Στην ολομέλεια ψηφίζεται σήμερα το νομοσχέδιο για την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών και τη ρύθμιση του πλαισίου λειτουργίας των Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής και Μουσικής Εκπαίδευσης.
Με το νομοσχέδιο ρυθμίζονται και θέματα δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, μεταξύ των οποίων και η εισαγωγή του Διεθνούς Απολυτηρίου σε δημόσια λύκεια.
Οι τίτλοι σπουδών των ΑΣΚΕ
Εμβληματικό χαρακτήρισε το νομοσχέδιο η εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας Αγγελική Δεληκάρη η οποία σημείωσε ότι η Ελλάδα αποκτά, για πρώτη φορά, ανώτατη σχολή για τις παραστατικές τέχνες η οποία θα συνεργάζεται με τους πέντε κρατικούς φορείς των παραστατικών τεχνών με προγραμματικές συμβάσεις που θα διασφαλίζουν τη θεσμική συνέχεια και οι φορείς θα αποτελούν ενεργό μέρος της ακαδημαϊκής δομής. Αναφερόμενη στο νέο πλαίσιο για τις Ανώτερες Σχολές Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας επισήμανε ότι αποσαφηνίζεται η θέση τους στον εκπαιδευτικό χάρτη, ενισχύοντας τη θεσμική ασφάλεια, τη διαφάνεια και την προβλεψιμότητα λειτουργίας τους. Οι τίτλοι σπουδών των ΑΣΚΕ, επισήμανε η κ. Δεληκάρη, κατατάσσονται στο επίπεδο 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων και αναγνωρίζονται, ως τυπικό προσόν, για θέσεις καλλιτεχνικής εκπαίδευσης-ΚΕ. Παράλληλα δημιουργούνται ακαδημαϊκοί διάδρομοι σύνδεσης με την ανώτατη εκπαίδευση διασφαλίζοντας συνέχεια σπουδών και επαγγελματικής εξέλιξης.
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Στέφανος Παραστατίδης είπε ότι αποτελεί αίτημα της καλλιτεχνικής κοινότητας η Ανώτατη Καλλιτεχνική Εκπαίδευση που με ευθύνη πολλών κυβερνήσεων παρέμεινε σε εκκρεμότητα τα τελευταία 40 χρόνια.
«Η Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών αποτελεί ένα αίτημα της καλλιτεχνικής κοινότητας εδώ και 40 χρόνια, παρά τον προβληματικό τρόπο με τον οποίο επιλέγει να νομοθετήσει η κυβέρνηση. Πιστεύουμε ότι η χώρα οφείλει να οργανώσει θεσμικά την καλλιτεχνική εκπαίδευση και η δημιουργία μιας τέτοιας σχολής μπορεί να ανοίξει ακαδημαϊκές διαδρομές για τους αποφοίτους των καλλιτεχνικών σχολών, να αναβαθμίσει του τίτλους σπουδών και να δημιουργήσει ένα σαφές πλαίσιο επαγγελματικών δικαιωμάτων», είπε ο κ. Παραστατίδης και πρόσθεσε ότι το νομοσχέδιο πράττει το αυτονόητο, τη συμμόρφωση δηλαδή της πολιτείας προς τη δικαστική απόφαση του ΣτΕ δια της θεσμοθέτησης διακριτής κατηγορίας εργαζομένων στο Δημόσιο. Σημείωσε ωστόσο ότι μολονότι η μεταρρύθμιση κινείται σε θετική κατεύθυνση, αυτή επιχειρείται χωρίς σχέδιο και χωρίς συναίνεση και το νομοσχέδιο αφήνει κρίσιμα ζητήματα ανοιχτά και μαλιστα το εύρος εξουσιοδοτικών διατάξεων μεταθέτει κρίσιμες αποφάσεις εκτός της κοινοβουλευτικής διαδικασίας δημιουργώντας πλαίσιο αβεβαιότητας.
Η ειδική αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ Κατερίνα Νοτοπούλου κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ζητάει από την εθνική αντιπροσωπεία να ψηφίσει λιγότερο πολιτισμό και λιγότερη δημόσια παιδεία, ότι δεν έλαβε υπόψη της την απόφαση του ΣτΕ και προχωρά σε αποσπασματική παρέμβαση που δεν λύνει αλλά διαιωνίζει τα προβλήματα της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, δεν έχει στρατηγικό σχέδιο και αφήνει εκτός τη διασύνδεση της καλλιτεχνικής παιδείας με το δημόσιο σχολείο. «Αδιαφορήσατε για μια ολοκληρωμένη και οραματική πρόταση που κατέθεσε ο ΣΥΡΙΖΑ από το 2024 και σήμερα συζητάμε για ένα κάκιστο νομοσχέδιο που εμπαίζει δεκάδες χιλιάδες καλλιτέχνες, πάνω από 50.000 καλλιτέχνες σε όλη τη χώρα. Τι κι αν οι καλλιτέχνες, από το 2023, γέμισαν πλατείες, καλλιτεχνικές σκηνές και θέατρα, ζητώντας το αυτονόητο, να αναγνωριστεί η αξία των σπουδών τους, τι και αν κέρδισαν στο ΣτΕ, όταν προσέφυγαν κατά του τραγικού νόμου Κεραμέως που έκανε τις σπουδές τους εμπόρευμα, εσείς επιμένετε να υποτιμάτε και τα πτυχία τους και τη νοημοσύνη τους», είπε η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.
Ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Ιωάννης Δελής κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι, αντί να δημιουργήσει ένα δημόσιο και δωρεάν πανεπιστήμιο, στήνει ένα πανεπιστήμιο για λίγους και για τους πολλούς φέρνει κύκλους καλλιτεχνικών σπουδών με δίδακτρα και κάτι αέναες καταρτίσεις και προγράμματα στο ατέλειωτο κυνήγι των προσόντων μέσα στην απέραντη εκπαιδευτική αγορά των πτυχίων. Έτσι απαντάτε στις αγωνίες και τα όνειρα των σπουδαστών που θέλουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε ανώτατο επίπεδο», είπε ο κ. Δελής και προεξόφλησε ότι η Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Σπουδών γίνεται ένα άπιαστο όνειρο για τα παιδιά των λαϊκών τάξεων. «Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει και τις τέχνες και τις σπουδές ως εμπορεύματα και γι΄αυτό και ετοιμάζει ένα πανεπιστήμιο - επιχείρηση, για φοιτητές και σπουδαστές "πελάτες" και διευρύνει την αγορά στην καλλιτεχνική εκπαίδευση», κατήγγειλε ο βουλευτής του ΚΚΕ.
«Αντί για μια εμβληματική ανώτατη σχολή που θα είναι η σφραγίδα της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης και με το απαιτούμενο κύρος σε όλο το οικοδόμημα, βλέπουμε ένα μίζερο και θολό τοπίο ένα τοπίο που μάλιστα δεν λύνει και χρόνια τεράστια προβλήματα, και χωρίς να έχει προηγηθεί σοβαρή διαβούλευση για ενιαία καλλιτεχνική εκπαίδευση», είπε η ειδική αγορήτρια της Νέας Αριστεράς Σία Αναγνωστοπούλου. Η βουλευτής της Νέας Αριστεράς αναφέρθηκε και στο πλαίσιο για τις Ανώτερες Σχολές Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι εισάγει μια δαιδαλώδη διαδρομή, επί πληρωμή, για τους αποφοίτους τους, καταγγέλοντας ότι δεν προηγήθηκε σοβαρή διαβούλευση.
Στη συζήτηση παρενέβη και η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου λέγοντας ότι αυτό το νομοσχέδιο έχει ιδιαίτερη σημασία για το κόμμα της γιατί ενσωματώνει μια σειρά από εμβληματικές, πρωτοποριακές και πρωτότυπες προτάσεις που επεξεργάστηκε ένας άνθρωπος που αφιέρωσε όλες τις δυνάμεις στο θετικό και στην προσφορά, ο Διαμαντής Καραναστάσης, ο οποίος από την αρχή της κοινοβουλευτικής παρουσίας της Πλεύσης Ελευθερίας, είχε μιλήσει για την καλλιτεχνική εκπαίδευση και είχε ζητήσει να της αποδοθεί η αξία και τυπική ισχύς που δικαιούται. «Έτσι η κατηγορία "Κ.Ε.", δηλαδή, η Καλλιτεχνική Εκπαίδευση ως διακριτή κατηγορία εκπαίδευσης για την εργασία στο δημόσιο, νομοθετείται ως ξεχωριστή κατηγορία εκπαιδευτικών και αυτό αποτελεί μια μεγάλη κατάκτηση» […] γιατί «οι καλλιτεχνικές σπουδές δεν είναι παρακατιανές σπουδές», όπως είπε η κ. Κωνσταντοπούλου
Προσέθεσε δε ότι διαβάζοντας τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, η Πλεύση Ελευθερίας αισθάνεται ικανοποίηση γιατί κινούνται στη βάση των προτάσεων και της συμβολής του κ. Καραναστάση. Στα θετικά του νομοσχεδίου που, όπως σημείωσε, είναι και προτάσεις του Διαμαντή Καραναστάση, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, συμπεριέλαβε τη μεταφορά της αρμοδιότητας των Καλλιτεχνικών Σχολών στο υπουργείο Παιδείας από το υπουργείο Πολιτισμού, την αναγνώριση των πτυχίων των αποφοίτων των Καλλιτεχνικών Σχολών, τη δυνατότητα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση των αποφοίτων, αν και απαιτούνται βελτιώσεις στο πλαίσιο που εισάγεται όπως σημείωσε, την ίδρυση της ΑΣΠΤ στο πλαίσιο της δημόσιας και δωρεάν εκπαίδευσης, που «η Πλεύση Ελευθερίας ανυποχώρητα υποστηρίζει», την πρόβλεψη λειτουργίας Καλλιτεχνικού Συμβουλίου με τη συμμετοχή σημαντικών εκπροσώπων της τέχνης και του πολιτισμού, την πρόβλεψη για διδασκαλία από ανθρώπους εγνωσμένης καλλιτεχνικής διαδρομής ακόμα και αν δεν κατέχουν τα προσόντα που προβλέπονται για μέλη ΔΕΠ άλλων πανεπιστημιακών σχολών.
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου δεν παρέλειψε ωστόσο να επισημάνει ότι έχει τεράστια σημασία να μη μετατραπούν αυτές οι διατάξεις σε πεδίο δημοσίων σχέσεων και αναξιοκρατίας και γι΄αυτό κάλεσε την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας να σκύψει με ευαισθησία στα ζητήματα τα οποία μένουν ανοιχτά και των οποίων η ρύθμιση παραπέμπεται σε εξουσιοδοτικές διατάξεις, να προχωρήσει το υπουργείο και σε βελτιώσεις που είναι αναγκαίες. «Είναι για την Πλεύση Ελευθερίας μια σημαντική στιγμή, είναι αυτό που πίστευε ο Διαμαντής Καραναστάσης, να βρίσκουμε κοινό τόπο, για το καλό των πολλών, για το καλό της τέχνης και του πολιτισμού και παίρνοντας αυτή τη σκυτάλη, εμείς σας ενημερώνουμε ότι θα σας πιέσουμε ώστε και τα προβληματικά σημεία που μένουν ανοιχτά να εξαλειφθούν, για το καλό της νέας γενιάς, του πολιτισμού και της τέχνης», είπε η κ. Κωνσταντοπούλου.
Η ειδική αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης Σοφία Χάιδω Ασημακοπούλου είπε ότι η κυβέρνηση εμφανίζει το νομοσχέδιο ως μεγάλη τομή στο χώρο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, στην πραγματικότητα όμως αποκαλύπτεται ένα οικοδόμημα πρόχειρο, διοικητικά εξαρτημένο και θεσμικά ασταθές. «Δεν έχουμε ενώπιόν μας ένα ώριμο εγχείρημα, με σαφές όραμα αλλά μια κατασκευή γεμάτη ασάφειες, παρεκκλίσεις και μεταβατικές διευθετήσεις. Η ίδρυση μιας Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Σπουδών θα μπορούσε να αποτελέσει εθνική υπόθεση εφόσον στηριζόταν σε στέρεες βάσεις, σε επαρκείς υποδομές, σε καθαρά ακαδημαϊκά κριτήρια και σε πραγματική αυτοτέλεια. Αντί αυτού, η κυβέρνηση ζητά από το κοινοβούλιο να χειροκροτήσει ένα σχήμα που ξεκινά χωρίς διασφαλισμένη οργανωτική επάρκεια, χωρίς σαφή επαγγελματικά δικαιώματα, χωρίς πειστική σύνδεση με την αγορά εργασίας και χωρίς εγγυήσεις για την ποιότητα των σπουδών. Ακόμα σοβαρότερο είναι ότι το υποτιθέμενο αυτοδιοίκητο του νέου ιδρύματος ακυρώνεται στην πράξη από τη διαρκή παρουσία του υπουργείου και την υπέρμετρη επιρροή εξωτερικών φορέων», είπε η βουλευτής της Ελληνικής Λύσης.
Ο ειδικός αγορητής της «Νίκης» Ανδρέας Βορύλλας είπε ότι τέχνη είναι στοιχείο ταυτότητας και η ίδρυση της ΑΣΠΤ αποτελεί διαχρονικό αίτημα της καλλιτεχνικής κοινότητας που έπρεπε να έχει ικανοποιηθεί εδώ και χρόνια και συνεπώς η Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών συνιστά ένα σημαντικό βήμα. Παρά τις θετικές διακηρύξεις του νομοσχεδίου ωστόσο υπάρχουν προβλήματα, είπε ο βουλευτής της «Νίκης» και έθεσε μια σειρά από ζητήματα όπως ποιος θα καθορίζει τα κριτήρια εισαγωγής στην ανώτατη αυτή σχολή, πως θα αποτραπούν ενδεχόμενα αδιαφάνειας, πως θα αποτιμάται το διακεκριμένο έργο για καλλιτέχνες που θα διδάσκουν στην ΑΣΠΤ και πώς θα διασφαλιστεί η αντικειμενική κρίση σε σταθερές αρχές και όχι σε συγκυριακές σκοπιμότητες.
Η ειδική αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Έλλη Ρούσσου είπε ότι η δημόσια καλλιτεχνική εκπαίδευση είναι δικαίωμα και αναφέρθηκε στη συμβολή του Διαμαντή Καραναστάση που, όπως είπε, έθεσε συγκεκριμένες και επεξεργασμένες προτάσεις για την κατηγορία «ΚΕ» για την εργασία των καλλιτεχνών στο δημόσιο, για τη μεταφορά των δραματικών σχολών στο υπουργείο Παιδείας, για τη δυνατότητα να διδάσκουν καλλιτέχνες στην Ανώτατη Σχολή ακόμα και αν δεν διαθέτουν τα ακαδημαϊκά προσόντα που πρέπει να έχουν τα μέλη ΔΕΠ άλλων πανεπιστημιακών σχολών. Η κ. Ρούσσου αναγνώρισε ότι αποτελεί θετικό βήμα η ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Σπουδών, σημείωσε όμως ότι θα είναι πολλοί λίγοι όσοι θα μπορέσουν να φοιτήσουν σε αυτή, ότι υπονομεύεται η ισότιμη πρόσβαση σε αυτή, ότι δεν υπάρχει πληρότητα στις πρόνοιες του νομοσχεδίου για τις εξετάσεις εισαγωγής στην ΑΣΠΤ.
ΑΠΕ-ΜΠΕ