Σύμφωνα με νέα έρευνα, οι θάνατοι από καρκίνο του ορθού αυξάνονται με ρυθμό έως και τρεις φορές ταχύτερο σε σύγκριση με τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
- Νέα έρευνα δείχνει ραγδαία αύξηση των θανάτων από καρκίνο του ορθού σε νέους 20-44 ετών, με ρυθμό έως και τρεις φορές ταχύτερο από τον καρκίνο του παχέος εντέρου, προβλέποντας ότι θα τον ξεπεράσει ως κύρια αιτία θανάτου έως το 2035.
- Η αύξηση, που καταγράφεται από τα τέλη του 1990, χαρακτηρίζεται «ιατρική κρίση» και αποδίδεται σε περιβαλλοντικές ή συμπεριβορικές επιδράσεις, όπως διαταραχές του μικροβιώματος. Οι ισπανόφωνοι ενήλικες εμφανίζουν τη μεγαλύτερη αύξηση θνησιμότητας.
- Οι θεραπείες για καρκίνο του ορθού είναι βαριές, τονίζοντας την ανάγκη έγκαιρης διάγνωσης. Παρατηρείται όμως μέση καθυστέρηση επτά μηνών στη διάγνωση, με το 75% των ασθενών κάτω των 50 να διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο.
- Τα συμπτώματα καρκίνου του ορθού διαφέρουν από αυτά του παχέος εντέρου. Ο προληπτικός έλεγχος συνιστάται από τα 45, αλλά για άτομα με ιστορικό ή συμπτώματα, πρέπει να ξεκινά νωρίτερα, ιδίως για τους νέους εκτός προγραμμάτων πρόληψης.
Η ραγδαία αύξηση των θανάτων από καρκίνο του ορθού σε νεότερες ηλικίες προκαλεί έντονη ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα, με ειδικούς να κάνουν λόγο για μια «σιωπηλή ιατρική κρίση» που εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια χωρίς σαφή εξήγηση. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι millennials και οι νεότεροι ενήλικες - δηλαδή άτομα, κυρίως άνδρες, από 20 έως 45 ετών - πλήττονται δυσανάλογα, ανατρέποντας την παραδοσιακή αντίληψη ότι οι καρκίνοι του πεπτικού συστήματος αφορούν κυρίως μεγαλύτερες ηλικίες.
Σύμφωνα με νέα έρευνα που παρουσιάστηκε προ ημερών ενόψει του συνεδρίου Digestive Disease Week, οι θάνατοι από καρκίνο του ορθού αυξάνονται με ρυθμό έως και τρεις φορές ταχύτερο σε σύγκριση με τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Η μελέτη βασίστηκε σε στοιχεία του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ για την περίοδο 1999–2023 και εστίασε σε άτομα ηλικίας 20 έως 44 ετών, καταγράφοντας μια σταθερή και ανησυχητική ανοδική τάση.
«Ο ρυθμός αύξησης του καρκίνου του ορθού είναι δύο έως τρεις φορές υψηλότερος από εκείνον του καρκίνου του παχέος εντέρου», σημειώνει η Μιθύλι Μενόν Παθίιλ, επικεφαλής της μελέτης και ειδικευόμενη γαστρεντερολογίας στο SUNY Upstate Medical University. Αν η τάση συνεχιστεί, οι θάνατοι από καρκίνο του ορθού ενδέχεται να ξεπεράσουν εκείνους από καρκίνο του παχέος εντέρου έως το 2035, παρά το γεγονός ότι ο τελευταίος παραμένει σήμερα η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών.
Τα στοιχεία της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας
Τα στοιχεία της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας ενισχύουν την εικόνα αυτή. Για το 2026 εκτιμάται ότι θα διαγνωστούν 158.850 νέες περιπτώσεις καρκίνου του παχέος και του ορθού εντέρου, ενώ περίπου 55.230 ασθενείς θα καταλήξουν από τη νόσο. Σχεδόν το ένα τρίτο των θανάτων αφορά άτομα κάτω των 65 ετών, γεγονός που υπογραμμίζει τη μετατόπιση της νόσου προς νεότερες ηλικιακές ομάδες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, παρότι οι δύο μορφές καρκίνου σχετίζονται, αναπτύσσονται σε διαφορετικά σημεία του πεπτικού συστήματος και ενδέχεται να επηρεάζονται από διαφορετικούς παράγοντες κινδύνου. Η πρόσφατη αύξηση των περιστατικών καρκίνου του παχέος και του ορθού εντέρου σε άτομα κάτω των 50 ετών καταγράφεται ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, με ετήσια αύξηση της τάξης του 3%, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει εντοπιστεί σαφής αιτία.
«Πρόκειται για μια πρωτοφανή ιατρική κρίση»
«Πρόκειται για μια πρωτοφανή ιατρική κρίση που δεν μπορεί να αγνοηθεί», δηλώνει ο δρ. Μπεν Σλέχτερ, ογκολόγος στο Dana-Farber Cancer Institute. Όπως επισημαίνει, η αύξηση δεν φαίνεται να σχετίζεται με γενετικούς παράγοντες, γεγονός που οδηγεί τους επιστήμονες στην υπόθεση ότι πρόκειται για περιβαλλοντικές ή συμπεριφορικές επιδράσεις που εμφανίστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. «Δεν πρόκειται για κάποιο νέο γονίδιο. Είναι κάτι σύγχρονο», τονίζει.
Μία από τις επικρατέστερες θεωρίες αφορά διαταραχές στο μικροβίωμα του εντέρου, πιθανώς λόγω διατροφικών συνηθειών από την παιδική ηλικία, όπως η αυξημένη κατανάλωση αναψυκτικών με ζάχαρη. Ωστόσο, η εικόνα παραμένει σύνθετη, καθώς πολλοί ασθενείς που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του ορθού δεν εμφανίζουν κανέναν από τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου. «Πολλοί νεότεροι ασθενείς έχουν μηδενικούς παράγοντες κινδύνου, και αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό», επισημαίνει ο Σλέχτερ.
Ταυτόχρονα, η αύξηση των θανάτων δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στον πληθυσμό. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι ισπανόφωνοι ενήλικες παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη αύξηση στη θνησιμότητα από καρκίνο του ορθού, καταγράφοντας τις ταχύτερα αυξανόμενες τάσεις μεταξύ όλων των δημογραφικών ομάδων.
Η επιστημονική κοινότητα εστιάζει πλέον στην ανάγκη κατανόησης των βιολογικών μηχανισμών που οδηγούν στην ανάπτυξη των όγκων. «Αν μπορούσαμε να δούμε τι συμβαίνει μέσα στα κύτταρα του όγκου, θα είχαμε μια πιο σαφή εικόνα», σημειώνει η Αντριάνα Χολοβάτι, καθηγήτρια αιματολογίας και ογκολογίας στο Vanderbilt University Medical Center, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα τόσο για την αναστροφή των τάσεων όσο και για τη βελτίωση των θεραπειών.
Η αντιμετώπιση του καρκίνου του ορθού περιλαμβάνει συνήθως συνδυασμό χειρουργικής επέμβασης, ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας, θεραπείες που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη λειτουργία του εντέρου, της ουροδόχου κύστης και τη σεξουαλική υγεία των ασθενών. Η βαρύτητα των παρεμβάσεων αυτών καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη την έγκαιρη διάγνωση.
Ωστόσο, ένα από τα βασικά προβλήματα που αναδεικνύονται είναι η καθυστέρηση στη διάγνωση. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι υπάρχει κατά μέσο όρο καθυστέρηση επτά μηνών από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων έως τη διάγνωση, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την εξέλιξη της νόσου. «Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ιάσιμος όταν εντοπιστεί έγκαιρα», επισημαίνει η Παθίιλ. «Ωστόσο, το 75% των ασθενών κάτω των 50 ετών διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο».
Τα συμπτώματα του καρκίνου του ορθού συχνά διαφέρουν από εκείνα του καρκίνου του παχέος εντέρου και μπορεί να περιλαμβάνουν αιμορραγία με έντονο κόκκινο αίμα, αίσθημα επείγουσας ανάγκης για κένωση ακόμη και μετά την τουαλέτα, καθώς και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου. Αντίθετα, ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να εκδηλωθεί με πιο γενικά συμπτώματα, όπως κόπωση, κοιλιακό πόνο, φούσκωμα ή ανεξήγητη απώλεια βάρους.
Οι υγειονομικές αρχές συνιστούν προληπτικό έλεγχο για καρκίνο του παχέος εντέρου από την ηλικία των 45 ετών για τον γενικό πληθυσμό, κυρίως μέσω κολονοσκόπησης. Ωστόσο, για άτομα με οικογενειακό ιστορικό ή συμπτώματα, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο έλεγχος πρέπει να ξεκινά νωρίτερα. Το ζήτημα γίνεται πιο περίπλοκο για νεότερους ενήλικες χωρίς γνωστό ιστορικό, οι οποίοι συχνά δεν εντάσσονται σε προγράμματα πρόληψης.