Η ταινία «As Deep as the Grave», μια παραγωγή που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, ενσωματώνει μια AI-δημιουργημένη εκδοχή του ηθοποιού.
Ακριβώς έναν χρόνο μετά τον θάνατό του, ο Βαλ Κίλμερ επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη μέσω τεχνητής νοημοσύνης, σε μία από τις πρώτες περιπτώσεις όπου η ψηφιακή ανακατασκευή ηθοποιού χρησιμοποιείται για να ολοκληρώσει ρόλο που δεν πρόλαβε να ερμηνεύσει εν ζωή. Η ταινία «As Deep as the Grave», μια ανεξάρτητη παραγωγή που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, ενσωματώνει μια AI-δημιουργημένη εκδοχή του ηθοποιού, με τη συγκατάθεση της οικογένειάς του.
Ο σκηνοθέτης επέμεινε στην αρχική επιλογή
Ο Kίλμερ είχε επιλεγεί για τον ρόλο του Father Fintan, ενός καθολικού ιερέα και πνευματικού καθοδηγητή με δεσμούς με τις ιθαγενείς κοινότητες της Αμερικής. Ωστόσο, η επιδείνωση της υγείας του, λόγω καρκίνου του λάρυγγα, δεν του επέτρεψε να συμμετάσχει στα γυρίσματα. Παρά το γεγονός ότι δεν γύρισε καμία σκηνή, ο σκηνοθέτης Coerte Voorhees επέμεινε στην αρχική επιλογή, αναζητώντας τρόπους να ενσωματώσει τον ηθοποιό στο τελικό αποτέλεσμα.
Η λύση δόθηκε μέσω τεχνολογιών generative AI, οι οποίες αξιοποίησαν αρχειακό υλικό, φωτογραφίες από διαφορετικές περιόδους της ζωής του Kilmer και ηχητικά δεδομένα για την ανακατασκευή της παρουσίας του. Η παραγωγή χρησιμοποίησε τόσο νεότερες όσο και πιο πρόσφατες εικόνες του ηθοποιού, επιτρέποντας την απεικόνιση του χαρακτήρα σε διαφορετικές φάσεις της ζωής του. Παράλληλα, η φωνή του, που είχε επηρεαστεί από τις ιατρικές επεμβάσεις, ενσωματώθηκε μέσω τεχνολογικής επεξεργασίας, δημιουργώντας ένα αποτέλεσμα που, σύμφωνα με τους δημιουργούς, διατηρεί την αυθεντικότητα της ερμηνείας.
Η συμμετοχή της οικογένειας
Η συμμετοχή της οικογένειας υπήρξε καθοριστική για την υλοποίηση της απόφασης. Η κόρη του ηθοποιού, Mercedes Kilmer, δήλωσε ότι ο πατέρας της θεωρούσε σημαντική τη συγκεκριμένη ιστορία και επιθυμούσε να συνδεθεί με το έργο. Σύμφωνα με την ίδια, ο Kilmer αντιμετώπιζε την τεχνολογία ως εργαλείο διεύρυνσης των αφηγηματικών δυνατοτήτων και όχι ως απειλή για την τέχνη της υποκριτικής.
Η ταινία, που στο παρελθόν έφερε τον τίτλο «Canyon of the Dead», αφηγείται την ιστορία των αρχαιολόγων Ann και Earl Morris και τις ανασκαφές τους στο Canyon de Chelly στην Αριζόνα, σε μια προσπάθεια καταγραφής της ιστορίας του λαού των Ναβάχο. Στο καστ συμμετέχουν οι Tom Felton, Abigail Breslin και Wes Studi, ενώ η παρουσία του Kilmer, έστω και ψηφιακή, χαρακτηρίζεται από την παραγωγή ως «σημαντική» για την εξέλιξη της αφήγησης.
Ένα ιδιαίτερο στοιχείο της προσέγγισης αφορά τη σύμπτωση μεταξύ του ρόλου και της πραγματικής κατάστασης υγείας του ηθοποιού. Ο χαρακτήρας που υποδύεται πάσχει από φυματίωση, γεγονός που, σύμφωνα με τους δημιουργούς, δημιουργεί μια, τρόπον τινά, αφηγηματική «γέφυρα» με την πραγματική εμπειρία του Kilmer, ο οποίος αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα υγείας τα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Η παραγωγή της ταινίας διήρκεσε περίπου έξι χρόνια, αντιμετωπίζοντας καθυστερήσεις λόγω της πανδημίας Covid-19 και περιορισμών στον προϋπολογισμό. Σε κάποια φάση, οι σκηνές που αφορούσαν τον χαρακτήρα του Father Fintan αφαιρέθηκαν για λόγους κόστους, ωστόσο επανεντάχθηκαν όταν οι δημιουργοί διαπίστωσαν ότι αποτελούσαν κρίσιμο στοιχείο για τη συνοχή της αφήγησης. Η αδυναμία επαναληπτικών γυρισμάτων οδήγησε στην επιλογή της τεχνολογικής λύσης.
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την «αναβίωση» ηθοποιών έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις στη βιομηχανία του κινηματογράφου. Μέρος της δημιουργικής κοινότητας εκφράζει ανησυχίες για πιθανές απώλειες θέσεων εργασίας και για τη χρήση της εικόνας και της φωνής ηθοποιών χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Στην περίπτωση του «As Deep as the Grave», οι δημιουργοί τονίζουν ότι η διαδικασία πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες του σωματείου ηθοποιών SAG και με οικονομική αποζημίωση προς την οικογένεια του Kilmer.
Η συγκεκριμένη παραγωγή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αυξανόμενης χρήσης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης στον κινηματογράφο, τόσο για τη δημιουργία ψηφιακών χαρακτήρων όσο και για την αποκατάσταση φωνών ή εικόνων ηθοποιών. Ο ίδιος ο Kilmer είχε αξιοποιήσει παρόμοια τεχνολογία και όσο βρισκόταν εν ζωή, συνεργαζόμενος με την εταιρεία Sonantic για την αναδημιουργία της φωνής του, όταν επέστρεψε στον ρόλο του Iceman στην ταινία «Top Gun: Maverick».
Όπως σχολιάζει χαρακτηριστικά ο ιστότοπος The Verge, «η περίπτωση του "As Deep as the Grave" αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη μελλοντική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην υποκριτική, καθώς συνδυάζει τεχνολογική καινοτομία με ζητήματα ηθικής, συγκατάθεσης και δημιουργικού ελέγχου», επισημαίνοντας την ίδια στιγμή ότι «οι αντιδράσεις της κινηματογραφικής βιομηχανίας και του κοινού αναμένεται να καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα εξελιχθούν παρόμοιες πρακτικές τα επόμενα χρόνια».