Όπως λένε οι ερευνητές, η ακρόαση «θυμωμένης» μουσικής μπορεί να είναι ωφέλιμη, αντί να καλύπτουμε τα δυσάρεστα συναισθήματα με θετικά.
- Ερευνητές του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ διερεύνησαν πώς η heavy metal, που εκφράζει έντονα συναισθήματα και θυμό, επηρεάζει την εμπειρία του πόνου, με αφετηρία τη σύνδεση του καταπιεσμένου θυμού με τις χρόνιες παθήσεις.
- Το πείραμα διεξήχθη στο φεστιβάλ Wacken με 122 συμμετέχοντες, όπου καταγράφηκε ο καρδιακός ρυθμός τους και μετρήθηκε η αντοχή τους στον πόνο, βυθίζοντας το χέρι τους σε παγωμένο νερό, συγκριτικά με μια ομάδα ελέγχου.
- Η έντονη μουσική εμπειρία του φεστιβάλ αύξησε την αντοχή των συμμετεχόντων στον πόνο. Οι παρευρισκόμενοι δεν αισθάνονταν λιγότερο πόνο, αλλά αποδείχθηκαν πιο ανθεκτικοί, αντέχοντας τη δυσάρεστη αίσθηση για περισσότερο χρόνο.
- Η ακρόαση «θυμωμένης» μουσικής μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά για ασθενείς με χρόνιο πόνο. Η αποδοχή δυσάρεστων συναισθημάτων, όπως ο θυμός, ενισχύει την ανθεκτικότητα και μπορεί να παίξει προληπτικό ρόλο στην εξέλιξη του πόνου.
«Πιο γρήγορα, πιο σκληρά, πιο δυνατά». Με αυτό το σύνθημα, περίπου 80.000 φίλοι της metal μουσικής συρρέουν κάθε χρόνο στο Wacken Open Air, στη βόρεια Γερμανία, για να γιορτάσουν τη μουσική και τα αγαπημένα τους συγκροτήματα. Εκεί, ανάμεσα σε σκηνές, σκηνές κατασκήνωσης και κιθάρες στη διαπασών, δύο ερευνητές του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ για τις Ανθρώπινες Γνωστικές Επιστήμες και την Επιστήμη του Εγκεφάλου στη Λειψία έστησαν ένα ασυνήθιστο εργαστήριο.
Η Λίντια Σνάιντερ και ο Τομ Φριτς πραγματοποίησαν επιτόπια μελέτη για να διερευνήσουν αν και πώς η εμπειρία του φεστιβάλ και η ζωντανή ακρόαση heavy metal επηρεάζουν την ανοχή του κοινού στον πόνο. Τα ευρήματά τους δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports.
Η έρευνα που συνδέει το metal με την ανθεκτικότητα
«Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε ότι ο καταπιεσμένος θυμός έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στην ένταση των εμπειριών πόνου σε ασθενείς με χρόνιο πόνο», εξηγεί η Σνάιντερ, πρώτη συγγραφέας της μελέτης. «Γι' αυτό θέλαμε να διερευνήσουμε αν η εμπειρία του πόνου αλλάζει, ειδικά με ένα μουσικό είδος όπως το heavy metal, που εκφράζει αρκετά δυσάρεστα συναισθήματα και κυρίως θυμό».
Με αυτό το κίνητρο, η υποψήφια διδάκτορας ταξίδεψε το 2023 στο Wacken Open Air για να μελετήσει τους metalheads στο φυσικό τους περιβάλλον. Συνολικά 122 θαυμαστές της μέταλ πήραν μέρος στο πείραμα. Αρχικά καταγραφόταν με ηλεκτροκαρδιογράφημα ο καρδιακός τους ρυθμός και η μεταβλητότητά του. Στη συνέχεια μετριόταν πόσο χρόνο μπορούσαν να κρατήσουν το χέρι και τον πήχη τους μέσα σε μια συσκευή γεμάτη παγωμένο νερό.
Η ανταπόκριση ξεπέρασε κάθε προσδοκία. «Υπήρχε τεράστια προσέλευση για συμμετοχή στο πείραμα και καταλάβαμε ότι η επιστήμη παίζει σημαντικό ρόλο στη σκηνή», λέει η Σνάιντερ. Οι συσχετίσεις φάνηκαν πιο καθαρά όταν οι ερευνητές εξέτασαν μόνο τους συμμετέχοντες που δεν είχαν πιει καθόλου αλκοόλ ή είχαν πιει λίγο ή μέτρια κατά τη διάρκεια της ημέρας της δοκιμής, καθώς το αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει με απρόβλεπτο τρόπο την ανοχή στον πόνο.
«Δεν θέλεις πάντα χαλαρωτική μουσική»
Κρίσιμο στοιχείο του σχεδιασμού ήταν η ομάδα ελέγχου. «Καταφέραμε πρώτα να μετρήσουμε την ομάδα ελέγχου από την ίδια κοινότητα metalheads, ανθρώπους που βρίσκονται ήδη στον χώρο πριν αρχίσουν οι ζωντανές συναυλίες και στήνουν τις σκηνές τους με φίλους», περιγράφει η ερευνήτρια.
Τα αποτελέσματα αποδείχθηκαν εκπληκτικά. «Η έντονη μουσική εμπειρία επί αρκετές συνεχόμενες ημέρες στο metal φεστιβάλ δεν είχε αρνητική επίδραση στον τρόπο που οι συμμετέχοντες βίωναν τον πόνο», εξηγεί η Σνάιντερ. «Αντιθέτως, όσοι βρίσκονταν στο φεστιβάλ μπορούσαν να αντέξουν τον πόνο από το κρύο για περισσότερο χρόνο από την ομάδα ελέγχου».
Η λεπτομέρεια έχει σημασία. «Οι συμμετέχοντες δεν βρήκαν τον πόνο λιγότερο δυσάρεστο κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ, ούτε ήταν λιγότερο ευαίσθητοι σε αυτόν. Απλώς μπορούσαν να τον αντέξουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα», σημειώνει. «Αυτό φαίνεται να υποδηλώνει ότι έγιναν πιο ανθεκτικοί, δηλαδή ότι ίσως αποδέχθηκαν σε μεγαλύτερο βαθμό τις δυσάρεστες αισθήσεις που συνδέονται με την εμπειρία του πόνου και εστίασαν στους παράγοντες που μπορούσαν να επηρεάσουν οι ίδιοι, όπως ο χρόνος που χρειάστηκαν για να αντιδράσουν βγάζοντας το χέρι από το παγωμένο νερό».
Ο Τομ Φριτς, ο οποίος διεξήγαγε τη μελέτη μαζί της και επικεφαλής της ομάδας «Εγκεφαλική πλαστικότητα που προκαλείται από τη μουσική» του ινστιτούτου, βλέπει ξεκάθαρες προεκτάσεις για τους ασθενείς με χρόνιο πόνο. «Σε κλινικό περιβάλλον, η μουσική χρησιμοποιείται συχνά για να προκαλέσει θετικά συναισθήματα και χαλάρωση. Όταν όμως θέλεις να βγάλεις τον θυμό σου, δεν θέλεις απαραίτητα να ακούσεις χαλαρωτική μουσική», εξηγεί.
«Η αποδοχή δυσάρεστων συναισθηματικών καταστάσεων ή δύσκολων καταστάσεων παίζει κεντρικό ρόλο στην ανθεκτικότητα και στην ανοχή στον πόνο», συνεχίζει ο Φριτς. «Η ακρόαση θυμωμένης μουσικής μπορεί επομένως να είναι ωφέλιμη, αντί να καλύπτουμε τα δυσάρεστα συναισθήματα με θετικά». Κατά τον ίδιο, η metal μουσική, ή γενικότερα η θυμωμένη μουσική, θα μπορούσε πιθανότατα να παίξει προληπτικό ρόλο, βοηθώντας ασθενείς που νιώθουν έντονο θυμό εξαιτίας του πόνου να αποφύγουν την εξέλιξή του σε χρόνιο.