H μυστική «Επιχείρηση Βιβάλντι» βοήθησε την Ουκρανία να σκοτώσει 3.000 Ρώσους και να ανακτήσει περίπου 124 τετρ. χλμ. κατεχόμενου εδάφους.
- Στο πλαίσιο της μυστικής «Επιχείρησης Βιβάλντι», το 3ο Σώμα Στρατού της Ουκρανίας χρησιμοποίησε drones για τη ρίψη επίγειων ρομπότ πίσω από τις ρωσικές γραμμές, εξουδετερώνοντας 3.000 Ρώσους και ανακαταλαμβάνοντας 124 τ.χλμ. κατεχόμενου εδάφους.
- Η επιτυχία της επιχείρησης εξαρτάται από την υπέρβαση των ρωσικών αμυνών. Οι Ουκρανοί χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό πόλεμο για παρεμβολές, πυροβολικό για κάλυψη και επιχειρούν τη νύχτα για να καταστήσουν τα μεγάλα drones-μεταφορείς αόρατα στον εχθρό.
- Τα ρομπότ διεισδύουν έως και 19 χλμ. σε ρωσικό έδαφος, προκαλώντας σύγχυση στους Ρώσους διοικητές. Μετά την ολοκλήρωση της αποστολής τους, οι ουκρανικές δυνάμεις προωθούνται για να καταλάβουν και να οχυρώσουν τις νέες θέσεις.
- Η πανταχού παρουσία των drones έχει μεταβάλει τη φύση του πολέμου, επιβάλλοντας τακτικές μικρών ομάδων. Το 3ο Σώμα Στρατού διδάσκει ήδη τη μέθοδο ρίψης ρομπότ και σε άλλες ταξιαρχίες για εφαρμογή σε όλο το μέτωπο.
Πριν από μερικά 24ωρα, μέσα στη νύχτα, ένα ουκρανικό drone πέρασε τη γραμμή του μετώπου στο βόρειο Ντονέτσκ, ένα από τα περίπου εκατό που πετούν πάνω από την περιοχή κάθε μέρα. Αυτό όμως δεν ήταν συνηθισμένο drone. Από κάτω του κρεμόταν ένα δεύτερο μηχάνημα, ένα μικρό ρομπότ με τροχούς, φορτωμένο με εκρηκτικά. Το drone μεταφοράς προχώρησε πέρα από τις τελευταίες ουκρανικές θέσεις, τουλάχιστον 16 χιλιόμετρα μέσα σε έδαφος που ελέγχουν οι Ρώσοι, και άφησε το φορτίο του στο έδαφος. Εκεί, το τηλεκατευθυνόμενο όχημα μπήκε σε δράση, εντόπισε Ρώσους στρατιώτες που παραμόνευαν για να επιτεθούν και πυροδότησε το φορτίο του. Το 3ο Σώμα Στρατού της Ουκρανίας είχε εξουδετερώσει μια θανάσιμη παγίδα χωρίς ούτε ένα ζευγάρι ουκρανικές αρβύλες να πατήσει καν στο έδαφος.
Ο πόλεμος των μηχανών
Όπως δήλωσε στην Telegraph ο διοικητής της μονάδας, κανένας άλλος στρατός δεν είχε ως τώρα ρίξει από αέρος επίγεια ρομπότ πίσω από τις εχθρικές γραμμές. Το εγχείρημα ήταν μέρος μιας άκρως μυστικής επιχείρησης με την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Βιβάλντι». Σύμφωνα με το 3ο Σώμα Στρατού, βοήθησε την Ουκρανία να σκοτώσει 3.000 Ρώσους μέσα σε λίγους μήνες και να ανακτήσει περίπου 124 τετραγωνικά χιλιόμετρα κατεχόμενου εδάφους.
«Αυτό το drone δεν φοβάται»
«Αυτό το drone δεν φοβάται, και, σε αντίθεση με τους ανθρώπους, δεν φοβόμαστε να το χάσουμε», λέει ο διοικητής του 2ου Μηχανοκίνητου Τάγματος του 3ου Σώματος Στρατού. «Κάνει τον πόλεμο πιο ασφαλή για τους στρατιώτες μας».
Τα μη επανδρωμένα επίγεια οχήματα είναι τηλεκατευθυνόμενα ρομπότ με τροχούς ή ερπύστριες. Τα περισσότερα είναι ταπεινά: μικρά επίπεδα οχήματα που μεταφέρουν πυρομαχικά, τρόφιμα, μπαταρίες και τραυματίες σε διαδρομές πολύ επικίνδυνες για ανθρώπους. Άλλα, όπως αυτά του 3ου Σώματος, φέρουν βαριά πολυβόλα ή γεμίζονται με εκρηκτικά και οδηγούνται κατευθείαν σε ρωσικές θέσεις. Οι Ουκρανοί στρατιώτες τα αποκαλούν «Γρύπα».
Η ρίψη, όπως εξηγεί ο διοικητής, ήταν το εύκολο κομμάτι. Το δύσκολο ήταν να περάσει το μηχάνημα τη γραμμή. Ένα drone αρκετά μεγάλο για να σηκώσει ρομπότ είναι αρκετά μεγάλο για να το δουν οι Ρώσοι, και ένα πολυβόλο αρκεί για να το ρίξει. Η ομάδα του έπρεπε λοιπόν να το κάνει αόρατο. Με ηλεκτρονικό πόλεμο παρεμβάλλονταν τα ρωσικά drones αναγνώρισης, ώστε τα πληρώματα που παρακολουθούσαν εκείνο το τμήμα του μετώπου να μη βλέπουν τι κινείται.
Ουκρανικά drones και πυροβολικό χτυπούσαν τις θέσεις του ρωσικού πεζικού για να αναγκάσουν τους άνδρες να καλυφθούν, ώστε να μην μπορούν να πυροβολήσουν προς τα πάνω. Και οι πτήσεις γίνονταν με την κάλυψη της νύχτας. «Το πιο δύσκολο είναι να φτάσεις στο σημείο όπου πρέπει να σηκώσεις το drone», λέει.
Ο διοικητής που αλλάζει τον τρόπο του πολέμου
Σχεδόν τίποτα σε αυτό το μέτωπο δεν κινείται χωρίς να το δουν. «Ένας άνθρωπος δεν μπορεί να εξαφανιστεί από το πεδίο της μάχης σε καμία περίπτωση», λέει. Τρία ή τέσσερα ρωσικά drones βρίσκονται πάνω από τις θέσεις του κάθε δευτερόλεπτο. Μέσα σε μια μέρα, έως και εκατό περνούν μόνο πάνω από το τάγμα του. Μερικά καταρρίπτονται, αλλά η Ρωσία τα αντικαθιστά αμέσως.
Η Ουκρανία απαντά με ηλεκτρονικό πόλεμο, με drones και πυροβολικό που κυνηγούν τους Ρώσους χειριστές, αλλά και με στρατιώτες που απλώς πυροβολούν προς τα πάνω. «Μπορείς να χρησιμοποιήσεις το αυτόματο όπλο σου για να χτυπήσεις αυτό το drone, και πραγματικά πιάνει», λέει.
Όταν τα καταφέρνουν, το κέρδος δεν είναι μόνο έδαφος, αλλά και κάτι σαν κανονική ζωή. «Αν δεν υπάρχουν εχθρικά drones από πάνω τους, οι στρατιώτες μας μπορούν να κινηθούν με ασφάλεια, να κρυφτούν, να φάνε, ακόμη και να κοιμηθούν», κάτι σπάνιο σε αυτόν τον πόλεμο.
Τα ρομπότ έφτασαν έως και 19 χιλιόμετρα πέρα από τη γραμμή του μετώπου, τόσο βαθιά ώστε οι Ρώσοι διοικητές δυσκολεύονταν να πιστέψουν τι τους είχε χτυπήσει. Σε μια συνομιλία που υποκλάπηκε, ένας Ρώσος αξιωματικός απέρριψε την ιδέα ότι ένα ουκρανικό μηχάνημα θα μπορούσε να φτάσει ως τους άνδρες του.
«Η απόσταση ήταν τέτοια που ο διοικητής δεν πίστευε ότι θα μπορούσε να είναι το μικρό μας μηχάνημα», λέει ο Μικόλα Ζινκέβιτς, ο άλλος διοικητής της μονάδας. Ο Ρώσος είχε πει ότι θα πίστευε πιο εύκολα πως τους χτύπησαν οι δικοί του παρά οι Ουκρανοί, χρησιμοποιώντας για εκείνους υποτιμητικό χαρακτηρισμό.
Όταν τα ρομπότ ολοκλήρωναν τη δουλειά τους, οι άνδρες του τάγματος προχωρούσαν πεζοί. Καταλάμβαναν τη θέση, οχυρώνονταν και περίμεναν όσο πυροβολικό, drones και άλλα ρομπότ «δούλευαν» το επόμενο κομμάτι εδάφους. «Προχωράμε, φτιάχνουμε γραμμή άμυνας, περιμένουμε να κάνουν τη δουλειά τους το πυροβολικό, τα ιπτάμενα drones και τα ρομπότ, και μετά προχωράμε ξανά», εξηγεί ο διοικητής.
Το δυσκολότερο κομμάτι της δουλειάς
Είναι μια εξαιρετικά αργή δουλειά, πολύ διαφορετική από τον πόλεμο που γνώρισε όταν κατατάχθηκε το 2017, σε ηλικία 19 ετών, στη λεγόμενη τότε Αντιτρομοκρατική Επιχείρηση στην ανατολική Ουκρανία. Υπηρέτησε τρία χρόνια με σύμβαση σε αυτό που αποκαλεί «τον μικρό πόλεμο πριν από τον μεγάλο» και κατατάχθηκε ξανά με τη ρωσική εισβολή του 2022. Πολεμά εδώ και επτάμισι χρόνια. «Παλιά κινούμασταν με μεγάλες ομάδες τάγματος και μηχανοκίνητες δυνάμεις. Τώρα, εξαιτίας των drones, πρέπει να χρησιμοποιούμε μόνο μικρές ομάδες», λέει.
Το δυσκολότερο κομμάτι της δουλειάς του, όπως παραδέχεται, είναι να στέλνει ανθρώπους σε κάτι που μπορεί να τους σκοτώσει. «Μερικές φορές δεν ξέρεις: αξίζει το κόστος; Είναι πολύ ριψοκίνδυνο ή πρέπει απλώς να δοκιμάσεις;». Θυμάται μια μέρα που οι Ρώσοι αντεπιτέθηκαν σε όλο τον τομέα του ταυτόχρονα, με 10 έως 20 χωριστές συγκρούσεις και χωρίς αρκετά drones ή πυροβολικό για να καλυφθούν όλες. «Δεν μπορείς να ελέγξεις κάθε σημείο του πεδίου μάχης την ίδια στιγμή», λέει. «Και δεν έχεις ποτέ αρκετές δυνάμεις».
Ο διοικητής πιστεύει ότι η τακτική της ρίψης ρομπότ μπορεί να εφαρμοστεί σε όλο το μέτωπο, και το σώμα του τη διδάσκει ήδη σε άλλες ταξιαρχίες, αν και απαιτεί χρήματα για τα μεγάλα drones μεταφοράς, εκπαιδευμένους χειριστές και ικανή διοίκηση. «Θυμάμαι από πού ξεκινήσαμε και βλέπω τι έχουμε τώρα», λέει. «Ίσως περάσουμε πολλά χρόνια σε αυτόν τον πόλεμο, ίσως μερικούς μήνες, αλλά η νίκη για την Ουκρανία είναι αναπόφευκτη».