Η ΑΕΚ αντιμετωπίζει τη Σαχτάρ Ντόνετσκ, ένα δημιούργημα της πολιτικής του Ιωσήφ Στάλιν, αλλά και ένα ποδοσφαιρικό κατασκεύασμα του Μιρτσέα Λουτσέσκου.
Η ΑΕΚ θα βρεθεί αντιμέτωπη (14/10/2026, 22:00) στο Στάμφορντ Μπριτζ με την Σαχτάρ Ντόνετσκ, τον πιο βραζιλιάνικο σύλλογο της Ευρώπης, στην αναμέτρηση για την 2η αγωνιστική, της League Phase του Champions League.
Το Ντόνετσκ είναι μια πόλη μεταλλωρύχων και ανθρακωρύχων. Ιδρύθηκε το 1869 από τον Ουαλό επιχειρηματία Τζον Χιουζ, ο οποίος κατασκεύασε στην περιοχή ένα εργοστάσιο χάλυβα και μερικά ανθρακωρυχεία. Η πόλη ονομάστηκε Γιούζοφκα, προς τιμήν του Χιουζ. To 1924, αμέσως μετά τον θάνατο του Λένιν, μετονομάστηκε σε Σταλίνο προς τιμήν του δικτάτορα Ιωσήφ Στάλιν. Η μετονομασία αυτή δεν ήταν τυχαία, καθώς η περιοχή επιλέχθηκε για να γίνει το σύμβολο της σοβιετικής εκβιομηχάνισης.
Μια ποδοσφαιρική ομάδα στην υπηρεσία του «σταχανοβικού κινήματος»
Το Στάλινο στην Ουκρανία απέκτησε ποδοσφαιρική ομάδα το 1936 και για μια δεκαετία το όνομά της ήταν Σταχάνοβετς ως άμεσο υποπροϊόν του προγράμματος βιομηχανοποίησης του Στάλιν.
Το σοβιετικό καθεστώς επέκτεινε ραγδαία τον τομέα της υπόγειας εξόρυξης άνθρακα στη λεκάνη του Ντονμπάς. Το αρχικό όνομα του συλλόγου τιμούσε τον Αλεξέι Σταχάνοφ, έναν ανθρακωρύχο από το Ντονμπάς, ο οποίος έγινε το πρότυπο του «σταχανοβικού κινήματος», μιας κρατικά υποστηριζόμενης προπαγανδιστικής εκστρατείας που εφάρμοζε ο Στάλιν για να παρακινήσει τους εργάτες να υπερβούν κατά πολύ τις ποσοστώσεις παραγωγής τους. Το 1946, ο αθλητικός σύλλογος άλλαξε το συγκεκριμένο σταχανοβικό όνομα. Η ομάδα ονομάστηκε στα ρωσικά Shakhtyor, που σημαίνει «ανθρακωρύχος». Αυτό παραμένει και σήμερα το όνομα του συλλόγου, πλέον στην ουκρανική γλωσσική του μορφή, ως Σαχτάρ. Στις πρώτες δεκαετίες της, η ομάδα ήταν γνωστή στα σοβιετικά αθλητικά αρχεία ως Shakhtar Stalino ή Shakhtyor Stalino.
Όταν ο Ρινάτ Αχμέτοφ εμπιστεύθηκε τον Μιρτσέα Λουτσέσκου
Ελάχιστες ήταν οι επιτυχές του συλλόγου για πολλά χρόνια. Το 1975, η Σαχτάρ, κατέκτησε τη δεύτερη θέση στο Πρωτάθλημα της τότε ΕΣΣΔ και απέκτησε το δικαίωμα να εκπροσωπήσει την Σοβιετική Ένωση σε ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Πανηγύρισε τέσσερις φορές την κατάκτηση του Κυπέλλου (1961, 1962, 1980, 1983), ενώ έφτασε στα προημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης (1983-). Το 1996, ο Ρινάτ Αχμέτοφ ανέλαβε πρόεδρος.
Οκτώ χρόνια αργότερα, η εποχή Μιτρτσέα Λουτσέσκου ξεκινούσε για το κλαμπ που είχε κερδίσει τον πρώτο τίτλο της Πρέμιερ Λιγκ Ουκρανίας και το Κύπελλο τη σεζόν 2001–02 υπό τον προπονητή Νέβιο Σκάλα.
Ο Λουτσέσκου έκανε τη Σαχτάρ κυρίαρχη δύναμη. Όταν ανέλαβε τα ηνία το 2004, βρήκε μια ομάδα με ακατέργαστη δυναμική. Λάτρης του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου -καυχιόταν διότι ως παίκτης είχε ανταλλάξει φανέλα με τον Πελέ στο Μουντιάλ του 1970- συνειδητοποίησε ότι για να σπάσει την κυριαρχία της Ντιναμό Κιέβου και να προσφέρει θέαμα, χρειαζόταν τη δημιουργικότητα των Λατινοαμερικάνων.
Το δόγμα «Ουκρανοί πίσω, Βραζιλιάνοι μπροστά»
Ο Λουτσέσκου χώρισε την ομάδα στα δύο με χειρουργική ακρίβεια εφαρμόζοντας το δόγμα «Ουκρανοί πίσω, Βραζιλιάνοι μπροστά». Με αυτό τον τρόπο η Σαχτάρ προσαρμόστηκε απόλυτα στους κανόνες που ανάγκαζαν τις ομάδες να έχουν έναν ορισμένο αριθμό ντόπιων παικτών στο γήπεδο.
Η άμυνα αποτελούνταν σχεδόν αποκλειστικά από Ουκρανούς και Ανατολικοευρωπαίους παίκτες, όπως ο θρυλικός Κροάτης δεξιός μπακ Ντάριο Σρνα και ο μετέπειτα δικός μας Ντμίτρο Τσιγκρίνσκι, ο οποίος είχε παίξει στην Μπαρτσελόνα και πέρασε από την ΑΕΚ και τον Ιωνικό Ήταν σκληροτράχηλοι, πειθαρχημένοι και ανθεκτικοί στις δύσκολες κλιματικές συνθήκες.
Όλες οι θέσεις της μεσαίας γραμμής και της επίθεσης δίνονταν σε νεαρούς, ταλαντούχους Βραζιλιάνους. Είχαν την απόλυτη ελευθερία να αυτοσχεδιάσουν και να δημιουργήσουν. Συνολικάς 49 Βραζιλιάνοι παίκτες έχουν παίξει από τότε στη Σαχτάρ. Ο πρώτος όλων ο Μπραντάο που έκλεισε την καριέρα του στον Λεβαδειακό. Στα μέρη μας βρέθηκαν αρκετοί, όπως ο Τετέ και ο Μπερνάρ που έπαιξαν στον Παναθηναϊκό, ο Γουίλαν που αγωνίστηκε στον Ολυμπιακό και φυσικά ο Τάισον που παίζει στον ΠΑΟΚ.
Η Σαχτάρ Ντόνετσκ που αγόραζε φτηνά και πουλούσε ακριβά
Η Σαχτάρ, με την οικονομική στήριξη του δισεκατομμυριούχου ιδιοκτήτη Ρινάτ Αχμέτοφ, επένδυσε σε ένα κορυφαίο δίκτυο σκάουτινγκ στη Βραζιλία. Αγόραζε παίκτες 18–20 ετών πριν γίνουν γνωστοί, τους προσέφερε ιδανικές συνθήκες προσαρμογής όπως πορτογαλόφωνο προσωπικό, και κοινότητες διαμονής και αφού τους καθιέρωνε στο Champions League, τους πουλούσε ακριβά.
Μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτού του οικονομικού θαύματος θεωρήθηκε ο Φρεντ που αγοράστηκε με 15 εκατομμύρια ευρώ και πουλήθηκε στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ για 59 εκατομμύρια ευρώ. Επίσης ο Άλεξ Τεξέιρα για το οποίο δαπανήθηκαν 6 εκατομμύρια ευρώ και πουλήθηκε στην Τζιανγκσού Σουνίνγκ για 50 εκατομμύρια ευρώ. Ο Φερναντίνιο των 7,8 εκατομμυρίων ευρώ πουλήθηκε στη Μάντσεστερ Σίτι για 40 εκατομμύρια ευρώ , ο Γουίλιαν που έφτασε και στον Ολυμπιακό κόστισε 14 εκατομμύρια ευρώ δόθηκε στην Ανζί -αργότερα στην Τσέλσι- για 35 εκατομμύρια ευρώ, ενώ ο Ντάγκλας Κόστα των 8 εκατομμυρίων ευρώ έφτασε στην Μπάγερν Μονάχου για 30 εκατομμύρια ευρώ.
Ένα διαπολιτισμικό πείραμα που κρίθηκε απόλυτα επιτυχημένο
Το πείραμα απέδωσε οκτώ πρωταθλήματα Ουκρανίας και την κατάκτηση του Κυπέλλου UEFA το 2009. Μέχρι σήμερα, η Σαχτάρ διατηρεί αυτή την παράδοση, παραμένοντας ένας από τους πιο πιστούς «πελάτες» της βραζιλιάνικης αγοράς στην Ευρώπη. Πρόκειται για τον πιο βραζιλιάνικο σύλλογο στην Ευρώπη.
Επρόκειτο για μια από τις πιο παράδοξες αθλητικές στρατηγικές που σχεδιάστηκε από τον Μιρτσέα Λουτσέσκου, ο οποίος μετέτρεψε μια παγωμένη, μετα-βιομηχανική ουκρανική πόλη μεταλλωρύχων στο κορυφαίο εφαλτήριο για τα βραζιλιάνικα ποδοσφαιρικά ταλέντα. ‘Ένα διαπολιτισμικό πείραμα που εκ του αποτελέσματος κρίθηκε απόλυτα επιτυχημένο και συνεχίζεται. Στο ρόστερ της εφετινής Σαχτάρ βρίσκουμε συνολικά 15 Βραζιλιάνους ποδοσφαιριστές.