Η ανακάλυψη του τάφου του Τουταγχαμών το 1922 συγκλόνισε τον κόσμο, αλλά παράλληλα δημιούργησε έναν από τους πιο ανθεκτικούς θρύλους της αρχαιολογίας: την «κατάρα του Φαραώ».
Μια σειρά ασθένειες, ατυχήματα και πρόωρους θανάτους μεταξύ ανθρώπων που συνδέονται με την ανασκαφή τροφοδότησαν ισχυρισμούς ότι ο τόπος ανάπαυσης του νεαρού Φαραώ προστατευόταν από μια θανατηφόρα κατάρα.
Τώρα, καθώς οι αρχαιολόγοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να πραγματοποιήσουν νέες έρευνες για φερόμενους κρυφούς θαλάμους, οι οποίοι ενδέχεται να κρύβουν τον τάφο της Νεφερτίτης, οι ιστορίες γύρω από την «κατάρα των Φαραώ» επανέρχονται στο προσκήνιο.
Οι θάνατοι που τροφοδότησαν τον θρύλο της κατάρας του τάφου του Τουταγχαμών
Το πρώτο πρόσωπο που θεωρήθηκε «θύμα» της κατάρας ήταν ο λόρδος Κάρναρβον, βασικός χρηματοδότης της ανασκαφής. Πέθανε στις 5 Απριλίου 1923, μόλις πέντε μήνες μετά το άνοιγμα του τάφου, από δηλητηρίαση του αίματος και πνευμονία, αφού ένα τσίμπημα κουνουπιού στο πρόσωπό του μολύνθηκε. Ορισμένοι υποστήριξαν ότι στον θάνατό του μπορεί να συνέβαλε η εισπνοή σπορίων από την κρύπτη. Τροφή στις φήμες έδωσε ο σερ Άρθουρ Ντόναν Κόιλ, συγγραφέας του Σέρλοκ Χολμς, ο οποίος είχε γράψει σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στην Glasgow Herald ότιο «ένα μοχθηρό υπερφυσικό πνεύμα ενδέχεται να προκάλεσε τη θανατηφόρα ασθένεια του λόρδου Κάρναρβον». «Κανείς δεν γνωρίζει τι είδους υπερφυσικές οντότητες υπήρχαν εκείνη την εποχή, ούτε ποια μορφή μπορεί να είχαν. Οι Αιγύπτιοι γνώριζαν πολύ περισσότερα γι’ αυτά τα πράγματα απ’ ό,τι εμείς σήμερα».
Ένα άλλο «θύμα» της «κατάρας» λέγεται ότι ήταν ο Αμερικανός χρηματιστής Τζορτζ Τζέι Γκουλντ. Επισκέφθηκε τον τάφο το 1923 ως καλεσμένος του Κάρναρβον, αρρώστησε σχεδόν αμέσως και πέθανε λίγους μήνες αργότερα από πνευμονία.
Εν τω μεταξύ, ο Άρθουρ Μέις ήταν αρχαιολόγος που βοήθησε στην εκκαθάριση και την καταγραφή των θησαυρών του τάφου. Η υγεία του επιδεινώθηκε μετά την εργασία του εκεί και πέθανε σε ηλικία 53 ετών από επιπλοκές που συνδέονταν με πνευμονία.
Μία από τις πιο μυστηριώδεις περιπτώσεις ήταν εκείνη του αρχαιολόγου Χιου Έβελιν-Γουάιτ, ο οποίος είχε μπει στον ταφικό θάλαμο και αυτοκτόνησε το 1924. Σύμφωνα με αναφορές, άφησε σημείωμα που έγραφε: «Υπέκυψα σε μια κατάρα».
Από την άλλη, ορισμένοι από τους υποτιθέμενους «στόχους» της κατάρας δεν είχαν καν επισκεφθεί τον τάφο. Ο ετεροθαλής αδελφός του λόρδου Κάρναρβον, Όμπρεϊ Χέρμπερτ, πέθανε το 1923, λίγο μετά το άνοιγμα του τάφου, από σοβαρή λοίμωξη στο αίμα που προκλήθηκε μετά από οδοντιατρική επέμβαση. Ο θάνατός τους ενίσχυσε τις εικασίες γύρω από την οικογένεια Κάρναρβον, και ορισμένοι υποστήριζαν ότι η κατάρα τον επηρέασε απλώς και μόνο επειδή ήταν συγγενής του λόρδου.
Στις περιπτώσεις που συνδέθηκαν με την κατάρα συγκαταλέγεται και αυτή του αιγυπτιολόγου Άαρον Έμπερ, ο οποίος πέθανε το 1926. Αν και δεν συμμετείχε άμεσα στην ανασκαφή, ο Αιγυπτιολόγος ήταν φίλος με μέλη της ομάδας. Πέθανε σε πυρκαγιά σε σπίτι ενώ προσπαθούσε να σώσει ένα χειρόγραφο για τις αρχαίες αιγυπτιακές πεποιθήσεις.
Ο Χάουαρντ Κάρτερ, στον οποίο αποδίδεται η ανακάλυψη του τάφου, δεν φαίνεται να επηρεάστηκε από κάτι μυστηριώδες, όμως ιστορίες περί κατάρας αφορούσαν ανθρώπους του περιβάλλοντός του.
Ο επιχειρηματίας των εκδόσεων σερ Μπρους Ίνγκραμ φέρεται να είχε λάβει από τον Κάρτερ ένα μουμιοποιημένο χέρι, το οποίο χρησιμοποιούσε ως χαρτοστάτη. Λίγο αργότερα, το σπίτι του φέρεται να καταστράφηκε από πυρκαγιά και στη συνέχεια κατά την ανακατασκευή του υπέστη ζημιές από πλημμύρα.
Στις ιστορίες για την κατάρα αναφέρεται συχνά και ο ακτινολόγος σερ Άρτσιμπαλντ Ντάγκλας Ριντ. Δημοσιεύματα της δεκαετίας του 1920 υποστήριζαν ότι έκανε ακτινογραφία στη μούμια του Τουταγχαμών λίγο πριν αυτή παραδοθεί στο μουσείο και την επόμενη μέρα αρρώστησε και πέθανε τρία εικοσιτετράωρα μετά στην Ελβετία, έπειτα από επέμβαση στην κοιλιακή χώρα.
Ο αιγυπτιολόγος Τζέιμς Χένρι Μπρέστεντ συμμετείχε επίσης στην ομάδα του Χάουαρντ Κάρτερ. Σύμφωνα με έναν ακόμη θρύλο, λίγο μετά την ανακάλυψη επέστρεψε στο σπίτι του και βρήκε το καναρίνι του νεκρό, ενώ μέσα στο κλουβί βρισκόταν ακόμη μια κόμπρα. Επειδή το συγκεκριμένο φίδι αποτελούσε ισχυρό σύμβολο της αρχαίας αιγυπτιακής βασιλείας και εμφανιζόταν στα καλύμματα κεφαλής των Φαραώ ως σύμβολο προστασίας, το περιστατικό ερμηνεύτηκε ευρέως ως μία δυσοίωνη προειδοποίηση.
Ωστόσο, ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα εναντίον της θεωρίας της κατάρας ήταν η ίδια η πορεία της ζωής του Χάουαρντ Κάρτερ. Ο αρχαιολόγος που ανακάλυψε τον τάφο, επέβλεψε την ανασκαφή και πέρασε περισσότερο χρόνο στο εσωτερικό του από οποιονδήποτε άλλον έζησε για ακόμη 17 χρόνια και πέθανε από καρκίνο το 1939, σε ηλικία 64 ετών.
Έτσι, πολλοί ιστορικοί απορρίπτουν την αποκαλούμενη «κατάρα του Φαραώ» ως έναν μύθο που τροφοδοτήθηκε κυρίως από συμπτώσεις.
Πηγή: Daily Mail