνες των καλοριφέρ στο συγκεκριμένο δωμάτιο. Όσοι έχουν ενδοδαπέδια θέρμανση καλό είναι να προτιμούν λίγο πιο σύντομους αλλά τακτικούς αερισμούς, αποφεύγοντας τα παρατεταμένα ρεύματα που κρυώνουν το δάπεδο.
Ένας φθηνός σύμμαχος είναι το υγρασιόμετρο. Αν δείχνει πάνω από 60%, το σπίτι χρειάζεται περισσότερο αερισμό ή έναν αφυγραντήρα. Ορισμένοι οικιακοί αισθητήρες μετρούν και το διοξείδιο του άνθρακα. Όταν τα επίπεδά του ανεβαίνουν, εμφανίζονται υπνηλία και πονοκέφαλος, ένα σαφές σημάδι ότι ήρθε η ώρα να ανοίξει το παράθυρο, ακόμη κι αν ο αέρας «δεν φαίνεται» τόσο βαρύς.
Σωστά χρησιμοποιημένο, το παράθυρο γίνεται ένα μικρό εργαλείο πρόληψης: μειώνει τη συγκέντρωση των ιών στους πολυσύχναστους χώρους, περιορίζει τη μούχλα και τα ακάρεα και επιτρέπει να αναπνέουμε καλύτερα χωρίς να εκτροχιάζεται ο λογαριασμός.