Για χρόνια, οι κάτοικοι των πιο απομονωμένων νησιών παρακολουθούσαν από μακριά την έκρηξη του ηλεκτρονικού εμπορίου. Ωστόσο, αυτό άλλαξε εσχάτως.
- Ο πρώην αστυνομικός Μοανατέα Ανριού, επιστρέφοντας στην Ταϊτή το 2018, διέκρινε το κενό στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Δημιούργησε την HM Coursier Express για τα απομονωμένα νησιά, ξεκινώντας με ένα σκούτερ και μια σελίδα στο Facebook.
- Οι πελάτες παραγγέλνουν μέσω Facebook Messenger και η εταιρεία αγοράζει και αποστέλλει τα προϊόντα. Αρχικά υπήρξαν οικονομικές απώλειες, αναγκάζοντας την επιχείρηση να καθιερώσει την προκαταβολή πληρωμής για την εξασφάλιση των παραγγελιών.
- Η πανδημία Covid-19 εκτόξευσε τη ζήτηση για παραδόσεις, επιτρέποντας στην επιχείρηση να επεκταθεί με νέο προσωπικό και οχήματα. Οι μεταφορές γίνονται αεροπορικώς ή με φορτηγά πλοία, που αποτελούν βασική γραμμή τροφοδοσίας.
- Η επιτυχία της HM Coursier Express ενέπνευσε τη δημιουργία σχεδόν 40 παρόμοιων υπηρεσιών. Αυτές θεωρούνται πλέον απαραίτητες για τις απομακρυσμένες κοινότητες, καλύπτοντας τις ανάγκες που οι παγκόσμιοι κολοσσοί αδυνατούσαν να εξυπηρετήσουν.
Στη Γαλλική Πολυνησία, εκεί όπου ο Ειρηνικός Ωκεανός απλώνεται σε εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα και περισσότερα από εκατό νησιά και ατόλες απέχουν μεταξύ τους εκατοντάδες χιλιόμετρα, οι ηλεκτρονικές αγορές δεν ήταν ποτέ τόσο απλές όσο στον υπόλοιπο κόσμο.
Για χρόνια, οι κάτοικοι των πιο απομονωμένων νησιών παρακολουθούσαν από μακριά την έκρηξη του ηλεκτρονικού εμπορίου, καθώς υπηρεσίες όπως η Amazon ή η Alibaba αδυνατούσαν να εξυπηρετήσουν αποτελεσματικά τις μικρές και διάσπαρτες κοινότητες.
Η μοναδική γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα στα νησιά
Αντί όμως να αποδεχθούν την απομόνωση, δημιούργησαν το δικό τους δίκτυο διανομών, αξιοποιώντας τοπικούς επιχειρηματίες, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα πλοία που εδώ και δεκαετίες αποτελούν τη μοναδική γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα στα νησιά.
Ο 20χρονος ψαράς Τουρόα Φαούρα ζει στο Μανίχι, μια μικρή κοραλλιογενή ατόλη με λιγότερους από 1.000 κατοίκους. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η αγορά ενός επώνυμου ρούχου ή εξοπλισμού ψαρέματος ήταν σχεδόν αδύνατη χωρίς ταξίδι στην Ταϊτή. Σήμερα, φορώντας ένα λευκό μπλουζάκι Adidas που αγόρασε από το κινητό του τηλέφωνο, θυμάται πόσο γρήγορα άλλαξε η καθημερινότητά του.
«Άρχισα να παραγγέλνω μέσω διαδικτύου μόλις φέτος. Στην αρχή της χρονιάς δεν ήξερα καν ότι μπορούσα να το κάνω μόνος μου», λέει. Πλέον χρησιμοποιεί το ηλεκτρονικό εμπόριο για να αγοράζει όχι μόνο ρούχα αλλά και αθλητικό εξοπλισμό και είδη για το ψάρεμα.
Η Γαλλική Πολυνησία αποτελείται από 118 νησιά και ατόλες, διάσπαρτα σε μια θαλάσσια έκταση περίπου πέντε φορές μεγαλύτερη από τη μητροπολιτική Γαλλία. Στα περισσότερα μικρά νησιά υπάρχουν ελάχιστα καταστήματα, τα οποία διαθέτουν κυρίως βασικά τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης. Ρούχα γνωστών εταιρειών, ηλεκτρονικές συσκευές ή εξειδικευμένος εξοπλισμός είναι πρακτικά ανύπαρκτα.
Η γεωγραφική απομόνωση, το υψηλό κόστος μεταφορών και η περιορισμένη πρόσβαση στο διαδίκτυο καθιστούσαν για χρόνια οικονομικά ασύμφορη την παρουσία των μεγάλων εταιρειών ηλεκτρονικού εμπορίου.
Το κενό αυτό διέκρινε το 2018 ο Μοανατέα Ανριού. Εργαζόταν επί χρόνια ως αστυνομικός αντιμετώπισης ταραχών στη Γαλλία, με καλό μισθό και σταθερή ζωή, όμως αποφάσισε να επιστρέψει στην πατρίδα του, την Ταϊτή, για να βρίσκεται κοντά στην οικογένειά του.
Ακολουθώντας την ιδέα του αδελφού του, ίδρυσε την HM Coursier Express, μια υπηρεσία που αναλαμβάνει να αγοράζει και να παραδίδει σχεδόν οτιδήποτε χρειάζονται οι κάτοικοι των νησιών. Δανείστηκε χρήματα για να αγοράσει ένα μικρό μηχανάκι, δημιούργησε μια σελίδα στο Facebook και ξεκίνησε από το μηδέν. «Στην αρχή όλοι με κορόιδευαν. Έλεγαν ότι είχα αφήσει μια καλή δουλειά για να γίνω διανομέας», θυμάται.
Η λειτουργία της υπηρεσίας είναι εντυπωσιακά απλή. Οι πελάτες στέλνουν μέσω Facebook Messenger τη λίστα με τα προϊόντα που επιθυμούν, από φρούτα και τρόφιμα μέχρι ρούχα, αθλητικά είδη ή ακόμη και αυτοκίνητα.
Η ομάδα της HM Coursier Express πραγματοποιεί τις αγορές, συσκευάζει τα προϊόντα και στη συνέχεια τα αποστέλλει είτε αεροπορικώς είτε με φορτηγά πλοία, ανάλογα με το βάρος και τον προορισμό. Το Facebook εξελίχθηκε στο βασικό εργαλείο επικοινωνίας, καθώς αποτελεί το δημοφιλέστερο κοινωνικό δίκτυο στη Γαλλική Πολυνησία.
Τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα. Ο Ανριού και η σύντροφός του εργάζονταν από τα ξημερώματα μέχρι αργά το βράδυ, χωρίς αργίες ή διακοπές. Ο πρώτος του μηνιαίος μισθός ήταν μόλις 20.000 φράγκα Κεντρικού Ειρηνικού, περίπου 200 δολάρια.
Στην αρχή μάλιστα πλήρωνε ο ίδιος τις παραγγελίες και περίμενε οι πελάτες να τον αποζημιώσουν όταν παραλάμβαναν τα προϊόντα τους. Το σύστημα όμως οδήγησε σε απώλειες, καθώς αρκετοί εξαφανίζονταν μόλις έπαιρναν τα δέματα. Έτσι καθιερώθηκε η προκαταβολή πριν από κάθε παραγγελία.
Η πανδημία της Covid-19 αποδείχθηκε καθοριστική για την ανάπτυξη της επιχείρησης. Οι ηλεκτρονικές αγορές αυξήθηκαν θεαματικά, ενώ οι κάτοικοι απέφευγαν τις μετακινήσεις. «Η δουλειά εκτοξεύτηκε χάρη στην πανδημία. Ο κόσμος δεν ήθελε να βγαίνει από το σπίτι. Εμείς όμως μπορούσαμε να κυκλοφορούμε και να κάνουμε παραδόσεις», εξηγεί ο Ανριού.
Μέσα σε λίγους μήνες προσέλαβε νέο προσωπικό, επέκτεινε τον στόλο των οχημάτων του και μετέτρεψε την HM Coursier Express σε μία από τις σημαντικότερες εταιρείες διανομών της περιοχής.
Οι αποστολές οργανώνονται με τρόπο που συνδυάζει τεχνολογία και παραδοσιακές μεταφορές. Τα ελαφριά ή ευπαθή προϊόντα ταξιδεύουν αεροπορικώς, ακόμη και γεύματα από γνωστές αλυσίδες ταχυφαγείων, ενώ τα βαρύτερα φορτία, όπως οικοδομικά υλικά, αυτοκίνητα ή κονσέρβες, μεταφέρονται με τα φορτηγά πλοία που συνδέουν τα αρχιπελάγη.
Τα πλοία αυτά αποτελούν την πραγματική αρτηρία ζωής της Γαλλικής Πολυνησίας. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν πολλές αεροπορικές συνδέσεις διακόπηκαν, συνέχισαν να μεταφέρουν τρόφιμα, καύσιμα και φάρμακα στα απομονωμένα νησιά. «Αν δεν υπήρχαν αυτά τα πλοία, οι άνθρωποι θα πέθαιναν από την πείνα. Τα αεροπλάνα σταμάτησαν, αλλά τα πλοία δεν σταμάτησαν ποτέ», τονίζει ο υπεύθυνος μεταφορών Βιριαμού Φουζερούζ.
Παρότι η επιχείρηση εξυπηρετεί πλέον δεκάδες παραγγελίες καθημερινά, η βιωσιμότητά της εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση. Ο Ανριού εργάζεται πλέον παράλληλα και ως υπάλληλος μετανάστευσης στο αεροδρόμιο της Ταϊτής, αφήνοντας μεγάλο μέρος της καθημερινής λειτουργίας στους συνεργάτες του.
Όπως παραδέχεται, τα λειτουργικά έξοδα αυξήθηκαν σημαντικά. «Στην αρχή έβγαζα περισσότερα γιατί δουλεύαμε μόνο εγώ και η σύντροφός μου. Τώρα έχουμε υπαλλήλους, ασφάλειες, λογαριασμούς. Όμως δημιουργούμε θέσεις εργασίας και αυτό έχει αξία. Τουλάχιστον βοηθάμε οικογένειες να ζουν», λέει.
Η επιτυχία της HM Coursier Express ενέπνευσε και άλλους επιχειρηματίες. Σήμερα λειτουργούν σχεδόν 40 αντίστοιχες υπηρεσίες διανομών σε ολόκληρη τη Γαλλική Πολυνησία, οι περισσότερες μέσω Facebook, WhatsApp ή Telegram. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η Caddy Xpress, την οποία ίδρυσαν δύο νέοι όταν έχασαν τη δουλειά τους στον τουρισμό εξαιτίας της πανδημίας.
Ο ένας από αυτούς, ο Τομά Τιχοπού, φωτογραφίζει κάθε στάδιο της παραγγελίας και το στέλνει στους πελάτες του. «Προσπαθούμε να κάνουμε τα πάντα ζωντανά, ώστε ο πελάτης να νιώθει ότι ψωνίζει ο ίδιος μέσα στο κατάστημα», εξηγεί.
Στα πιο απομακρυσμένα νησιά, όπως το Ουά Που στις Νήσους Μαρκέζας, όπου αρκετές αεροπορικές συνδέσεις δεν επανήλθαν ποτέ μετά την πανδημία, οι υπηρεσίες αυτές θεωρούνται πλέον αναντικατάστατες. «Είναι τόσο σημαντικές, ειδικά για εμάς που δεν έχουμε πλέον πτήσεις», λέει η Λαϊνά Βαλεντίν, ενώ η αδελφή της Αρλέντα εξηγεί ότι προτιμά να χρησιμοποιεί διανομείς αντί να επιβαρύνει συγγενείς και φίλους κάθε φορά που χρειάζεται κάτι από την Ταϊτή.
Σε έναν τόπο όπου οι αποστάσεις μετρώνται σε ωκεανούς και όχι σε χιλιόμετρα, η τοπική επιχειρηματικότητα κατάφερε να φέρει το ηλεκτρονικό εμπόριο εκεί όπου οι παγκόσμιοι κολοσσοί δεν κατάφεραν ποτέ να φτάσουν.