Κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή προβλέπει ο Νουριέλ Ρουμπινί, γνωστός στην κοινότητα των οικονομολόγων και ως «Dr. Doom» για τις κατά καιρούς ζοφερές προβλέψεις του.
Ο διάσημος οικονομολόγος εκτιμά ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είναι πιο πιθανό να κλιμακώσει τη σύγκρουση με το Ιράν παρά να υποχωρήσει, ακόμη κι αν αυτό ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία και τη γεωπολιτική σταθερότητα.
Μιλώντας στο φόρουμ Ambrosetti στην Ιταλία αλλά και σε συνέντευξή του στο CNBC, ο Ρουμπινί υπογράμμισε ότι υπάρχει «πάνω από 50% πιθανότητα κλιμάκωσης», προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Το βασικό μου σενάριο είναι ότι [ο Τραμπ] θα επιλέξει την κλιμάκωση».
Κίνητρα για κλιμάκωση
Ο Ρουμπινί, που
είναι γνωστός για την πρόβλεψη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008,
απορρίπτει την άποψη ότι ο Τραμπ αναζητά μια διέξοδο αποκλιμάκωσης.
«Κάποιοι λένε ότι θέλει απεγνωσμένα να τελειώσει ο πόλεμος λόγω των επιπτώσεων
στην οικονομία και τις εκλογές. Όμως η ζημιά έχει ήδη γίνει», σημείωσε.
Αντίθετα, εξήγησε ότι μια υποχώρηση θα είχε υψηλό πολιτικό κόστος για τον Τραμπ:
«Αν υπάρξει κατάπαυση του πυρός με όρους που ευνοούν το Ιράν, θα φανεί ως χαμένος, η αξιοπιστία του θα αποδυναμωθεί και θα χάσει σίγουρα τις εκλογές».
Στο πλαίσιο αυτό, τόσο ο Τραμπ όσο και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου έχουν, σύμφωνα με τον Ρουμπινί, ένα πρόσθετο κίνητρο να εντείνουν τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Σενάριο «νίκης» των ΗΠΑ και αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν
Ο επικεφαλής της Roubini Macro Associates περιέγραψε και ένα πιο «αισιόδοξο» σενάριο για τις αγορές: «Αν όλα πάνε καλά, η κλιμάκωση μπορεί να παρατείνει λίγο τον πόλεμο, αλλά θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάρρευση του καθεστώτος».
Σε αυτή την περίπτωση, όπως είπε ο Ρουμπινί, η βραχυπρόθεσμη άνοδος στις τιμές της ενέργειας θα μπορούσε να αντισταθμιστεί από μια πιο σταθερή γεωπολιτική κατάσταση μεσοπρόθεσμα.
Ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού τύπου δεκαετίας του 1970
Ωστόσο, ο
Ρουμπινί προειδοποίησε έντονα για ένα αρνητικό σενάριο υψηλού ρίσκου:
«Αν οι Ιρανοί καταφέρουν να μπλοκάρουν τα Στενά του Ορμούζ ή να πλήξουν
πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στον Κόλπο, τότε καταλήγεις σε στασιμοπληθωρισμό
τύπου δεκαετίας του ’70».
Όπως τόνισε, πρόκειται για ένα «tail risk» που οι αγορές δεν έχουν αποτιμήσει πλήρως.
Επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Ο οικονομολόγος σημείωσε ότι ακόμη και αν ο πόλεμος τερματιστεί σύντομα, οι τιμές του πετρελαίου δύσκολα θα επιστρέψουν στα προ κρίσης επίπεδα.
Παράλληλα, προειδοποίησε για επιβράδυνση της ανάπτυξης: «Αν δεν τελειώσει σύντομα και υπάρξει κλιμάκωση, τότε έχεις μια δυαδική κατάσταση: είτε κερδίζεις και είναι θετικό μακροπρόθεσμα, είτε χάνεις και οδηγείσαι σε στασιμοπληθωρισμό».
Πιέσεις σε κεντρικές τράπεζες
Η κρίση αυξάνει τις πιέσεις στις κεντρικές τράπεζες. Ο Ρουμπινί εκτιμά ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και άλλες μεγάλες τράπεζες ενδέχεται να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις επιτοκίων.
Για τις ΗΠΑ, προειδοποίησε ότι η Fed «μπορεί να αναγκαστεί να αυξήσει τα επιτόκια για να αποτρέψει την αποσταθεροποίηση των προσδοκιών για τον πληθωρισμό».
Πολιτικό στοίχημα υψηλού ρίσκου
Ο Ρουμπινί εκτιμά ότι ο Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα, όπου η κλιμάκωση μοιάζει παραδόξως η πιο «λογική» επιλογή. «Από τη δική του οπτική, αξίζει να πάρει αυτό το ρίσκο, λόγω της πιθανότητας να κερδίσει τον πόλεμο», σημείωσε.
Και κατέληξε με μια αιχμηρή εκτίμηση για τις επιλογές του Αμερικανού προέδρου: «Αν σταματήσει τώρα, χάνει σίγουρα. Αν κλιμακώσει, υπάρχει μια πιθανότητα να κερδίσει».