Ο Will Bulsiewicz, γαστρεντερολόγος και συγγραφέας best seller των New York Times, συνοψίζει μια από τις πιο ισχυρές τάσεις της σύγχρονης ιατρικής: η υγεία του εντέρου βρίσκεται στον πυρήνα της συνολικής υγείας του ανθρώπου.
«Το μικροβίωμα του εντέρου και το ανοσοποιητικό σύστημα ανεβαίνουν και πέφτουν μαζί». Με αυτή τη φράση, ο Will Bulsiewicz, γαστρεντερολόγος στη Νότια Καρολίνα και συγγραφέας best seller των New York Times, συνοψίζει μια από τις πιο ισχυρές τάσεις της σύγχρονης ιατρικής: η υγεία του εντέρου βρίσκεται στον πυρήνα της συνολικής υγείας του ανθρώπου.
Αυτή ακριβώς είναι και η κεντρική ιδέα του νέου του βιβλίου, «Plant Powered Plus», το οποίο προτείνει ένα δομημένο, τριφασικό πλάνο για τη μείωση της φλεγμονής και την ενίσχυση του ανοσοποιητικού.
«Η μεγαλύτερη υγειονομική πρόκληση της εποχής μας»
Ο Bulsiewicz περιγράφει τη φλεγμονή ως «τη μεγαλύτερη υγειονομική πρόκληση της εποχής μας». Σύμφωνα με τον ίδιο, συνδέεται με περίπου 130 διαφορετικές παθήσεις, ανάμεσά τους καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνος και άνοια. Παρότι τα συμπτώματα αυτών των ασθενειών διαφέρουν, ο κοινός παρονομαστής είναι ένας: η χρόνια, ανεξέλεγκτη φλεγμονή. Και, όπως δείχνουν τα δεδομένα που έχει μελετήσει επί χρόνια, η κατάσταση του εντέρου και του μικροβιώματός του παίζει καθοριστικό ρόλο στο αν η φλεγμονή θα μείνει υπό έλεγχο ή θα εξελιχθεί σε χρόνιο πρόβλημα.
Η εμπειρία του από την κλινική πράξη υπήρξε καθοριστική. Για πάνω από μια δεκαετία, ο Bulsiewicz αντιμετώπιζε ασθενείς με σοβαρά φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, από ελκώδη κολίτιδα μέχρι νόσο του Crohn. Καθώς μελετούσε την επιστημονική βιβλιογραφία, ένα μοτίβο επανεμφανιζόταν διαρκώς: κακή υγεία του εντέρου σχεδόν πάντα συνδυαζόταν με εξασθενημένο ανοσοποιητικό και αυξημένη φλεγμονή. «Το ανοσοποιητικό και το έντερο είναι αδιαχώριστα», τονίζει.
Η φροντίδα του εντέρου αφορά όλους
Το πλάνο που παρουσιάζει στο βιβλίο του απευθύνεται όχι μόνο σε ανθρώπους με διαγνωσμένα προβλήματα υγείας, αλλά και σε όσους νιώθουν καλά. Όπως λέει, η πρόληψη είναι εξίσου σημαντική με τη θεραπεία. «Αν είσαι υγιής, δεν θέλεις να παραμείνεις έτσι;» διερωτάται, επισημαίνοντας ότι η φροντίδα του εντέρου αφορά όλους.
Η πρώτη φάση του προγράμματος επικεντρώνεται στην ήπια προσαρμογή. Ο Bulsiewicz προτείνει αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών και ταυτόχρονη μείωση των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων. Ζάχαρη, τεχνητά γλυκαντικά, επεξεργασμένα κρέατα, αλκοόλ και κάπνισμα τίθενται εκτός πλάνου, καθώς έχουν συνδεθεί άμεσα με φλεγμονώδεις διεργασίες. Παράλληλα, συνιστά καθημερινή έκθεση στο πρωινό φως για περίπου 30 λεπτά, καθώς αυξάνει την κορτιζόλη, μια ορμόνη που βοηθά στο ξύπνημα, ενεργοποιεί την κινητικότητα του εντέρου και μετατοπίζει το ανοσοποιητικό σε αντιφλεγμονώδη κατεύθυνση.
Σε διατροφικό επίπεδο, η πρώτη εβδομάδα περιλαμβάνει σούπες και smoothies, καθώς και την κατανάλωση τουλάχιστον 10 διαφορετικών «φυτών» την εβδομάδα. Στον ορισμό αυτό περιλαμβάνονται όχι μόνο φρούτα και λαχανικά, αλλά και όσπρια, ξηροί καρποί, σπόροι, μυρωδικά, μπαχαρικά, δημητριακά ολικής άλεσης, καφές και μαύρη σοκολάτα. Ο στόχος, όπως εξηγεί, είναι να δοθεί χρόνος στο έντερο να εξοικειωθεί με τις φυτικές ίνες, τις οποίες τα μικρόβια μετατρέπουν σε λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας. Αυτές οι ουσίες ενισχύουν τον εντερικό φραγμό και περιορίζουν την υπερδραστηριότητα του ανοσοποιητικού.
Η πρώτη φάση συνοδεύεται από έναν 12ωρο νυχτερινό περιορισμό τροφής, σταθερό ωράριο ύπνου επτά έως οκτώ ωρών και την εισαγωγή ήπιας άσκησης, ακόμη κι αν αυτή περιορίζεται σε απλές ασκήσεις στο σπίτι. «Τη νύχτα αναρρώνουμε», σημειώνει, καθώς τότε το έντερο επιδιορθώνεται και το ανοσοποιητικό λειτουργεί εντατικά.
Στη δεύτερη φάση, το πλάνο γίνεται πιο απαιτητικό
Στη δεύτερη φάση, το πλάνο γίνεται πιο απαιτητικό. Η ποικιλία φυτικών τροφών αυξάνεται σε 20 την εβδομάδα και το 80% της διατροφής βασίζεται σε ολόκληρα, ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα. Υγιεινά λιπαρά, όπως το ελαιόλαδο, το αβοκάντο και τα ψάρια, αποκτούν κεντρικό ρόλο, ενώ η κατανάλωση κρέατος περιορίζεται. Ο νυχτερινός περιορισμός τροφής επεκτείνεται στις 14 ώρες, κάτι που, σύμφωνα με έρευνες της Zoe, συνδέεται με αυξημένη ενέργεια, καλύτερη διάθεση και μειωμένη πείνα.
Η τρίτη φάση στοχεύει στη μακροπρόθεσμη διατήρηση. Ο στόχος ανεβαίνει στα 30 διαφορετικά φυτά την εβδομάδα και στο 90% ολόκληρων τροφών, με έμφαση στις πολυφαινόλες, ισχυρές αντιφλεγμονώδεις ενώσεις που ενισχύουν τα «καλά» μικρόβια. Ταυτόχρονα, εισάγονται δύο μερίδες ζυμωμένων τροφών την ημέρα, όπως kimchi, sauerkraut και κεφίρ, που συνδέονται με μεγαλύτερη ποικιλία μικροβιώματος και χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονής.
Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι η τελειότητα δεν είναι ρεαλιστικός στόχος. «Η δική μου κατανάλωση ζάχαρης δεν είναι μηδενική», παραδέχεται. Αυτό που έχει σημασία, τονίζει, είναι η συνολική κατεύθυνση. «Όταν κάνεις υγιεινές επιλογές κάθε μέρα, το όφελος συσσωρεύεται. Έτσι χτίζεις πλούτο υγείας».