Η πρόσφατη έρευνα της GPO για το iefimerida.gr περιλαμβάνει ιδιαίτερα χρήσιμα στοιχεία, όχι μόνο για τις πολιτικές προτιμήσεις των πολιτών, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τη θέση της Ελλάδας στον διεθνή γεωπολιτικό χάρτη.
Στο δεύτερο μέρος της έρευνας εξετάζονται, μεταξύ άλλων, οι θετικές και οι αρνητικές γνώμες των Ελλήνων για σημαντικές χώρες, καθώς και οι διαφοροποιήσεις που εμφανίζονται ανάλογα με την κομματική τους προτίμηση.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν τη δυνατότητα για περαιτέρω επεξεργασία και εξαγωγή πρόσθετων συμπερασμάτων. Για τον λόγο αυτό, πραγματοποιήσαμε μια δευτερογενή ανάλυση ενός μέρους της έρευνας, υπολογίζοντας για κάθε χώρα το καθαρό ισοζύγιο των θετικών και των αρνητικών γνωμών, τόσο στο σύνολο του πληθυσμού όσο και μεταξύ των ψηφοφόρων των διαφορετικών κομμάτων.
Η πρόσφατη έρευνα της GPO για το iefimerida.gr περιλαμβάνει ιδιαίτερα χρήσιμα στοιχεία, όχι μόνογια τις πολιτικές προτιμήσεις των πολιτών, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τη θέση της Ελλάδας στον διεθνή γεωπολιτικό χάρτη. Στο δεύτερο μέρος της έρευνας εξετάζονται, μεταξύ άλλων, οι θετικές και οι αρνητικές γνώμες των Ελλήνων για σημαντικές χώρες, καθώς και οι διαφοροποιήσεις που εμφανίζονται ανάλογα με την κομματική τους προτίμηση.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν τη δυνατότητα για περαιτέρω επεξεργασία και εξαγωγή πρόσθετων συμπερασμάτων. Για τον λόγο αυτό, πραγματοποιήσαμε μια δευτερογενή ανάλυση ενός μέρους της έρευνας, υπολογίζοντας για κάθε χώρα το καθαρό ισοζύγιο των θετικών και των αρνητικών γνωμών, τόσο στο σύνολο του πληθυσμού όσο και μεταξύ των ψηφοφόρων των διαφορετικών κομμάτων.
Η πρώτη σημαντική παρατήρηση αφορά τη μάλλον αρνητική εικόνα των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών που περιλαμβάνονται στον πίνακα, με μία εντυπωσιακή εξαίρεση: τη Γαλλία. Η Γερμανία καταγράφει συνολικό ισοζύγιο –14,5 και το Ηνωμένο Βασίλειο –5,5. Η δυσπιστία απέναντι στη Γερμανία είναι ιδιαίτερα έντονη στους ψηφοφόρους της Ελληνικής Λύσης, μ ε–56,4, και του ΚΚΕ, με –48,9. Αντίθετα, οι ψηφοφόροι της ΝΔ τη βλέπουν θετικά, με +21,1, ενώ οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ βρίσκονται λίγο πάνω από το μηδέν, με +5,8. Παρόμοια πολιτική διαίρεση εμφανίζεται και για το Ηνωμένο Βασίλειο: θετικό ισοζύγιο στους ψηφοφόρους της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ και της ΕΛΠΙΔΑΣ, αλλά πολύ αρνητικό στην Ελληνική Λύση και στο ΚΚΕ.
Η Γαλλία, αντίθετα, συγκεντρώνει το υψηλότερο θετικό αποτέλεσμα ολόκληρου του πίνακα, +52,7, και έχει θετικό ισοζύγιο σε όλα ανεξαιρέτως τα κομματικά ακροατήρια. Στους ψηφοφόρους της ΝΔ φθάνει στο εντυπωσιακό +82,9, στο ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ στο +63,0, στην ΕΛΑΣ στο +60,9 και στην ΕΛΠΙΔΑ στο +61,4. Ακόμη και στους ψηφοφόρους του ΚΚΕ και της Ελληνικής Λύσης παραμένει θετικό.
Η ευρεία αυτή αποδοχή δύσκολα μπορεί να αποσυνδεθεί από την ελληνογαλλική στρατηγική και αμυντική συνεργασία, η οποία έχει καλλιεργήσειστηνελληνικήκοινήγνώμητηνεικόνα της Γαλλίας ως χώρας που μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματικός σύμμαχος απέναντι στις προκλήσεις ασφαλείας. Η ανανέωση και διεύρυνση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης Ελλάδας–Γαλλίας τον Απρίλιο του 2026 ενίσχυσε ακόμη περισσότερο αυτόν τον συμβολισμό. Δεν αποδεικνύεται ασφαλώς ότι η συμφωνία είναι η μοναδική αιτία της θετικής εικόνας, αποτελεί όμως μια ισχυρή και εύλογη ερμηνεία της ελληνικής εξαίρεσης υπέρ της Γαλλίας.
Ιδιαίτερο παράδοξο παρουσιάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Παρά τις εντάσεις που έχει προκαλέσει η στάση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους, το ΝΑΤΟ και τη διατλαντική σχέση, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν θετικό συνολικό ισοζύγιο, +14,5. Στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, τον Ιούλιο του 2026, οι παρεμβάσεις του Τραμπ προκάλεσαν νέες αντιπαραθέσεις, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συνέχισαν να εκφράζουν αμφιβολίες για τησταθερότητα των αμερικανικών δεσμεύσεων. Οιεξελίξεις αυτές, ωστόσο, δεν φαίνεται να έχουν ανατρέψεισυνολικάτηθετικήεικόνα των ΗΠΑ στηνΕλλάδα.
Το αποτέλεσμα κρύβει μεγάλη πολιτική πόλωση. Οι ψηφοφόροι της ΝΔ εμφανίζουν ισοζύγιο +52,3, ενώ οι ψηφοφόροι του ΚΚΕ –30,9. Οι ψηφοφόροι της ΕΛΑΣ βρίσκονται σχεδόν ακριβώς στο σημείο ισορροπίας, με–0,5. Επομένως, η θετική συνολική εικόνα των ΗΠΑ στηρίζεται κυρίως στο έντονα φιλοαμερικανικό ακροατήριο της ΝΔ και λιγότερο σε μια γενικευμένη κοινωνική αποδοχή.
Το Ισραήλ παρουσιάζει ανάλογη εικόνα. Το συνολικό ισοζύγιο είναι θετικό, +19,1, αλλά στους ψηφοφόρους της ΝΔ ανέρχεται στο +67,6, ενώ στους ψηφοφόρους του ΚΚΕ είναι αρνητικό, –16,8. Στην ΕΛΑΣ βρίσκεται σχεδόν στο μηδέν. Και εδώ ο συνολικός αριθμός συγκαλύπτει μια βαθιά ιδεολογική διαίρεση.
Η Ρωσία αποτελεί ίσως την καθαρότερη περίπτωση κομματικής ιδιαιτερότητας. Στο σύνολο του πληθυσμού έχει αρνητικό ισοζύγιο –16,8. Η εικόνα της είναι έντονα αρνητική στους ψηφοφόρους της ΝΔ, –43,9, και του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ, –32,9. Αντίθετα, στους ψηφοφόρους της Ελληνικής Λύσης φθάνει στο +40,1. Πρόκειται για τη μοναδική κομματική κατηγορία στην οποία η Ρωσία έχει τόσο ισχυρή θετική εικόνα. Το εύρημα αποτυπώνει τη σαφή φιλορωσική τάση ενός σημαντικού τμήματος του ακροατηρίου της Ελληνικής Λύσης και τη διαφοροποίησή του από τον κυρίαρχο φιλοδυτικό προσανατολισμό της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η Κίνα, η οποία έχει μικρό αλλά θετικό συνολικό ισοζύγιο, +8,6, και θετικές τιμές σε όλα τα κομματικά ακροατήρια. Η υψηλότερη τιμή εμφανίζεται στην Ελληνική Λύση, +25,3, και ακολουθεί η ΕΛΑΣ με+14,2. Η Κίνα δεν προκαλεί τον ενθουσιασμό που προκαλεί η Γαλλία, αλλά ούτε και τη βαθιά απόρριψη που συναντούν άλλες χώρες.
Στον αντίποδα, η Τουρκία συγκεντρώνει σχεδόν καθολική αρνητική στάση, με συνολικό ισοζύγιο –84,4 και εξαιρετικά αρνητικές τιμές σε όλα τα κόμματα. Η απόρριψή της υπερβαίνει τις παραδοσιακές ιδεολογικές διαχωριστικές γραμμές. Αντίστοιχη, αν και ηπιότερη, διακομματική αρνητική στάση καταγράφεται για την Αλβανία, με –46,7, και το Ιράν, με–27,9.
Τέλος, η περίπτωση της ΕΛΠΙΔΑΣ δημιουργεί ένα πολιτικά ενδιαφέρον ερώτημα. Οι ψηφοφόροι της εμφανίζουν αρνητικό ισοζύγιο απέναντι στη Ρωσία, –18,8. Την ίδια στιγμή, η Μαρία Καρυστιανού έχει δηλώσει ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν πρέπει να καθορίζεται αποκλειστικά από τη συμμετοχή της χώρας στο ΝΑΤΟ, ενώ πρόσωπα του πολιτικού της περιβάλλοντος έχουν ασκήσει έντονη κριτική στη στάση της Συμμαχίας και της κυβέρνησης απέναντι στη Ρωσία. Από την άλλη πλευρά, εκπρόσωποι της ΕΛΠΙΔΑΣ απορρίπτουν κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς περί ειδικής σχέσης με τη Μόσχα.
Η στάση αυτή δεν αρκεί από μόνη της για να χαρακτηριστεί το κόμμα φιλορωσικό, δημιουργεί όμως μια εμφανή απόσταση από το σημερινό προφίλ των ψηφοφόρων του. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Καρυστιανού θα κατορθώσει να τους πείσει να ακολουθήσουν μια πιο αποστασιοποιημένη γραμμή απέναντι στον αποκλειστικό ευρωατλαντικό προσανατολισμό ή εάν, αντίθετα, αυτή η αναντιστοιχία θα οδηγήσει ένα μέρος του στην απομάκρυνση.
Συνολικά, ο πίνακας δείχνει ότι οι διεθνείς συμπάθειες των Ελλήνων δεν ακολουθούν μια απλή διάκριση ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή. Η Γαλλία αναδεικνύεται στον πλέον αποδεκτό ευρωπαϊκό σύμμαχο, οι ΗΠΑ διατηρούν θετικό ισοζύγιο παρά την πολιτική Τραμπ, η Ρωσία διχάζει έντονα και η Τουρκία ενώνει σχεδόν όλους στην απόρριψη. Πίσω από τους συνολικούς μέσους όρους διαμορφώνονται διαφορετικοί γεωπολιτικοί κόσμοι, οι οποίοι αντανακλούν τις ιδεολογικές ταυτότητες και τις πολιτικές προσδοκίες κάθε κομματικού ακροατηρίου.
Τα αποτελέσματα, πάντως, πρέπει να ερμηνεύονται μαζί με το μέγεθος των επιμέρους κομματικών δειγμάτων και τα περιθώρια στατιστικού σφάλματος, καθώς οι μεγάλες διαφορές μπορεί να είναι λιγότερο ασφαλείς όταν βασίζονται σε περιορισμένο αριθμό ερωτώμενων.
*Ο Αντώνης Παπακώστας είναι Δρ. Πληροφορικής / σύμβουλος ΕΛΙΑΜΕΠ