Μια πολύ άσχημη κατάσταση κατά την οποία ο πόνος μπορεί να είναι τόσο έντονος ώστε κάποιοι ασθενείς να ουρλιάζουν καθώς κάνουν εμετό.
- Το σύνδρομο κανναβινοειδούς υπερεμέσεως, που συνδέεται με το κυκλικό σύνδρομο εμέτου, αυξάνεται στα επείγοντα. Από το 2025 απέκτησε κωδικό ταξινόμησης, επιτρέποντας στους γιατρούς την ακριβέστερη καταγραφή του στα ιατρικά αρχεία.
- Η πάθηση εκδηλώνεται με έντονο κοιλιακό πόνο και εμετούς, ωθώντας τους ασθενείς να αναζητούν ανακούφιση σε ζεστά ντους. Τα συμπτώματα, που είναι παρόμοια με του κυκλικού εμέτου, υποχωρούν μόνο με τη διακοπή της χρήσης κάνναβης.
- Η αύξηση των περιστατικών αποδίδεται στην εκρηκτική αύξηση της ισχύος των προϊόντων κάνναβης, με τις συγκεντρώσεις THC να πολλαπλασιάζονται. Η παρατεταμένη χρήση προϊόντων υψηλής συγκέντρωσης αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου.
- Η χρήση κάνναβης συνδέεται και με αύξηση περιστατικών σχιζοφρένειας, με τον κίνδυνο να πενταπλασιάζεται με την καθημερινή χρήση. Οι ψυχιατρικές παθήσεις και το σύνδρομο υπερεμέσεως συχνά συνυπάρχουν στους ασθενείς.
Η χρήση κάνναβης για φαρμακευτικούς λόγους ή για λόγους αναψυχής είναι πλέον νόμιμη σε 24 πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών. Όταν το Ιλινόις τη νομιμοποίησε το 2020, ο Τζέιμς Σβαρτζ, καθηγητής κοινωνικής εργασίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, άρχισε να παρακολουθεί στενά πιθανές αλλαγές στη δημόσια υγεία που θα μπορούσαν να προκύψουν από την ευρύτερη χρήση του ναρκωτικού.
Θυμάται ακόμη πότε ο ίδιος και οι συνάδελφοί του πληροφορήθηκαν την άνοδο μιας ενοχλητικής πάθησης που φαινόταν να συνδέεται με τη χρόνια χρήση κάνναβης. «Αρχίσαμε να βλέπουμε όλο και περισσότερες κλινικές αναφορές και μελέτες περίπτωσης στη βιβλιογραφία για αυτό το σύνδρομο», λέει. «Αναρωτηθήκαμε λοιπόν αν συνέβαινε το ίδιο και εδώ».
Σύνδρομο κανναβινοειδούς υπερεμέσεως
Πράγματι, βρήκαν πως το σύνδρομο κανναβινοειδούς υπερεμέσεως, γνωστό και με τον ανεπίσημο όρο «σκρόμιτινγκ», έναν συνδυασμό των αγγλικών λέξεων για «ουρλιαχτό» [scream] και «εμετό» [vomiting], φαινόταν να αυξάνεται στα τμήματα επειγόντων περιστατικών σε ολόκληρη τη χώρα. Το 2025 η πάθηση απέκτησε τον δικό της κωδικό ταξινόμησης, επιτρέποντας στους γιατρούς να την καταγράφουν πιο συγκεκριμένα στα ιατρικά αρχεία. Πρόσφατα, γιατροί δημοσίευσαν στο περιοδικό JAMA μια εισαγωγική ανάλυση για τη διαταραχή, η οποία παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξήγητη.
Σημαντικό υπόβαθρο για την κατανόηση του συνδρόμου αποτελεί μια άλλη πάθηση, γνωστή ως κυκλικό σύνδρομο εμέτου. «Περιλαμβάνει επεισόδια ναυτίας, εμέτου, κοιλιακού πόνου και πονοκεφάλου, και επηρεάζει τόσο παιδιά όσο και ενήλικες», εξηγεί η δρ Θανγκάμ Βενκατέσαν, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Οχάιο και ειδικός στην πάθηση, η οποία συνυπέγραψε τη νέα μελέτη.
Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων οι ασθενείς μπορεί να κάνουν εμετό τέσσερις με πέντε φορές την ώρα, με τα επεισόδια να διαρκούν αρκετές ημέρες πριν υποχωρήσουν για εβδομάδες ή μήνες. Η κατανόηση και η αποφυγή των παραγόντων που πυροδοτούν την κρίση είναι το κλειδί της θεραπείας.
Περιγράφηκε για πρώτη φορά το 2004 στην Αυστραλία
Το σύνδρομο κανναβινοειδούς υπερεμέσεως περιγράφηκε για πρώτη φορά το 2004 στην Αυστραλία, όταν γιατροί παρακολούθησαν συστηματικά ασθενείς με κυκλικό έμετο που ήταν τακτικοί χρήστες κάνναβης. Παρουσιάζεται με παρόμοιο τρόπο με το κυκλικό σύνδρομο εμέτου και συνήθως εμφανίζεται μετά από παρατεταμένη χρήση κάνναβης, μερικές φορές ως θεραπεία για άλλες παθήσεις, με κοιλιακό πόνο και εμετό που υποχωρούν όταν διακοπεί η χρήση.
Ο πόνος μπορεί να είναι τόσο έντονος ώστε κάποιοι ασθενείς να ουρλιάζουν καθώς κάνουν εμετό. Η ίδια η Βενκατέσαν δεν χρησιμοποιεί τον ανεπίσημο όρο «σκρόμιτινγκ», τον οποίο χαρακτηρίζει «αρκετά υποτιμητικό».
Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, πολλοί ασθενείς αναζητούν ανακούφιση κάνοντας πολύ ζεστά μπάνια ή ντους, χωρίς να είναι σαφές γιατί αυτό βοηθά, ούτε αποτελεί μέθοδο αποκλειστική για το συγκεκριμένο σύνδρομο. «Σχεδόν οι μισοί ασθενείς με κυκλικό έμετο που δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ κάνναβη εμφανίζουν επίσης αυτή τη συμπεριφορά με το ζεστό ντους», σημειώνει η ίδια. «Είναι κάτι πολύ ιδιόμορφο».
Μέρος της αύξησης των καταγεγραμμένων περιστατικών μπορεί να οφείλεται στο ότι περισσότεροι γιατροί επειγόντων αναγνωρίζουν πλέον το σύνδρομο ως ενιαία κλινική οντότητα. Ωστόσο, η αύξηση φαίνεται να συμπίπτει και με απότομη ενίσχυση της ισχύος των προϊόντων κάνναβης που κυκλοφορούν σήμερα, καθώς και με γενικότερη αύξηση της χρήσης.
Οι συγκεντρώσεις τετραϋδροκανναβινόλης, της κύριας ψυχοδραστικής ουσίας στην κάνναβη, κυμαίνονταν παλαιότερα γύρω στο ένα με τρία τοις εκατό στα αποξηραμένα φυτά, ενώ σήμερα μπορεί να ξεπερνούν το δεκαπέντε τοις εκατό, φτάνοντας ακόμη και το 95%.
«Είναι ένα εντελώς διαφορετικό προϊόν, ακόμη και στα ιατρικά φαρμακεία», λέει η Βενκατέσαν, σημειώνοντας πως πολλοί χρήστες δεν γνωρίζουν την πιθανότητα εμφάνισης τέτοιων συνδρόμων όταν ξεκινούν τη χρήση, ενώ η εικόνα περιπλέκεται από το γεγονός ότι πολλοί βαρείς χρήστες δεν εμφανίζουν ποτέ συμπτώματα.
«Δεν είναι μια ευχάριστη κατάσταση»
Παρότι οι περισσότεροι ασθενείς με το σύνδρομο είναι νέοι ενήλικες, υπάρχουν περιστατικά σε όλες τις ηλικίες. Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου είναι η παρατεταμένη χρήση κάνναβης υψηλής συγκέντρωσης. «Αυξάνεις σημαντικά τις πιθανότητες με τη συχνή χρήση προϊόντων υψηλής ισχύος για μεγάλο χρονικό διάστημα», λέει ο Σβαρτζ. «Θα έλεγα λοιπόν να προσέχετε τα προϊόντα που χρησιμοποιείτε, να είστε προσεκτικοί με την ισχύ και τη συχνότητα χρήσης. Δεν είναι μια ευχάριστη κατάσταση».
Η άνοδος της νόμιμης κάνναβης έχει συνοδευτεί και από αύξηση των περιστατικών σχιζοφρένειας, σύμφωνα με έρευνες. Μία μελέτη στο Οντάριο του Καναδά βρήκε πως τα κρούσματα που συνδέονταν με διαταραχή χρήσης κάνναβης σχεδόν τριπλασιάστηκαν τα τελευταία χρόνια.
Ακόμη και πριν τη νομιμοποίηση, ήταν γνωστή η σύνδεση ανάμεσα σε ψύχωση και προηγούμενη χρήση κάνναβης σε νέους, κάτι που υποδηλώνει πως σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να υπάρχει γενετική προδιάθεση για σχιζοφρένεια που ενισχύεται από την κάνναβη. Άλλη έρευνα βρήκε πως η καθημερινή χρήση κάνναβης υψηλής ισχύος συνδέεται με σχεδόν πενταπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης σχιζοφρένειας.
Μελέτες δείχνουν πως ψυχιατρικές παθήσεις και το σύνδρομο κανναβινοειδούς υπερεμέσεως τείνουν να συνυπάρχουν, λέει ο Σβαρτζ, χωρίς όμως να είναι σαφές αν αυτό οφείλεται στο ότι κάποιοι χρησιμοποιούν την κάνναβη ως αυτοθεραπεία, εκθέτοντας έτσι τον εαυτό τους στον κίνδυνο του συνδρόμου, ή αν οι δύο καταστάσεις εμφανίζονται μαζί για άλλους λόγους.
Η διακοπή της κάνναβης δεν είναι πάντα εύκολη διαδικασία, ακόμη κι όταν το κίνητρο είναι τόσο ισχυρό όσο η αντιμετώπιση του συνδρόμου. «Δεν είναι απλώς θέμα του να πεις, σταμάτα και τέλος», λέει ο Σβαρτζ. «Το ερώτημα είναι γιατί χρησιμοποιείς κάνναβη, και ας σκεφτούμε έναν άλλο τρόπο να αντιμετωπίσουμε αυτό το ζήτημα».