Tις ανησυχίες ότι οι διαταραχές ύπνου ενδέχεται να αποτελούν έναν από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση των περιστατικών καρκίνου σε νεαρότερες ηλικίες ενισχύου νέα επιστημονικά δεδομένα.
- Τα περιστατικά καρκίνου πρώιμης έναρξης αυξάνονται παγκοσμίως, με τους θανάτους σε άτομα κάτω των 40 ετών να έχουν αυξηθεί κατά 27% από το 1990, ωθώντας τους ειδικούς να αναζητούν πιθανούς νέους παράγοντες κινδύνου.
- Έρευνες συνδέουν την αϋπνία με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού, της μήτρας και του παχέος εντέρου σε άτομα κάτω των 50 ετών, με τις γυναίκες να αντιμετωπίζουν έως και τριπλάσιες πιθανότητες διάγνωσης.
- Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η καταγεγραμμένη συσχέτιση δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση. Παράγοντες όπως η παχυσαρκία ή το κάπνισμα, που συνδέονται με την αϋπνία, ενδέχεται να εξηγούν τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
- Απαιτείται περισσότερη έρευνα για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, ενώ μέχρι τότε οι ειδικοί συνιστούν τη διατήρηση υγιούς βάρους, την άσκηση και την αποφυγή του καπνίσματος ως τους βασικούς τρόπους μείωσης του κινδύνου.
Δύο μεγάλες μελέτες που παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) στο Σικάγο διαπίστωσαν ότι η αϋπνία και τα προβλήματα ύπνου συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου πριν από την ηλικία των 50 ετών.
Οι έρευνες πραγματοποιήθηκαν από επιστήμονες του MD Anderson Cancer Center στο Τέξας και βασίστηκαν στην ανάλυση δεδομένων υγείας περισσότερων από 18 εκατομμυρίων ενηλίκων ηλικίας 18 έως 50 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αύξηση των περιστατικών καρκίνου σε νεότερες ηλικίες
Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες παρατηρούν σημαντική αύξηση των περιστατικών καρκίνου σε άτομα κάτω των 50 ετών.
Σύμφωνα με διεθνή στοιχεία, τα περιστατικά καρκίνου πρώιμης έναρξης αυξήθηκαν παγκοσμίως από 1,82 εκατομμύρια το 1990 σε 3,26 εκατομμύρια το 2019, ενώ οι θάνατοι από καρκίνο σε άτομα ηλικίας 40 ετών και νεότερα αυξήθηκαν κατά 27%.
Παρότι οι ειδικοί εξακολουθούν να αναζητούν τις αιτίες αυτής της τάσης, οι νέες μελέτες υποδεικνύουν ότι οι διαταραχές ύπνου ίσως αποτελούν έναν παράγοντα που αξίζει περαιτέρω διερεύνηση.
Τι έδειξαν οι μελέτες
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που είχαν διαγνωστεί με αϋπνία παρουσίαζαν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, του μαστού, της μήτρας ή των ωοθηκών.
Ειδικότερα, γυναίκες κάτω των 50 ετών με διάγνωση αϋπνίας βρέθηκε ότι διέτρεχαν περίπου τριπλάσιο κίνδυνο να διαγνωστούν με καρκίνο του μαστού εντός της επόμενης πενταετίας, σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο για καρκίνο της μήτρας και κατά 57% αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο των ωοθηκών.
Παράλληλα, άνδρες και γυναίκες με αϋπνία εμφάνιζαν περίπου διπλάσιο κίνδυνο διάγνωσης καρκίνου του παχέος εντέρου σε σχέση με όσους δεν αντιμετώπιζαν προβλήματα ύπνου.
«Σε αυτή τη μεγάλη μελέτη πραγματικών δεδομένων, η αϋπνία συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο καρκίνων ορμονικής αιτιολογίας που εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες σε νεαρότερες ηλικίες», σημείωσαν οι ερευνητές στην ανακοίνωσή τους.
Και προσθέτουν: «Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η διαταραχή του ύπνου μπορεί να αποτελεί έναν κλινικά σημαντικό και δυνητικά τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για καρκίνους πρώιμης έναρξης και χρήζει περαιτέρω διερεύνησης».
Οι ειδικοί ζητούν περισσότερη έρευνα
Η Claire Coughlan, κλινική υπεύθυνη του οργανισμού Bowel Cancer UK, τόνισε ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου εξακολουθεί να είναι συχνότερος στους άνω των 50 ετών, ωστόσο τα περιστατικά σε νεότερες ηλικίες αυξάνονται διεθνώς.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη ακριβώς γιατί συμβαίνει αυτό, αλλά οι ερευνητές πιστεύουν ότι πιθανότατα σχετίζεται με γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, καθώς και με τον τρόπο ζωής», δήλωσε.
Και σχολιάζοντας τα νέα ευρήματα, πρόσθεσε: «Το συμπέρασμα της μελέτης ότι η αϋπνία μπορεί να αποτελεί πιθανό παράγοντα κινδύνου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου σε νεαρότερες ηλικίες θα μπορούσε να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τους λόγους αυτής της αύξησης. Πρόκειται για ευρήματα που αξίζει να διερευνηθούν περαιτέρω».
«Η συσχέτιση δεν σημαίνει αιτιώδη σχέση»
Ο David Garley, γενικός ιατρός και διευθυντής της Better Sleep Clinic στο Μπρίστολ της Αγγλίας, επισήμανε ότι το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας για τη σχέση της αϋπνίας με άλλες παθήσεις, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου, αυξάνεται συνεχώς.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οι μελέτες καταγράφουν συσχέτιση και όχι απόδειξη αιτιώδους σχέσης. «Υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον και ολοένα περισσότερα στοιχεία που συνδέουν την αϋπνία με άλλες παθήσεις. Αυτό είναι ιδιαίτερα καλά τεκμηριωμένο για τον διαβήτη, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τις ψυχικές διαταραχές», ανέφερε.
Ο ίδιος εξήγησε ότι η πιθανή σχέση μπορεί να οφείλεται τόσο στις βιολογικές επιπτώσεις της έλλειψης ύπνου όσο και στις συνήθειες που συχνά τη συνοδεύουν.
«Όταν κάποιος στερείται ύπνου, είναι πιο δύσκολο να διατηρήσει έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Συχνά παρατηρείται μεγαλύτερη κατανάλωση αλκοόλ, αυξημένα ποσοστά παχυσαρκίας, λιγότερη άσκηση και περισσότερο κάπνισμα. Αυτοί οι παράγοντες θα μπορούσαν να εξηγούν μέρος του αυξημένου κινδύνου», σημείωσε.
Και πρόσθεσε: «Γνωρίζουμε ότι ένας από τους βασικούς ρόλους του ύπνου είναι η αποκατάσταση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Αν αυτό επηρεάζεται αρνητικά, είναι λογικό να υποθέσει κανείς ότι ο κίνδυνος ορισμένων μορφών καρκίνου μπορεί να αυξηθεί. Ωστόσο, θα μπορούσε να ισχύει και το αντίστροφο: ένας καρκίνος που δεν έχει ακόμη διαγνωστεί ίσως επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου».
Οι συστάσεις των ειδικών
Η Megan Winter, υπεύθυνη ενημέρωσης υγείας στον οργανισμό Cancer Research UK, υπογράμμισε ότι τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα, αλλά δεν επιτρέπουν ακόμη ασφαλή συμπεράσματα.
«Οι μελέτες αυτές διερευνούν εάν υπάρχει πιθανή σύνδεση μεταξύ αϋπνίας και ορισμένων μορφών καρκίνου σε άτομα κάτω των 50 ετών, όμως απαιτείται περισσότερη έρευνα και παρακολούθηση σε βάθος χρόνου πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα», δήλωσε.
Μέχρι να υπάρξουν πιο σαφείς απαντήσεις, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι οι βασικοί τρόποι μείωσης του κινδύνου καρκίνου παραμένουν η αποφυγή του καπνίσματος, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η τακτική σωματική άσκηση και η προστασία από την υπερβολική έκθεση στον ήλιο.