Με το Μουντιάλ 2026 να βρίσκεται προ των πυλών, το Κατάρ, η Νότια Κορέα και η Κίνα εισβάλουν, μέσω των χορηγιών της FIFA, στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ.
Η FIFA έχει εδραιώσει ένα παγκόσμιο επιχειρηματικό μοντέλο, το οποίο επικεντρώνεται στο Παγκόσμιο Κύπελλο, το κορυφαίο προϊόν της και την κύρια πηγή εσόδων της. Σύμφωνα με την τελευταία οικονομική της έκθεση, το 2025 η FIFA εισέπραξε 965 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή περίπου 821,72 εκατομμύρια ευρώ σε δικαιώματα μάρκετινγκ. Αυτό το ποσό ξεπέρασε τον αρχικά προβλεπόμενο προϋπολογισμό για εκείνο το έτος κατά 21% (165 εκατομμύρια δολάρια).
Αυτή η αύξηση αποδίδεται κυρίως στην εμπορική επιτυχία του Παγκοσμίου Κυπέλλου Συλλόγων του 2025. Σε αυτό το πλαίσιο, το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026, το οποίο θα διεξαχθεί στις ΗΠΑ, το Μεξικό και τον Καναδά, αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία για την αύξηση των εσόδων.
Οι χορηγοί αποτελούν τον δεύτερο πιο σημαντικό οικονομικό πυλώνα για τη FIFA. Μεγάλες παγκόσμιες μάρκες επενδύουν εκατομμύρια δολάρια στο ποδόσφαιρο, κυρίως για να συνδεθούν με το Παγκόσμιο Κύπελλο, αξιοποιώντας την τεράστια εμβέλεια της διοργάνωσης.
Το Μουντιάλ 2026 στις ΗΠΑ και ο αγγελικά πλασμένος κόσμος των χορηγιών
Όλα αυτά αποτελούν έναν όμορφα, αγγελικά πλασμένο επιχειρηματικό κόσμο σχετικό με το ποδόσφαιρο, αλλά σύμφωνα με τον Σιμόν Τσάντγουικ, έχουμε να κάνουμε με την κρυφή πολιτική των χορηγιών του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ο διακεκριμένος καθηγητής Γεωπολιτικής Οικονομίας του Αθλητισμού θεωρείται ένας από τους κορυφαίους ειδικούς παγκοσμίως στον τομέα της στρατηγικής και του μάρκετινγκ στον αθλητισμό. Σε σχετική ανάλυσή του στο κορυφαίο αμερικανικό επιχειρηματικό περιοδικό Forbes, διεισδύει στον κόσμο των χορηγιών του Μουντιάλ 2026.
Όποια ομάδα κι αν σηκώσει το τρόπαιο στο τέλος του Μουντιάλ 2026, οι παίκτες της θα παραλάβουν τα μετάλλιά του από αεροσυνοδούς της Qatar Airways. Αυτό συνέβη το 2018 στη Ρωσία και στη Ντόχα το 2022, χάρη στη συμφωνία παγκόσμιας συνεργασίας Tier 1 της FIFA με την αεροπορική εταιρεία του Κόλπου. Οι χορηγοί «Tier 1» της FIFA, γνωστοί ως FIFA Partners, αποτελούν την ανώτατη βαθμίδα εμπορικών συνεργατών.
Υπάρχει μια κάποια ειρωνεία σε αυτό, δεδομένου ότι κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρικής του θητείας, ο Ντόναλντ Τραμπ προσπάθησε να περιορίσει την αυξανόμενη επιρροή της συγκεκριμένης αεροπορικής εταιρείας από το Κατάρ, καθώς και της Emirates Airline και της Etihad Airways.
Το Μουντιάλ 2026 στις ΗΠΑ, οι χορηγοί, το Κατάρ και η Νότια Κορέα
Η κρατική Qatar Airways επιδοτείται εδώ και καιρό από την κυβέρνηση του Κατάρ.
Ο Τραμπ θεώρησε ότι οι αεροπορικές εταιρείες του Αραβικού Κόλπου είχαν αποκτήσει ένα αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις διαδρομές προς τις ΗΠΑ, το οποίο αντιμετώπισε μέσω μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης φορητών υπολογιστών για τους επιβάτες.
Σύμφωνα με τον Σιμόν Τσάντγουικ «τελικά επιτεύχθηκε συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης και των αεροπορικών εταιρειών, αν και όλο αυτό χρησιμεύει ως υπενθύμιση ότι οι συμφωνίες χορηγίας έχουν ένα πλαίσιο και δεν είναι απλώς ονόματα που εμφανίζονται καλοπροαίρετα σε ψηφιακή σήμανση».
«Αυτό καταδεικνύεται κατάλληλα από την Hyundai-Kia (σημ.: βασική χορηγός της FIFA) , μια άλλη εταιρεία που έχει επανειλημμένα προκαλέσει την οργή του Τραμπ, κυρίως λόγω της επιτυχίας της στην πώληση ηλεκτρικών οχημάτων που δεν έχουν παραχθεί στις ΗΠΑ», αναφέρει ο Σιμόν Τσάντγουικ και εξηγεί: «Τέτοια ήταν η ανησυχία της εταιρείας για την επανεκλογή του Τραμπ το 2024 που ο κατασκευαστής οχημάτων αύξησε τον προϋπολογισμό του για το πολιτικό λόμπινγκ στις ΗΠΑ κατά σχεδόν 150%».
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του προέδρου των ΗΠΑ για την Ημέρα Ανεξαρτησίας του 2025, αποκαλύφθηκε ότι στη Νότια Κορέα επιβάλλονταν πλέον δασμοί 25%, με τα ηλεκτρικά οχήματα να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Το Μουντιάλ 2026 και η «εισβολή» της Κίνας στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ
Υπάρχει και η περίπτωση της Lenovo, της κινεζικής πολυεθνικής εταιρείας που θεωρείται ο μεγαλύτερος προμηθευτής προσωπικών υπολογιστών στον κόσμο, η οποία είναι Επίσημος Τεχνολογικός Συνεργάτης της FIFA, παρέχοντας την κρίσιμη υποδομή και την υποστήριξη Τεχνητής Νοημοσύνης στο Παγκόσμιο Κύπελλο.
Ο μεγαλύτερος μέτοχος της εταιρείας είναι η Legend Holdings, η οποία κατέχει περίπου το ένα τρίτο της. Η Legend με τη σειρά της ανήκει επίσης κατά το ένα τρίτο στην κυβέρνηση της Κίνας.
Η εμφάνιση της Lenovo στην Αμερική δεν είναι κάτι απλό. «Θα ταράξει ορισμένους νομοθέτες των ΗΠΑ, οι οποίοι έχουν επανειλημμένα ισχυριστεί ότι η Lenovo έχει εκτεταμένους δεσμούς με τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό και κρατικές προσπάθειες κατασκοπείας», υποστηρίζει ο Σιμόν Τσάντγουικ. Ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός είναι οι ένοπλες δυνάμεις της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας.
Το Μουντιάλ 2026 και η ενισχυμένη κινεζική παρουσία στις ΗΠΑ
Προφανώς ανάλογες ανησυχίες προκύπτουν και με το πακέτο χορηγιών Tier 2 και 3 της FIFΑ. Το πακέτο χορηγιών Tier 2 ή FIFA World Cup Sponsors, περιλαμβάνει εταιρείες που έχουν δικαιώματα ειδικά για τη συγκεκριμένη διοργάνωση. Το δε πακέτο Tier 3 -Tournament Supporters (Υποστηρικτές Τουρνουά), Regional Partners (Περιφερειακοί Συνεργάτες) ή Suppliers (Προμηθευτές)- περιλαμβάνει τοπικές και διεθνείς μάρκες που δραστηριοποιούνται κυρίως στις χώρες υποδοχής.
Μια από τις εταιρείες που βρίσκουμε σε αυτά τα πακέτα είναι η Hisense, μια κινεζική εταιρεία κατασκευής ηλεκτρονικών και οικιακών συσκευών. Η Hisense είναι κρατική, με την Δημοτική Κυβέρνηση του Τσινγκτάο, το διοικητικό όργανο που διαχειρίζεται την σημαντική πόλη-λιμάνι του Τσινγκτάο να κατέχει σημαντικό μερίδιο στην εταιρεία, όπως και η κεντρική κινεζική κυβέρνηση μέσω της Hisense Group Holdings Co., Ltd.
Ο Σιμόν Τσάντγουικ κάνει εκτενή αναφορά και στην ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στο χορηγικό προφίλ του Παγκοσμίου Κυπέλλου, κάτι που προφανώς χειροκροτεί ο Ντόναλντ Τραμπ.
Το Μουντιάλ 2026 και η χορηγία που χειροκροτεί ο Ντόναλντ Τραμπ
Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας, Aramco, έχει στενές σχέσεις με την Αμερική και είναι ένας από τους μεγαλύτερους χορηγούς που έχει σήμερα το παγκόσμιο διοικητικό όργανο του ποδοσφαίρου. Τον Μάιο του 2025, η Aramco υπέγραψε 34 προκαταρκτικές συμφωνίες με μεγάλες αμερικανικές εταιρείες αξίας έως και 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η Aramco αποτελεί επίσης ακρογωνιαίο λίθο της ευρύτερης δέσμευσης της Σαουδικής Αραβίας να επενδύσει σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε υποδομές και τεχνολογία στις ΗΠΑ, ένα από τα οποία θα περιλαμβάνει επέκταση του διυλιστηρίου Motiva στην Τενεσί ύψους 3,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Τσάντγουικ επισημάνει: «Δεν αποτελεί έκπληξη, επομένως, το γεγονός ότι η εθνική ομάδα της Σαουδικής Αραβίας θα έχει έδρα το Τέξας για όλη τη διάρκεια της συμμετοχής της στο Παγκόσμιο Κύπελλο».
Υπήρχε μια εποχή που μια χορηγία δεν περιλάμβανε τίποτα περισσότερο από κάποιες διαφημιστικές πινακίδες στο γήπεδο. Ωστόσο οι πολυπλοκότητες και οι ευαισθησίες του αθλητισμού στον 21ο αιώνα καθιστούν τις χορηγίες ένα δύσκολο πεδίο για να πλοηγηθεί κάποιος. Κάτι που είναι εμφανές στο Μουντιάλ 2026, το οποίο έρχεται.