Το να είναι κάποιος ευφυής δεν σημαίνει απαραίτητα ότι διαθέτει και πρακτική σκέψη.
Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει εξαιρετικές γνώσεις, να λύνει σύνθετα προβλήματα και να αντιλαμβάνεται γρήγορα δύσκολες έννοιες, αλλά την ίδια στιγμή να δυσκολεύεται σε απλές καθημερινές καταστάσεις.
Σύμφωνα με τις απόψεις των ειδικών, η λεγόμενη «κοινή λογική» δεν συνδέεται μόνο με την ευφυΐα, αλλά και με τις καθημερινές εμπειρίες, την κοινωνική αντίληψη που διαμορφώνουμε από τις εκάστοτε προσλαμβάνουσες, αλλά και την παρατηρητικότητα και την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε τι συμβαίνει γύρω μας.
Υπάρχουν, λοιπόν, ορισμένες χαρακτηριστικές φράσεις που μπορεί να ακούσει κάποιος από ευφυείς ανθρώπους και να διαπιστώσει ότι βρίσκονται σε ευθεία σύγκρουση με την κοινή λογική.
1. «Νόμιζα ότι όλα ήταν μια χαρά»
Κάποιος μπορεί να είναι εξαιρετικός στη δουλειά ή στις σπουδές του και ταυτόχρονα να δυσκολεύεται να «διαβάσει» τη συμπεριφορά των άλλων, αλλά και τη ροή των γεγονότων.
Η φράση αυτή συχνά εμφανίζεται όταν κάποιος δεν έχει αντιληφθεί εγκαίρως τη δυσαρέσκεια, την ένταση ή τα σημάδια ότι κάτι δεν πήγαινε καλά σε μια σχέση ή μια κατάσταση.
2. «Δεν μου πέρασε καν από το μυαλό»
Οι άνθρωποι με γρήγορη σκέψη μπορεί να επεξεργάζονται ταυτόχρονα πολλές πιθανότητες και σενάρια. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι βλέπουν το προφανές. Αρκετές φορές μάλιστα, συμβαίνει το αντίθετο, δηλαδή το αγνοούν.
Η υπερανάλυση ή η διάσπαση της προσοχής μπορεί κάποιες φορές να τους κάνει να χάσουν μια απλή και πρακτική λύση που βρίσκεται μπροστά τους.
3. «Τεχνικά, δεν είχα άδικο»
Εδώ το πρόβλημα δεν είναι τόσο η νοημοσύνη όσο η ανάγκη να αποδειχθεί ότι κάποιος είχε δίκιο.
Ένας άνθρωπος μπορεί να επιμένει στη λεπτομέρεια ή στο γράμμα ενός επιχειρήματος, ακόμη κι όταν η ουσία της κατάστασης δείχνει ότι έκανε λάθος. Η προσπάθεια να κερδίσει κανείς τη συζήτηση μπορεί τελικά να τον κάνει να χάσει το πραγματικό νόημα.
4. «Απλώς, ακολούθησα την πρώτη μου σκέψη»
Το ένστικτο είναι χρήσιμο, αλλά δεν αποτελεί πάντοτε καλό οδηγό. Ενδέχεται μάλιστα να συνδέεται και με ένα είδος διανοητικού ναρκισσισμού.
Όταν κάποιος θεωρεί ότι η πρώτη σκέψη του είναι αυτομάτως και η σωστή, μπορεί να παραλείψει βασικούς ελέγχους, να αγνοήσει δεδομένα ή να δράσει παρορμητικά.
Η πρακτική σκέψη απαιτεί συχνά μερικά δευτερόλεπτα παραπάνω πριν από την απόφαση.
5. «Νόμιζα ότι ήταν αυτονόητο»
Αυτό που θεωρείται προφανές για έναν άνθρωπο δεν είναι απαραίτητα προφανές για όλους.
Οι εμπειρίες, οι γνώσεις και το περιβάλλον διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Επομένως, όταν κάποιος υποθέτει ότι οι άλλοι «θα έπρεπε να ξέρουν», δημιουργεί εύκολα παρεξηγήσεις.
Η σαφής επικοινωνία είναι συνήθως πολύ πιο αποτελεσματική από τις υποθέσεις.
6. «Δεν πίστευα ότι χρειαζόταν να ρωτήσω»
Οι πολύ ανεξάρτητοι άνθρωποι συχνά εμπιστεύονται έντονα τη δική τους κρίση.
Αυτό μπορεί να λειτουργεί θετικά, μέχρι τη στιγμή που θεωρούν ότι δεν χρειάζονται τη γνώμη, την εμπειρία ή την επιβεβαίωση κανενός άλλου.
Μερικές φορές μία απλή ερώτηση μπορεί να αποτρέψει ένα μεγάλο λάθος.
7. «Απλώς, ακολουθούσα τις οδηγίες»
Η τυφλή εφαρμογή κανόνων δεν είναι πάντα ένδειξη σωστής κρίσης.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι συνθήκες απαιτούν να αντιληφθούμε το πλαίσιο και όχι απλώς να εκτελέσουμε κατά γράμμα μια οδηγία.
Η συγκεκριμένη φράση χρησιμοποιείται επίσης συχνά ως άμυνα, όταν κάποιος δεν θέλει να αναλάβει την ευθύνη για μια λανθασμένη επιλογή.
8. «Μη μου τα λες αυτά, τα ξέρω ήδη»
Η πεποίθηση ότι γνωρίζουμε ήδη όσα χρειάζεται να γνωρίζουμε μπορεί να γίνει παγίδα. Ακόμη και ένας πολύ έξυπνος άνθρωπος μπορεί να χάσει σημαντικές πληροφορίες αν σταματήσει να ακούει τους άλλους ή θεωρήσει ότι δεν έχει τίποτα καινούργιο να μάθει.
Η πραγματική αυτοπεποίθηση περιλαμβάνει και την ικανότητα να παραδέχεται κανείς ότι μπορεί να μη γνωρίζει κάτι.
9. «Θα το κάνω όπως μου βγει»
Ο αυτοσχεδιασμός έχει τη θέση του, αλλά όχι παντού.
Υπάρχουν καταστάσεις όπου η έλλειψη σχεδιασμού μπορεί να μετατρέψει ένα μικρό πρόβλημα σε μεγάλο. Οι άνθρωποι με πρακτική κρίση συνήθως γνωρίζουν πότε μπορούν να αυτοσχεδιάσουν και πότε χρειάζεται προετοιμασία.
10. «Δεν χρειάζομαι βοήθεια»
Ίσως η πιο χαρακτηριστική φράση από όλες.
Η ευφυΐα δεν κάνει κανέναν αυτάρκη σε κάθε περίσταση. Ακόμη και οι πιο ικανοί άνθρωποι χρειάζονται κατά καιρούς βοήθεια, συμβουλές ή μια δεύτερη γνώμη.
Η άρνηση βοήθειας μόνο και μόνο από υπερηφάνεια μπορεί τελικά να οδηγήσει σε αποφάσεις που θα μπορούσαν εύκολα να είχαν αποφευχθεί.