Η επιστροφή της εγγύησης ενοικίου αποτελεί ένα από τα συχνότερα σημεία διαφωνίας ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές.
Με τη λήξη μιας μίσθωσης, το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι αν ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να επιστρέψει ολόκληρο το ποσό ή αν υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες μπορεί νόμιμα να το παρακρατήσει.
Η εγγύηση ενοικίου είναι ένα ποσό που καταβάλλει ο μισθωτής κατά την έναρξη της μίσθωσης και συνήθως αντιστοιχεί σε ένα ή δύο μηνιαία ενοίκια. Παρότι αποτελεί καθιερωμένη πρακτική στις μισθώσεις κατοικιών, δεν προβλέπεται ως υποχρεωτική από ειδική διάταξη νόμου. Οι όροι της καθορίζονται κυρίως από τη συμφωνία μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή μέσω του μισθωτηρίου συμβολαίου.
Σκοπός της εγγύησης είναι να προστατεύσει τον ιδιοκτήτη σε περίπτωση που ο ενοικιαστής δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του. Αν, αντίθετα, το ακίνητο παραδοθεί στην κατάσταση που προβλέπεται, τα ενοίκια και οι λογαριασμοί έχουν εξοφληθεί και δεν υπάρχουν εκκρεμότητες, τότε ο ενοικιαστής δικαιούται την επιστροφή του ποσού.
Πότε μπορεί να μην επιστραφεί η εγγύηση
Υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες η εγγύηση μπορεί να μην επιστραφεί.
Απλήρωτα ενοίκια
Η πιο συνηθισμένη περίπτωση παρακράτησης της εγγύησης αφορά ανεξόφλητα μισθώματα. Συγκεκριμένα, αν ο ενοικιαστής αποχωρήσει από το ακίνητο έχοντας αφήσει χρέη από ενοίκια, ο ιδιοκτήτης μπορεί να χρησιμοποιήσει την εγγύηση για να καλύψει το ποσό που οφείλεται.
Για παράδειγμα, αν ο μισθωτής δεν έχει καταβάλει τους δύο τελευταίους μήνες ενοικίου, ο ιδιοκτήτης μπορεί να συμψηφίσει το ποσό αυτό με την εγγύηση, εφόσον υπάρχει οφειλή. Ωστόσο, η παρακράτηση δεν μπορεί να γίνεται αυθαίρετα. Ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να μπορεί να αποδείξει το ύψος της οφειλής.
Απλήρωτοι λογαριασμοί και κοινόχρηστα
Η εγγύηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη ανεξόφλητων λογαριασμών που βαρύνουν τον ενοικιαστή.
Σε αυτούς μπορεί να περιλαμβάνονται λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, νερού, φυσικού αερίου, τηλεφωνίας, αλλά και κοινόχρηστα, εφόσον, βάσει της συμφωνίας των δύο πλευρών, αποτελούν υποχρέωση του μισθωτή.
Για παράδειγμα, αν κατά την αποχώρηση του ενοικιαστή υπάρχει απλήρωτος λογαριασμός ρεύματος ή εκκρεμείς οφειλές προς τη διαχείριση της πολυκατοικίας, ο ιδιοκτήτης μπορεί να παρακρατήσει το αντίστοιχο ποσό από την εγγύηση.
Ζημιές στο ακίνητο που ξεπερνούν τη φυσιολογική φθορά
Μία από τις πιο συχνές αιτίες διαφωνίας είναι οι ζημιές στο ακίνητο.
Ο ενοικιαστής δεν ευθύνεται για τη φυσιολογική φθορά που προκαλείται από τη συνήθη χρήση του σπιτιού, όπως μικρές γρατζουνιές, φθορά χρωμάτων ή παλαιότητα εγκαταστάσεων.
Αντίθετα, ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει αποκατάσταση ζημιών που προκλήθηκαν από κακή χρήση ή αμέλεια του ενοικιαστή.
Ενδεικτικά παραδείγματα είναι τα σπασμένα παράθυρα ή πόρτες, οι κατεστραμμένες συσκευές, οι ζημιές σε έπιπλα που υπήρχαν στο ακίνητο, αλλά και οι εκτεταμένες φθορές στους τοίχους ή οι ζημιές από λανθασμένη χρήση εγκαταστάσεων.
Σε αυτές τις περιπτώσεις ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να διαθέτει στοιχεία που να αποδεικνύουν τη ζημιά, όπως φωτογραφίες, αποδείξεις επισκευής ή τεχνικές εκθέσεις.
Παραβίαση βασικών όρων του μισθωτηρίου
Η εγγύηση μπορεί να παρακρατηθεί και όταν ο ενοικιαστής έχει παραβιάσει σημαντικούς όρους της σύμβασης μίσθωσης.
Τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να είναι η παράνομη υπεκμίσθωση του ακινήτου, η χρήση του σπιτιού για διαφορετικό σκοπό από αυτόν που συμφωνήθηκε, η παραβίαση ειδικών όρων που αναφέρονται στο συμβόλαιο, αλλά και η πρόκληση προβλημάτων που δημιουργούν ζημιά στον ιδιοκτήτη.
Η παρακράτηση θα πρέπει να συνδέεται με πραγματική οικονομική ζημία και όχι να αποτελεί αυθαίρετη ποινή εις βάρος του ενοικιαστή.
Πότε ο ενοικιαστής δικαιούται να πάρει πίσω την εγγύηση
Ο ενοικιαστής δικαιούται την επιστροφή της εγγύησης όταν έχει πληρώσει όλα τα ενοίκια, δεν υπάρχουν ανεξόφλητοι λογαριασμοί ή κοινόχρηστα, δεν έχουν προκληθεί ζημιές πέρα από τη φυσιολογική χρήση και όταν έχει παραδώσει το ακίνητο σύμφωνα με τους όρους του μισθωτηρίου.
Η επιστροφή γίνεται συνήθως κατά την παράδοση του ακινήτου και την ολοκλήρωση της μίσθωσης.
Αν ο ιδιοκτήτης κρατά την εγγύηση χωρίς να υπάρχει πραγματική αιτία, ο ενοικιαστής μπορεί να ζητήσει εξηγήσεις και να ζητήσει την απόδοση του ποσού.
Σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία, μπορεί να απευθυνθεί σε νομικό σύμβουλο για τη διεκδίκηση των χρημάτων του.
Από την άλλη πλευρά, ο ιδιοκτήτης που παρακρατεί την εγγύηση θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει τους λόγους για τους οποίους το κάνει.