Η Γκριτ Ματίας Φελπς, διδάσκουσα γερμανικής γλώσσας, εισήγαγε αυτή την πρακτική το 2023 ως απάντηση στην τεχνητή νοημοσύνη.
- Η καθηγήτρια Φελπς εισήγαγε τη χρήση γραφομηχανών για να αντιμετωπίσει την εξάρτηση των φοιτητών από την τεχνητή νοημοσύνη, επιδιώκοντας να επαναφέρει μια πιο αργή και συνειδητή διαδικασία γραφής.
- Η εμπειρία με τις γραφομηχανές αποδεικνύεται μη διαισθητική για τους φοιτητές, καθώς μαθαίνουν τις βασικές λειτουργίες και αντιμετωπίζουν προκλήσεις όπως η τοποθέτηση χαρτιού και η αποφυγή μουτζουρωμάτων.
- Ο στόχος είναι η επιβράδυνση της σκέψης και η επανασύνδεση με τη διαδικασία της γραφής, δημιουργώντας μια πιο κοινωνική ατμόσφαιρα στην τάξη, καθώς οι φοιτητές αλληλεπιδρούν περισσότερο μεταξύ τους.
- Η εμπειρία αναγκάζει τους φοιτητές να αποδεχτούν τα λάθη και να σκεφτούν δημιουργικά, με αποτέλεσμα να πειραματίζονται με τη μορφή του κειμένου και να εκτιμούν τη χειροπιαστή διαδικασία της γραφής.
Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη διεισδύει όλο και βαθύτερα στην εκπαίδευση, επανακαθορίζοντας όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο γράφουν οι φοιτητές αλλά και τον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται, μια καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο Κορνέλ - ένα από τα κορυφαία αμερικανικά εκπαιδευτικά ιδρύματα - επιλέγει να γυρίσει τον χρόνο πίσω. Κυριολεκτικά, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του ΑΡ. Σε μια αίθουσα διδασκαλίας που θυμίζει σκηνή από τη δεκαετία του 1950, φοιτητές σκύβουν πάνω από μηχανικές γραφομηχανές, πατώντας τα πλήκτρα με αβεβαιότητα και ακούγοντας το χαρακτηριστικό «ντινγκ» στο τέλος κάθε γραμμής.
Η απάντησή της ήταν ένα «αναλογικό» πείραμα
Η Γκριτ Ματίας Φελπς, διδάσκουσα γερμανικής γλώσσας, εισήγαγε αυτή την πρακτική το 2023 ως απάντηση σε ένα πρόβλημα που πλέον απασχολεί πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο: την εκτεταμένη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και αυτόματης μετάφρασης για την παραγωγή εργασιών. Όπως περιγράφει η ίδια, βρέθηκε αντιμέτωπη με κείμενα «τέλεια» από γραμματικής άποψης, αλλά αποκομμένα από τη μαθησιακή διαδικασία. «Ποιο είναι το νόημα να το διαβάζω αν είναι ήδη σωστό και δεν το έχεις γράψει εσύ; Μπορείς να το παράγεις χωρίς τον υπολογιστή σου;», αναρωτιέται.
Η απάντησή της ήταν ένα «αναλογικό» πείραμα. Μία φορά κάθε εξάμηνο, οι φοιτητές καλούνται να ολοκληρώσουν μια γραπτή εργασία μέσα στην τάξη, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά παλιές μηχανικές γραφομηχανές. Χωρίς οθόνες, χωρίς αυτόματη διόρθωση, χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο και - ίσως πιο κρίσιμο - χωρίς τη δυνατότητα διαγραφής.
Η εικόνα που αντικρίζουν οι φοιτητές όταν μπαίνουν στην αίθουσα είναι για πολλούς... έως και αποσυντονιστική. Στα θρανία βρίσκονται τοποθετημένες γραφομηχανές, κάποιες με γερμανική διάταξη πληκτρολογίου και άλλες με την κλασική QWERTY. Για μια γενιά που έχει μεγαλώσει με smartphones και laptops, η εμπειρία είναι σχεδόν... εξωτική. «Ήμουν εντελώς μπερδεμένη. Δεν είχα ιδέα τι συμβαίνει», λέει η 19χρονη φοιτήτρια Κάθριν Μονγκ. «Είχα δει γραφομηχανές μόνο σε ταινίες, αλλά δεν σου δείχνουν πώς λειτουργούν».
Η ίδια η χρήση της γραφομηχανής αποδεικνύεται λιγότερο διαισθητική απ’ όσο θα περίμενε κανείς. Η Φελπς εξηγεί στους φοιτητές πώς να τοποθετούν το χαρτί χειροκίνητα, πόση δύναμη να ασκούν στα πλήκτρα ώστε να μην μουτζουρώνεται το μελάνι και πώς να επιστρέφουν τον μηχανισμό στο τέλος κάθε γραμμής.
Ποιος είναι ο στόχος του «πειράματος»
Η άσκηση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τη νοσταλγία ή τη γνωριμία με μια ξεπερασμένη τεχνολογία. Στόχος είναι η επιβράδυνση της σκέψης και η επανασύνδεση με τη διαδικασία της γραφής.
«Όλα γίνονται πιο αργά. Είναι σαν τα παλιά χρόνια, όταν έκανες πραγματικά ένα πράγμα τη φορά. Και έβρισκες πολλή χαρά σε αυτό», σημειώνει η Φελπς, η οποία μάλιστα φέρνει τα δύο μικρά της παιδιά στην τάξη ως αυτοσχέδιους... «τεχνικούς υποστήριξης», αλλά και επιτηρητές, για να διασφαλίσει ότι κανείς δεν χρησιμοποιεί κινητό.
«Έπρεπε να κοινωνικοποιούμαι περισσότερο»
Η εμπειρία αυτή φαίνεται να έχει απρόσμενες επιπτώσεις στον τρόπο με τον οποίο οι φοιτητές αντιλαμβάνονται τη μάθηση. Ο Ρατσαπόν Λερνταμρονγκουόνγκ, φοιτητής πληροφορικής, περιγράφει μια ουσιαστική αλλαγή: «Συνειδητοποίησα ότι η διαφορά δεν είναι μόνο στο πώς χρησιμοποιείς τη γραφομηχανή, αλλά στο πώς αλληλεπιδράς με τον κόσμο γύρω σου». Χωρίς ειδοποιήσεις και άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες, οι φοιτητές στρέφονται ο ένας στον άλλο για βοήθεια, δημιουργώντας μια πιο κοινωνική δυναμική μέσα στην τάξη.
«Έπρεπε να μιλάω περισσότερο, να κοινωνικοποιούμαι περισσότερο», λέει. «Ίσως αυτό ήταν φυσιολογικό τότε, αλλά σήμερα είναι εντελώς διαφορετικό. Οι άνθρωποι είναι συνεχώς σε έναν υπολογιστή ή στο κινητό τους». Παράλληλα, η απουσία πλήκτρου διαγραφής τον ανάγκασε να σκέφτεται πιο προσεκτικά πριν γράψει. «Ίσως ακούγεται αρνητικό, αλλά αναγκάστηκα να σκεφτώ μόνος μου αντί να το αναθέσω στην τεχνητή νοημοσύνη ή στην αναζήτηση στο Google».
Η διαδικασία της γραφής αποκτά έτσι έναν πιο χειροπιαστό χαρακτήρα. Τα λάθη δεν εξαφανίζονται με ένα κλικ, αλλά παραμένουν στο χαρτί, ορατά και ενσωματωμένα στο τελικό αποτέλεσμα. Οι φοιτητές καλούνται να τα διαχειριστούν, συχνά καλύπτοντάς τα με «Χ» ή συνεχίζοντας παρά τις ατέλειες. Για την Μονγκ, που έπρεπε να γράψει με το ένα χέρι λόγω τραυματισμού, η εμπειρία ήταν αρχικά απογοητευτική. «Αυτό που παρέδωσα είχε μολυβιές παντού και δεν έμοιαζε καθόλου “καθαρό”», λέει. «Αλλά είναι μέρος της διαδικασίας να αποδέχεσαι ότι θα κάνεις λάθη».
Η ίδια, ωστόσο, αξιοποίησε αυτή την ατέλεια δημιουργικά, πειραματιζόμενη με τη διάταξη του κειμένου και αντλώντας έμπνευση από τον ποιητή E.E. Cummings. Το αποτέλεσμα ήταν ένα ποίημα που δεν περιοριζόταν μόνο στο περιεχόμενο, αλλά και στη μορφή του πάνω στη σελίδα. «Ήταν διασκεδαστικό και απαιτητικό ταυτόχρονα», σημειώνει, προσθέτοντας ότι σκοπεύει να κρατήσει τα φύλλα ως ενθύμιο...