Ως το 1986, το μπισκότο που οι Βέλγοι συνόδευαν με τον καφέ τους ήταν σχεδόν άγνωστο στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο. Σήμερα είναι παγκόσμιο φαινόμενο.
- Η Lotus Bakeries, από τη δεκαετία του 1950, συσκεύαζε ατομικά τα βελγικά μπισκότα σπεκουλός και τα προωθούσε ως συνοδευτικό του καφέ, μια στρατηγική που αργότερα εφάρμοσε σε μεγάλη κλίμακα με την αεροπορική εταιρεία Delta.
- Τη δεκαετία του 1980, μια κρίση στην παραγωγή φιστικιών οδήγησε την Delta Air Lines να αναζητήσει εναλλακτικό κέρασμα, καταλήγοντας σε συμφωνία με τη Lotus για τα άγνωστα τότε στις ΗΠΑ μπισκότα της.
- Τα μπισκότα, με το νέο όνομα Biscoff, γνώρισαν άμεση επιτυχία στις πτήσεις, καθώς η γεύση τους ενισχύεται από τις συνθήκες της καμπίνας, ενώ το χαμηλό κόστος και η μεγάλη διάρκεια ζωής τους αποδείχθηκαν ιδανικά.
- Η Lotus επέκτεινε την παρουσία της από τις πτήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ, δημιουργώντας νέα προϊόντα όπως η κρέμα επάλειψης και μετατρέποντας το Biscoff σε παγκόσμιο πολιτιστικό φαινόμενο και εμμονή της νέας γενιάς.
Για εκατομμύρια Αμερικανούς, η πτήση και τα μπισκότα Biscoff πάνε μαζί. Τα μικρά, αρωματικά βελγικά μπισκότα έχουν γίνει τόσο αναπόσπαστο κομμάτι των αεροπορικών ταξιδιών, που δύσκολα φαντάζεται κανείς μια εποχή χωρίς αυτά.
Κι όμως, ως το 1986, όταν η Delta Air Lines άρχισε να τα σερβίρει ως προσωρινό υποκατάστατο των αράπικων φιστικιών, το μπισκότο που οι Βέλγοι συνόδευαν με τον καφέ τους ήταν σχεδόν άγνωστο στις ΗΠΑ. Σήμερα είναι παγκόσμιο φαινόμενο, με την παραγωγό εταιρεία Lotus Bakeries να το προβάλλει ως το πέμπτο σε πωλήσεις μπισκότο στον κόσμο.
Το βελγικό σπεκουλός που κατέκτησε την Αμερική
Το Biscoff είναι μάρκα σπεκουλός, μιας γλυκύτερης και λιγότερο πικάντικης παραλλαγής του παραδοσιακού βελγικού σπεκουλάας. Στις αρχές του 20ού αιώνα είχε γίνει αγαπημένη συντροφιά του καφέ, ενώ στα δύσκολα χρόνια, όταν το κρέας και το τυρί ήταν απλησίαστα, οι εργάτες έβαζαν θρυμματισμένα σπεκουλός ανάμεσα σε δύο φέτες ψωμί, το βελγικό αντίστοιχο του αμερικανικού ψωμιού με φυστικοβούτυρο και μαρμελάδα.
Η Lotus Bakeries, που ιδρύθηκε το 1932 στο Λέμπεκε, άρχισε τη δεκαετία του 1950 να συσκευάζει τα μπισκότα ένα ένα και να ενθαρρύνει τους καφετζήδες να τα σερβίρουν δίπλα στο φλιτζάνι, μια συνταγή που θα επαναλάμβανε αργότερα σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα με τη Delta.
Θόρυβος, υγρασία και πιπερόριζα
Για δεκαετίες, το σπεκουλός της Lotus έμενε σχεδόν άγνωστο έξω από την Ευρώπη. Αυτό άλλαξε τη δεκαετία του 1980, όταν μια ξηρασία και διαδοχικές ασθένειες των καλλιεργειών στον αμερικανικό Νότο αφάνισαν την παραγωγή αράπικων φιστικιών, προκαλώντας αυτό που οι New York Times ονόμασαν «μεγάλη κρίση του φιστικιού». Η Delta, τότε τέταρτη μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία των ΗΠΑ, αναζήτησε άλλο κέρασμα για τις πτήσεις της.
Σύμφωνα με την εκπρόσωπό της, Κέιτλαν Φάουλερ, ανακάλυψε τη Lotus σε ένα συνέδριο τροφίμων, όπου η βελγική εταιρεία παρουσίαζε τα μπισκότα της σε Αμερικανούς εταιρικούς αγοραστές. Η συμφωνία υπογράφηκε το 1986. Κατά τη Φάουλερ, τα μπισκότα θα ήταν προσωρινή λύση, ώσπου να επιστρέψουν τα φιστίκια. Η Lotus Bakeries απαντά ότι, απ' όσο γνωρίζει, η συμφωνία δεν προέβλεπε ποτέ κάτι βραχυπρόθεσμο, αν και αναγνωρίζει ότι η Delta μπορεί να την έβλεπε έτσι.
Το σπεκουλός ήταν ιδανικό για τη νέα του αποστολή: γλυκό χωρίς να λιγώνει, ελαφρύ, σε ατομική συσκευασία, εύκολο στη διανομή. Του έλειπε μόνο ένα όνομα που θα αγαπούσαν οι Αμερικανοί. Σύμφωνα με τη Φάουλερ, το επινόησε ένας υπάλληλος της Delta.
Αφού το μπισκότο προοριζόταν να συνοδεύει ένα φλιτζάνι καφέ, ένα μέλος της ομάδας που έκλεισε την αρχική συμφωνία το ονόμασε Biscoff, από το "μπισκότο για τον καφέ"», λέει. Η Lotus αμφισβητεί και αυτή την εκδοχή, χωρίς όμως να δίνει άλλη εξήγηση για το ποιος βάφτισε το μπισκότο.
Η επιτυχία ήταν άμεση. «Τα μπισκότα έγιναν γρήγορα φαινόμενο τόσο στους επιβάτες όσο και στο πλήρωμα καμπίνας, σε σημείο που τελείωναν στη διάρκεια της πτήσης», λέει η Φάουλερ. «Οι επιβάτες τα αγάπησαν τόσο, που άρχισαν να τηλεφωνούν στα κεντρικά γραφεία ρωτώντας πού μπορούν να τα αγοράσουν».
Η Delta τα έκανε μόνιμο κομμάτι του μενού και σήμερα σερβίρει 70 εκατομμύρια πακετάκια τον χρόνο, παραμένοντας, όπως λέει, το δημοφιλέστερο κέρασμά της. Τα Biscoff βρίσκει κανείς πλέον και στις πτήσεις των American Airlines, JetBlue, Qatar Airways, Brussels Airlines, Air Canada, Alaska Airlines και Hawaiian Airlines.
Γιατί όμως ταιριάζει τόσο στα 10.700 μέτρα; Σύμφωνα με τον πειραματικό ψυχολόγο του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης Τσαρλς Σπενς, ο σταθερός θόρυβος της καμπίνας, η χαμηλή υγρασία και η χαμηλή πίεση αμβλύνουν την αντίληψη του γλυκού και του αλμυρού, αφήνοντας ανέγγιχτες άλλες γεύσεις, όπως το ουμάμι.
«Η καυτερή νότα της πιπερόριζας είναι καλός τρόπος να αντισταθεί κανείς στο κάλυμμα που ρίχνουν στη γεύση τα 80 με 85 ντεσιμπέλ του θορύβου της καμπίνας», έγραψε σε ηλεκτρονικό μήνυμα. Οι νότες καμένης ζάχαρης, εξηγεί, κάνουν τον εγκέφαλο να το αντιλαμβάνεται γλυκύτερο απ' ό,τι είναι.
Υπάρχουν και πρακτικοί λόγοι. Ο Ραφαέλ Τζιραρντόνι, διευθυντής εμπειρίας επιβατών της American Airlines, εξηγεί ότι οι αεροπορικές λειτουργούν με εξαιρετικά στενά περιθώρια κέρδους και χρειάζονται κεράσματα φθηνά, εύκολα στην αποθήκευση και ελαφριά, αφού το βάρος ανεβάζει την κατανάλωση καυσίμου.
Τα φιστίκια ταγκίζουν και τα αλμυρά κουλουράκια μπαγιατεύουν, όμως ένα συσκευασμένο Biscoff παραμένει φρέσκο περίπου έναν χρόνο μετά την παραγωγή του, χάρη στη χαμηλή του υγρασία. Ευνοήθηκε και από τις αλλεργίες, που στα παιδιά των ΗΠΑ τριπλασιάστηκαν από τη δεκαετία του 1990 ως τα τέλη της δεκαετίας του 2000, οδηγώντας αρκετές εταιρείες να αποσύρουν τα φιστίκια.
Από υποκατάστατο του φιστικιού σε εμμονή της Γενιάς Ζ
Βλέποντας τη ζήτηση, η Lotus άρχισε τη δεκαετία του 1990 να πουλά τα μπισκότα με ταχυδρομικές παραγγελίες, στέλνοντας στο απόγειο πάνω από δύο εκατομμύρια καταλόγους σε Αμερικανούς. Μόλις το 2006 όμως πέρασε στα ράφια των μεγάλων αμερικανικών υπεραγορών, ξεκινώντας από την αλυσίδα Kroger.
Σε έκθεσή της τον Ιούλιο του 2026, η εταιρεία ανέφερε ότι το Biscoff είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μάρκα μπισκότων στις ΗΠΑ, με τα έσοδά της να αυξάνονται πάνω από 20% το πρώτο εξάμηνο, κυρίως χάρη σε αυτό. Το 2007, με αφετηρία μια συνταγή από τη βελγική εκπομπή «Οι Εφευρέτες», η Lotus άρχισε να παράγει αλειφόμενη κρέμα σπεκουλός και, σύμφωνα με τους New York Times, η κρέμα αντιστοιχούσε στο 5% των πωλήσεων ύψους 357 εκατομμυρίων δολαρίων το 2010.
Σήμερα η μάρκα περιλαμβάνει κρέμες, γεμιστά μπισκότα και γλυκιά σάλτσα, ενώ η Lotus συνεργάστηκε με τον κολοσσό Mondelēz για τρούφες Toblerone με Biscoff. Το 2025 οι βρετανικοί Sunday Times χαρακτήρισαν το Biscoff «εμμονή της Γενιάς Ζ», ενώ θαυμαστές του έχουν δηλώσει από δημοφιλείς δημιουργούς περιεχομένου ως τον Σνουπ Ντογκ. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάνει θραύση μια ιαπωνική τάρτα τυριού χωρίς ψήσιμο, φτιαγμένη μόνο με ελληνικό γιαούρτι και μπισκότα Biscoff.