Ο σκηνοθέτης Αλεξ Γκίμπνεϊ συγκεντρώνει όλο το υπάρχον δημοσιογραφικό υλικό σε ένα πυκνό, ως επί το πλείστον αρνητικό και τρομακτικά αποκαλυπτικό πορτρέτο.
- Ο σκηνοθέτης Άλεξ Γκίμπνεϊ, ελλείψει συνέντευξης από τον Μασκ, χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη για να δημιουργήσει ένα ψηφιακό του είδωλο. Το πορτρέτο που προκύπτει είναι ως επί το πλείστον αρνητικό και βασίζεται σε υπάρχον δημοσιογραφικό υλικό.
- Το ντοκιμαντέρ αμφισβητεί το όραμα του Μασκ για τον αποικισμό του Άρη, με επιστήμονες να το κρίνουν ανέφικτο. Ο μουσικός Ντέιβιντ Μπερν συνέθεσε τραγούδι χρησιμοποιώντας αποκλειστικά δηλώσεις και υποσχέσεις του ίδιου του επιχειρηματία.
- Η ταινία δίνει έμφαση στη θητεία του Μασκ στον Λευκό Οίκο επί προεδρίας Τραμπ, παραλληλίζοντάς την με τις τακτικές του στο Twitter. Παρουσιάζεται να προσπαθεί ανεπιτυχώς να περικόψει το δημόσιο χρέος με μια άπειρη ομάδα.
- Η ταινία έλαβε γενικά θετικές κριτικές στο Φεστιβάλ της Βενετίας, με διεθνή μέσα να την χαρακτηρίζουν «σκληρή» και «σημαντική». Ο ίδιος ο Μασκ την απέρριψε ως μια βαρετή και εχθρική επίθεση που αστοχεί.
Στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας έκανε πρεμιέρα το νέο, φιλόδοξο ντοκιμαντέρ του βραβευμένου με Όσκαρ σκηνοθέτη Άλεξ Γκίμπνεϊ, αφιερωμένο στον πλουσιότερο άνθρωπο του πλανήτη, τον Έλον Μασκ. Ο δημιουργός ταινιών όπως το Taxi to the Dark Side και το Enron: The Smartest Guys in the Room έχει ασχοληθεί στο παρελθόν με ισχυρές προσωπικότητες, όμως καμία δεν στάθηκε τόσο πλούσια και ισχυρή όσο ο επικεφαλής της SpaceX και της Tesla.
Ένα επί το πλείστον αρνητικό πορτρέτο
Ίσως γι αυτό το «Musk» έχει διάρκεια 225 λεπτών, με διάλειμμα δέκα λεπτών στη μέση, σχεδόν τέσσερις ώρες αφιερωμένες στη ζωή και το έργο του. Παρά τη μεγάλη διάρκεια, η ταινία κυλάει γρήγορα. Δεν περιέχει πολλά στοιχεία που δεν είναι ήδη γνωστά, όμως ο Γκίμπνεϊ συγκεντρώνει όλο το υπάρχον δημοσιογραφικό υλικό σε ένα πυκνό, ως επί το πλείστον αρνητικό και τρομακτικά αποκαλυπτικό πορτρέτο.
Ο Μασκ δεν εμφανίζεται ο ίδιος να μιλάει
Ο Μασκ δεν εμφανίζεται ο ίδιος σε συνέντευξη. Ο Γκίμπνεϊ είχε επιχειρήσει αρχικά να τον πείσει να συμμετάσχει, όμως όταν ανακοινώθηκε το εγχείρημα τον Μάρτιο του 2023, ο επιχειρηματίας δήλωσε δημόσια ότι επρόκειτο για μια εχθρική επίθεση εναντίον του, κάτι που ο σκηνοθέτης αμφισβήτησε δημόσια.
Η λύση που βρήκε ήταν να δημιουργήσει ένα ψηφιακό είδωλο του Μασκ μέσω τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο επαναλαμβάνει πράγματα που ο ίδιος έχει πει δημοσίως. Μια επιλογή που, όπως σχολιάζει ο σκηνοθέτης, ταιριάζει απόλυτα στον χαρακτήρα του πρωταγωνιστή, καθώς ο Μασκ πιστεύει πως ενδέχεται όλοι να ζούμε μέσα σε μια εξομοίωση, ένα βιντεοπαιχνίδι που παίζουν οι απόγονοί μας στο μέλλον.
Έκπληξη αποτελεί η συμμετοχή του θρυλικού μουσικού Ντέιβιντ Μπερν των Talking Heads, ο οποίος συνέγραψε το τραγούδι που συνοδεύει τους τίτλους τέλους, με στίχους που αποτελούνται αποκλειστικά από φράσεις που έχει προφέρει δημόσια ο ίδιος ο Μασκ.
Ο τίτλος του τραγουδιού παραπέμπει, σύμφωνα με πηγές της ταινίας, στη συνήθεια του επιχειρηματία να προσελκύει επενδύσεις υποσχόμενος ότι φανταστικά επιτεύγματα του μέλλοντος, όπως πόλεις στον Άρη ή πλήρως αυτόνομα και ασφαλή αυτοκίνητα, είναι είτε επικείμενα είτε ήδη πραγματικότητα.
«Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί» λέει ο συγγραφέας και αστροφυσικός Άνταμ Μπέκερ σχετικά με το σχέδιο αποικισμού του Άρη. «Η βαρύτητα είναι πολύ χαμηλή, η ακτινοβολία πολύ υψηλή, δεν υπάρχει αέρας και το χώμα είναι γεμάτο δηλητήριο». Ο ίδιος ο Μασκ, πάντως, υπερασπίζεται σταθερά το όραμά του.
«Είμαι πολύ καλός στο να προβλέπω το μέλλον» δήλωσε τον Ιούλιο στο περιοδικό The Economist. «Δεν είμαι τέλειος, αλλά είμαι πολύ καλός. Ο κόσμος δεν συνειδητοποιεί ότι αυτά που λέω τελικά επαληθεύονται, ίσως όχι ακριβώς στον χρόνο που είχα προβλέψει, αλλά επαληθεύονται».
Η θητεία του Μασκ στον Λευκό Οίκο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η ταινία στη θητεία του Μασκ στον Λευκό Οίκο, την οποία παρουσιάζει ως συνέχεια της τακτικής που ακολούθησε στο Twitter. Η συγγραφέας Ζόι Σίφερ, που έχει γράψει βιβλίο για την εξαγορά της πλατφόρμας από τον Μασκ, περιγράφει πώς μετά την ανάληψη του ελέγχου οι άνθρωποί του απομάκρυναν το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού χωρίς να ενδιαφερθούν να καταλάβουν τι πραγματικά έκαναν.
Αργότερα, ως επικεφαλής του Υπουργείου Κρατικής Αποτελεσματικότητας επί προεδρίας Τραμπ, ο Μασκ ακολούθησε, όπως λέει η Σίφερ, την ίδια συνταγή, προσπαθώντας ανεπιτυχώς να περιορίσει δραστικά το δημόσιο χρέος περικόπτοντας τους προϋπολογισμούς πολλών υπηρεσιών, αυτή τη φορά με τη βοήθεια μιας ομάδας βοηθών μόλις είκοσι και κάτι ετών, χωρίς καμία προηγούμενη εμπειρία στη διακυβέρνηση.
Ο ίδιος ο Μασκ, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Washington Post τον Μάιο του περασμένου έτους, λίγο πριν αποχωρήσει από τη διοίκηση Τραμπ, παραπονέθηκε ότι η υπηρεσία είχε καταντήσει «αποδιοπομπαίος τράγος για τα πάντα».
Ξεχωριστή θέση στην ταινία κατέχει και μια παλιά βρετανική ταινία φαντασίας του 1937, βασισμένη σε διήγημα του Χ. Τζ. Ουέλς, στην οποία ένα υπερφυσικό ον χαρίζει σε έναν απλό άνθρωπο απεριόριστη δύναμη. Ο πρωταγωνιστής καταλήγει να απαιτεί από τους ηγέτες του κόσμου να αλλάξουν άμεσα την κοινωνία, με αποτέλεσμα, τελικά, να καταστρέψει κατά λάθος τον πλανήτη. Η παραλληλία με τον Μασκ είναι, όπως δείχνει η επιλογή του σκηνοθέτη, εμφανής.
Η υποδοχή της ταινίας στη Βενετία υπήρξε ως τώρα σε γενικές γραμμές θετική. Το περιοδικό Variety την χαρακτήρισε σκληρή και σημαντική παρακολούθηση, βασισμένη στην εξαιρετική αλλά προσιτή αφηγηματική δεινότητα του Γκίμπνεϊ, ενώ η βρετανική εφημερίδα The Telegraph, βαθμολογώντας την με τέσσερα αστέρια, μίλησε για μια παγερά σχολαστική επίθεση.
Ο ίδιος ο Μασκ, όπως ήταν αναμενόμενο, δεν συγκαταλέγεται στους θαυμαστές της ταινίας. Σε ανάρτησή του στο X την Τετάρτη σχολίασε πως πρόκειται για «μια εχθρική επίθεση που αστοχεί σε ό,τι και αν προσπαθεί να κάνει», προσθέτοντας ειρωνικά ότι «το χειρότερο αμάρτημά της είναι πως καταφέρνει να είναι βαρετή για τέσσερις ολόκληρες ώρες».