Το LinkedIn δεν είναι πλέον απλώς ένα επαγγελματικό δίκτυο. Έχει μετατραπεί σε μια τεράστια σκηνή, όπου ο καθένας καλείται να παίξει έναν ρόλο, αντί να ασκεί το επάγγελμά του.
Μέσα σε μία δεκαετία, η λογική της προβολής αντικατέστησε τη λογική της ουσιαστικής δεξιότητας.
Το 2025, η πλατφόρμα λειτουργεί σαν μία σκηνή διαρκούς έκθεσης. Επαγγελματίες κάθε κλάδου αισθάνονται υποχρεωμένοι να «παίζουν» συνεχώς για να υπάρχουν: να δημοσιεύουν, να σχολιάζουν, να αφηγούνται.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον αν κάποιος είναι ικανός, αλλά αν δίνει την εντύπωση ότι είναι. Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο: άνθρωποι με πραγματική εμπειρία και γνώση να αισθάνονται παγιδευμένοι σε μια κουλτούρα προβολής που δεν έχει σχέση με το πραγματικό τους έργο.
Δεν είναι η εργασία που άλλαξε, είναι η αναπαράστασή της. Ο επαγγελματίας δεν αξιολογείται πλέον με βάση το τι παράγει, αλλά με βάση το τι δημοσιεύει και πώς το αφηγείται. Σε αυτό το αθόρυβο πέρασμα γεννήθηκε μια νέα μορφή επαγγελματικού άγχους: η αίσθηση ότι παρακολουθείς την καριέρα σου απ’ έξω, αντί να τη διαμορφώνεις.
Η πίεση της παρουσίας και το ψυχολογικό κόστος
Στο LinkedIn έχει εδραιωθεί ένας άγραφος κανόνας: αν δεν δημοσιεύεις, δεν υπάρχεις. Η συνέπεια δεν είναι τεχνική, αλλά ψυχολογική. Έμπειροι επαγγελματίες αμφισβητούν τη νομιμότητα της σιωπής τους. Στελέχη με πολυετή πορεία αισθάνονται ενοχές επειδή δεν είναι «αρκετά ενεργοί». Ελεύθεροι επαγγελματίες νιώθουν λιγότερο... άξιοι επειδή δεν έχουν δημοσιεύσει εδώ και λίγες ημέρες.
Η πλατφόρμα προωθεί μια τάση όπου η καριέρα μετριέται σε εμφανίσεις, η αξιοπιστία σε αντιδράσεις και η αξία σε απήχηση. Η σιωπή, άλλοτε ένδειξη συγκέντρωσης ή ωριμότητας, αντιμετωπίζεται πλέον με καχυποψία. Η απουσία γίνεται σχεδόν ενοχή.
Όταν το συναίσθημα αντικαθιστά την κατανόηση
Η επικοινωνία στο LinkedIn δεν αρκεί να είναι ενημερωτική, πρέπει να συγκινεί. Η αφήγηση εμπειριών, η συναισθηματική έκθεση και η «στρατηγική ευαλωτότητα» έχουν γίνει βασικά εργαλεία προβολής. Όχι επειδή είναι ψευδή, αλλά επειδή είναι σχεδιασμένα να αποδίδουν απήχηση, όχι βάθος.
Έτσι, πολλοί επαγγελματίες μιλούν λιγότερο για τη δουλειά τους και περισσότερο για το πώς νιώθουν γι’ αυτήν. Η τεχνογνωσία υποχωρεί, η αφήγηση κυριαρχεί. Δεν πρόκειται για ατομική παρεκτροπή, αλλά για αποτέλεσμα του ίδιου του συστήματος: για να υπάρξεις, πρέπει να προκαλέσεις συναίσθημα.
Το κόστος είναι υπαρκτό. Άνθρωποι με ουσιαστικές δεξιότητες αρχίζουν να πιστεύουν ότι η αξία τους εξαρτάται από την ικανότητά τους να αφηγούνται και όχι να αναλύουν, να σχεδιάζουν ή να υλοποιούν.
Η αόρατη σύγκριση και η διάβρωση της αυτοπεποίθησης
Το LinkedIn έχει μετατραπεί σε μια «αρένα» σύγκρισης. Η επιτυχία των άλλων μοιάζει διαρκής, απόλυτη και αδιάλειπτη. Δεν προβάλλονται οι διαδρομές, αλλά μόνο οι κορυφές. Κι έτσι δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι όλοι προοδεύουν συνεχώς, εκτός από εσένα.
Η σύγκριση αυτή διαβρώνει την αυτοπεποίθηση, ακόμα και των πιο έμπειρων επαγγελματιών. Το ερώτημα μετατοπίζεται: δεν είναι πια «είμαι ικανός;», αλλά «φαίνομαι ικανός;».
Όταν η προβολή σκοτώνει τον διάλογο
Παρότι όλοι μιλούν, ελάχιστοι συνομιλούν πραγματικά. Τα σχόλια λειτουργούν ως σήματα για τον αλγόριθμο, όχι ως ανταλλαγή ιδεών. Ο διάλογος, η αντίρρηση, η πολυπλοκότητα χάνονται σε έναν ρυθμό που επιβραβεύει την ταχύτητα και την απλότητα.
Έτσι, το δίκτυο δεν ενισχύει πλέον τις δεξιότητες, αλλά τα σήματα. Και κανένα σήμα, όσο φωτεινό κι αν είναι, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την πραγματική εξειδίκευση.
Μια αργή επιστροφή στην ουσία
Παρά ταύτα, το 2025 άρχισε να διαφαίνεται μια αντίστροφη κίνηση. Ορισμένοι επαγγελματίες αποσύρθηκαν συνειδητά από τον αγώνα της διαρκούς προβολής. Επέλεξαν τη σπανιότητα αντί της επανάληψης, την ανάλυση αντί της σκηνοθεσίας, το έργο αντί της εικόνας.
Υπενθυμίζουν κάτι απλό αλλά κρίσιμο: το LinkedIn δεν είναι επάγγελμα. Είναι εργαλείο. Και κανένα εργαλείο δεν πρέπει να καταλαμβάνει περισσότερο χώρο από αυτόν που υπηρετεί.
Το LinkedIn δεν κατέστρεψε τους επαγγελματίες. Αποκάλυψε, όμως, την ευθραυστότητα μιας εποχής που συγχέει την ορατότητα με την αξία. Και καθώς αυτή η σύγχυση υποχωρεί, η ανάγκη για ουσιαστική σκέψη, πραγματική εμπειρία και αυθεντική γνώση γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ.