Καθησυχαστικός εμφανίζεται ο πρόεδρος της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας, Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, σχετικά με τη δραστηριότητα του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV) στη χώρα για την περίοδο 2025-2026.
- Ο πρόεδρος της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας καθησυχάζει για τη δραστηριότητα του RSV, επισημαίνοντας ότι η τρέχουσα αύξηση δεν είναι πρωτοφανής. Η εντύπωση έξαρσης οφείλεται στα δεδομένα του ΕΟΔΥ και την υποτίμηση του ιού εν μέσω αποδρομής της γρίπης.
- Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) προκαλεί ήπια συμπτώματα, όμως είναι δυνητικά σοβαρός για βρέφη, ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένους. Στην Ευρώπη, ευθύνεται για εκατοντάδες χιλιάδες νοσηλείες παιδιών και ενηλίκων κάθε χρόνο.
- Ο RSV εκδηλώνεται με ποικίλα συμπτώματα ανάλογα την ηλικία και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, όπως βρογχιολίτιδα και πνευμονία, απαιτώντας επείγουσα ιατρική φροντίδα. Η μετάδοση γίνεται μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων και μολυσμένων επιφανειών.
- Η πρόληψη του RSV περιλαμβάνει εγκεκριμένα μονοκλωνικά αντισώματα για βρέφη και εμβόλια για ενήλικες/εγκύους. Βασικά μέτρα υγιεινής περιορίζουν τη μετάδοση. Οι ήπιες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται υποστηρικτικά, ενώ τα σοβαρά περιστατικά απαιτούν νοσοκομειακή περίθαλψη.
Ο καθηγητής χαρακτηρίζει στο iefimerida.gr «μαγική εικόνα» την εντύπωση έντονης έξαρσης του ιού στη χώρα μας.
Την κοινή αίσθηση αυτή πυροδοτεί επίσης το γεγονός ότι ο Εθνικός Οργανισμός Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ) κατέγραψε για μία ακόμη διαδοχική εβδομάδα αύξηση στην θετικότητα της διάδοσης του RSV στη χώρα μας.
Ο Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, όμως, εξηγεί στο iefimerida.gr ότι «το επίπεδο της δραστηριότητας του RSV κατά τη χρονική περίοδο 2025 - 2026 δεν είναι, σε καμία περίπτωση, πιο αυξημένο σε σχέση με τη δραστηριότητα του RSV εδώ και αρκετά χρόνια, κατά την αντίστοιχη χρονική περίοδο. Εκείνο το οποίο είναι, πράγματι, κατά τι πιο αυξημένο δεν είναι άλλο παρά το επίπεδο της δραστηριότητας του RSV κατά τις πολύ τελευταίες εβδομάδες, σε σύγκριση με το αντίστοιχο επίπεδο μερικές εβδομάδες πριν».
RSV: Ιός του αναπνευστικού συστήματος που προκαλεί συνήθως ήπια συμπτώματα κρυολογήματος
Η αλήθεια είναι ότι την προσοχή όλων μας κρατάει η εξάπλωση του επιδημικού κύματος της έξαρσης της γρίπης στη χώρα μας, το οποίο βρίσκεται σε πλήρη και σταθερή αποδρομή, και, έτσι τείνουμε πάντα όλοι μας να υποτιμούμε την επίπτωση του RSV, ενός άλλου ιού δηλαδή, ο οποίος προσβάλλει το κατώτερο αναπνευστικό σύστημα του ανθρώπου, η θετικότητα του οποίου στην κοινότητα βαίνει ακόμη διαρκώς αυξανόμενη στη χώρα μας, αν και σε πολύ πιο χαμηλά επίπεδα δραστηριότητας, σε σχέση με ό,τι συμβαίνει με την γρίπη σε αποδρομή.
Πολύ ενδιαφέρον έχει, όμως, να δούμε τι αναφέρει σχετικά με τον RSV η Ευρωπαϊκή Πύλη Πληροφοριών Εμβολιασμού, η οποία αποτελεί μία επίσημη πρωτοβουλία για ενημέρωση της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης εκ μέρους της Κομισιόν:
Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) είναι ένας κοινός ιός του αναπνευστικού συστήματος που προκαλεί συνήθως ήπια συμπτώματα κρυολογήματος. Τα άτομα που προσβάλλονται από RSV συνήθως αναρρώνουν σε περίπου μία εβδομάδα χωρίς να χρειάζονται ιατρική θεραπεία. Ωστόσο, σε βρέφη κάτω των έξι μηνών, ηλικιωμένους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, ο ιός RSV μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ασθένεια και θάνατο.
Κάθε χρόνο στην Ευρώπη, ο RSV είναι υπεύθυνος για περίπου 250 000 εισαγωγές παιδιών κάτω των πέντε ετών σε νοσοκομείο, ορισμένες από αυτές σε μονάδα εντατικής θεραπείας, και περίπου 160 000 εισαγωγές ενηλίκων . Ένας στους είκοσι ηλικιωμένους στην Ευρώπη προσβάλλεται από RSV κάθε χρόνο.
Συμπτώματα
Ο RSV επηρεάζει διάφορες ηλικιακές ομάδες με διαφορετικό τρόπο, αλλά τα συνηθέστερα συμπτώματα της πάθησης είναι:
- Βήχας
- Φτέρνισμα
- Πυρετός
- Ρινική καταρροή
- Αναπνευστικός συριγμός
- Πονόλαιμος
- Πονοκέφαλος
- Ρινική συμφόρηση
- Κόπωση
Τα βρέφη που προσβάλλονται από τον ιό RSV μπορεί να εμφανίσουν διάφορα συμπτώματα όπως:
- Ευερεθιστότητα
- Μείωση της όρεξης
- Αλλαγές στον τρόπο αναπνοής τους
- Άπνοια (προσωρινή παύση της αναπνοής, ιδίως κατά τη διάρκεια του ύπνου)
- Σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών, ο RSV μπορεί επίσης να προκαλέσει:
- Ταχύπνοια
- Δυσκολία στην κατάποση
- Σήψη
Οι ενήλικες με RSV μπορεί επίσης να παρουσιάσουν:
- Αποπροσανατολισμό
- Δυσκολία στην αναπνοή
- Επιπλοκές
Παρότι τα περισσότερα περιστατικά είναι ήπια, ο RSV μπορεί να επιδεινώσει χρόνια νοσήματα και να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές που μπορεί να είναι απειλητικές για τη ζωή. Στις επιπλοκές της σοβαρής λοίμωξης από RSV περιλαμβάνονται η βρογχιολίτιδα στα βρέφη και τα μικρά παιδιά, η φλεγμονή των μικρών αεραγωγών στους πνεύμονες, και η πνευμονία.
Σε βρέφη και μικρά παιδιά, η σοβαρή λοίμωξη RSV που απαιτεί επείγουσα ιατρική φροντίδα προκαλεί δύσπνοια. Οι σύντομες ρηχές αναπνοές, το άνοιγμα των ρουθουνιών κατά την εισπνοή, η θορυβώδης αναπνοή, οι παύσεις στην αναπνοή και ο σκαφοειδής θώρακας σηματοδοτούν την ανάγκη για επείγουσα ιατρική φροντίδα. Επιπλέον, οι γονείς θα πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην εμφάνιση μπλε ή γκρι χρωματισμού των χειλιών, γύρω από το στόμα ή στα δάχτυλα των χεριών, καθώς αυτό αποτελεί ένδειξη επικίνδυνα χαμηλών επιπέδων οξυγόνου στο αίμα.
Τα βρέφη ενδέχεται επίσης να εμφανίσουν σηψαιμία, μια λοίμωξη που διασπείρεται με την κυκλοφορία του αίματος που μπορεί να προκαλέσει ποικίλα συμπτώματα, όπως χαμηλή αρτηριακή πίεση, ταχυκαρδία και πυρετό. Οι ηλικιωμένοι που νοσούν από RSV ενδέχεται να εμφανίσουν επιπλοκές, όπως επιδείνωση καρδιοπάθειας ή πνευμονοπάθειας.
Πώς μεταδίδεται
Ο RSV μεταδίδεται από άτομο σε άτομο κυρίως μέσω σταγονιδίων που περιέχουν τον ιό και απελευθερώνονται στον αέρα από ένα άτομο με λοίμωξη (ιδίως όταν μιλάει, τραγουδάει, φωνάζει, φτερνίζεται, βήχεικ.λπ.). Αυτά τα σταγονίδια μπορούν στη συνέχεια να φτάσουν σε άλλους ανθρώπους που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση, οι οποίοι μπορούν να τα εισπνεύσουν.
Όσοι έχουν προσβληθεί από RSV συνήθως μεταδίδουν τον ιό για 3 έως 8 ημέρες και μπορούν να αρχίσουν να τον μεταδίδουν μία ή δύο ημέρες πριν αισθανθούν άρρωστοι. Ορισμένα βρέφη και άτομα με ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα μπορούν να συνεχίσουν να μεταδίδουν τον RSV για 4 εβδομάδες ή περισσότερο, ακόμη και ενώ φαίνεται να είναι καλύτερα.
Μεγαλύτερα σταγονίδια μπορούν επίσης να προσγειωθούν σε επιφάνειες που μπορεί να αγγίξουν άλλα άτομα, με αποτέλεσμα να κολλήσει ο ιός στα χέρια τους και να μολυνθούν όταν αγγίξουν τα μάτια, τη μύτη ή το στόμα τους. Πρόκειται για έναν συνήθη τρόπο μετάδοσης του ιού σε βρέφη και μικρά παιδιά, τα οποία αγγίζουν τις μολυσμένες επιφάνειες και τα παιχνίδια ή τα βάζουν στο στόμα τους.
Κίνδυνος
Ο ιός RSV μπορεί να προσβάλει άτομα σε οποιαδήποτε ηλικία και σχεδόν όλα τα παιδιά θα προσβληθούν από τον ιό έως την ηλικία των δύο ετών. Στα άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν σοβαρά συγκαταλέγονται τα πρόωρα βρέφη και τα παιδιά κάτω των έξι μηνών, οι ηλικιωμένοι, και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ή με προϋπάρχουσες παθήσεις, όπως διαβήτη, καρδιοπάθεια και πνευμονοπάθεια.
Πρόληψη
Για την προστασία των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο να νοσήσουν σοβαρά από RSV, έχουν εγκριθεί τα τελευταία χρόνια στην ΕΕ διάφοροι τύποι προϊόντων ανοσοποίησης για διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες. Οι εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες υποδεικνύουν ποια από αυτά συνιστώνται σε κάθε χώρα.
Τα μονοκλωνικά αντισώματα είναι πρωτεΐνες που παράγονται σε εργαστήριο και λειτουργούν ως εργαλεία ακριβείας που βοηθούν τον οργανισμό σας να καταπολεμήσει ένα συγκεκριμένο παθογόνο. Στην περίπτωση του RSV, μονοκλωνικά αντισώματα χορηγούνται σε νεογνά και βρέφη για την προστασία τους από σοβαρή νόσηση από RSV κατά τη διάρκεια της πρώτης εποχικής έξαρσης του RSV στην οποία εκτίθενται. Επίσης, μπορούν να χορηγούνται σε παιδιά ηλικίας έως 24 μηνών που παραμένουν ευάλωτα σε σοβαρή νόσηση από RSV κατά τη διάρκεια της δεύτερης εποχικής έκθεσής τους στον RSV.
Υπάρχει επίσης ένα εμβόλιο RSV που έχει εγκριθεί για ενήλικες ηλικίας 18 ετών και άνω, το οποίο έχει επίσης εγκριθεί για χορήγηση σε εγκύους. Ανάλογα με τις εθνικές συστάσεις, το εμβόλιο αυτό χορηγείται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης για να βοηθήσει στην προστασία των βρεφών μεταφέροντας προστατευτικά αντισώματα στο έμβρυο μέσω του πλακούντα.
Δύο άλλα εμβόλια κατά του RSV έχουν εγκριθεί για ενήλικες ηλικίας 60 ετών και άνω και καθένα από αυτά έχει επίσης ενδείξεις για συγκεκριμένες νεότερες ηλικιακές ομάδες που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης.
Τα παρακάτω μέτρα μπορεί να συμβάλουν στον περιορισμό της εξάπλωσης του RSV και στην προστασία των ατόμων που είναι ευάλωτα σε σοβαρή νόσηση:
- συχνό πλύσιμο ή απολύμανση των χεριών
- κάλυψη της μύτης και του στόματός σας όταν φτερνίζεστε
- αποφυγή επαφής με άλλους όταν είστε άρρωστοι
Θεραπεία
Οι ήπιες περιπτώσεις RSV δεν απαιτούν συνήθως καμία θεραπεία, καθώς οι άνθρωποι αναρρώνουν μόνοι τους μετά από λίγες ημέρες. Τα βρέφη ηλικίας κάτω των έξι μηνών ενδέχεται να χρειαστούν νοσηλεία για την παρακολούθηση της αναπνοής και των επιπέδων οξυγόνου στο αίμα τους.
Σε σοβαρά περιστατικά, η νοσοκομειακή περίθαλψη περιλαμβάνει υποστηρικτική φροντίδα και υποστήριξη της αναπνοής μαζί με ειδικές θεραπείες για τις επιπλοκές που ενδέχεται να προκύψουν.