Ραγδαία συρρίκνωση καταγράφουν τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου και προϊόντων διύλισης, καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να διαταράσσει σοβαρά τις διεθνείς ροές ενέργειας.
- Ανάλυση Goldman Sachs αποκαλύπτει ιστορικό ρυθμό μείωσης παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου τον Μάιο, κυρίως λόγω της διαταραχής των εξαγωγών μέσω των Στενών του Ορμούζ, καθώς Ιράν και ΗΠΑ ασκούν διπλή πίεση στις θαλάσσιες μεταφορές.
- Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, επιβεβαιώνει την επιταχυνόμενη μείωση των εμπορικών αποθεμάτων πετρελαίου, εκτιμώντας σοβαρό έλλειμμα στην αγορά τουλάχιστον μέχρι τον Οκτώβριο.
- Η μείωση των αποθεμάτων οφείλεται στην πτώση των φορτίων εν πλω, ενώ η ζήτηση εξασθενεί σε Ευρώπη και Κίνα, με τις αμερικανικές εξαγωγές να διαβρώνουν τα εγχώρια αποθέματα, που σημείωσαν ιστορικό ρεκόρ πτώσης.
- Η τιμή του Brent πλησιάζει τα 106 δολάρια, με άνοδο 70% από την αρχή του έτους, και οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ικανότητα των οικονομιών να απορροφήσουν το ενεργειακό σοκ.
Σύμφωνα με νέα ανάλυση της Goldman Sachs, οι παγκόσμιες αποθήκες πετρελαίου αδειάζουν με τον ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί ποτέ για μήνα Μάιο.
Οι αναλυτές της αμερικανικής τράπεζας, Γιούλια Ζεστκόβα Γκρίγκσμπι και Ντάαν Στράιβεν, εκτιμούν ότι τα ορατά αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά 8,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέχρι στιγμής μέσα στον Μάιο — σχεδόν διπλάσια πτώση σε σχέση με τον μέσο όρο από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Όπως σημειώνουν, «οι φυσικές αγορές συνεχίζουν να γίνονται πιο σφιχτές, καθώς οι εκτιμώμενες εξαγωγές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένουν μόλις στο 5% των φυσιολογικών επιπέδων».
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης
Η διπλή πίεση που ασκείται στις θαλάσσιες μεταφορές από το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει ουσιαστικά παραλύσει ένα από τα σημαντικότερα περάσματα πετρελαίου στον κόσμο.
Η Goldman Sachs περιγράφει μια άνευ προηγουμένου διαταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, η οποία έχει προκαλέσει ισχυρό σοκ προσφοράς. Ως αποτέλεσμα, οι χώρες και οι εταιρείες καταναλώνουν πλέον τα αποθέματα που είχαν δημιουργήσει πριν από την κρίση, ενώ κυβερνήσεις απελευθερώνουν στρατηγικά αποθέματα σε μια προσπάθεια να συγκρατήσουν την άνοδο των τιμών.
Την ίδια ανησυχία εξέφρασε πρόσφατα και ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, ο οποίος προειδοποίησε ότι τα εμπορικά αποθέματα πετρελαίου μειώνονται πλέον με επιταχυνόμενο ρυθμό.
Ο οργανισμός εκτιμά μάλιστα ότι η αγορά θα παραμείνει «σοβαρά ελλειμματική» τουλάχιστον μέχρι τον Οκτώβριο, ακόμη κι αν η σύγκρουση τερματιστεί σύντομα.
Οι εξαγωγές πετρελαίου καταρρέουν, η ζήτηση εξασθενεί
Σύμφωνα με την Goldman Sachs, περίπου τα δύο τρίτα της μείωσης των αποθεμάτων μέσα στον Μάιο προέρχονται από τη σημαντική πτώση του λεγόμενου “oil on water”, δηλαδή των φορτίων πετρελαίου που βρίσκονται εν πλω.
Οι αναλυτές σημειώνουν ότι η μείωση των εξαγωγών ξεπερνά πλέον τη χαμηλότερη ζήτηση εισαγωγών, ενώ η υποχώρηση της κατανάλωσης φαίνεται να εξαπλώνεται από την Ασία προς την Ευρώπη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι εισαγωγές αεροπορικών καυσίμων στην Ευρώπη βρίσκονται κατά 60% χαμηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο του 2025.
Παράλληλα, στην Κίνα — τη μεγαλύτερη εισαγωγέα αργού πετρελαίου παγκοσμίως — τα διυλιστήρια εμφανίζουν, σύμφωνα με την έκθεση, «έλλειψη διάθεσης» για αγορές αργού, κάτι που αποτυπώνεται στη σημαντική μείωση των εισαγωγών.
Οι πωλήσεις καυσίμων στην κινεζική αγορά κατέγραψαν πτώση 22% τον προηγούμενο μήνα, εξέλιξη που αποδίδεται εν μέρει στην επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Ισχυρή πίεση και στις ΗΠΑ
Ιδιαίτερα ανησυχητική εμφανίζεται και η εικόνα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, τα αμερικανικά αποθέματα αργού — συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών αποθεμάτων — μειώθηκαν κατά 17,8 εκατομμύρια βαρέλια μέσα σε μία εβδομάδα, σημειώνοντας ιστορικό ρεκόρ πτώσης.
Η αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών αρχίζει πλέον να διαβρώνει τα εγχώρια αποθέματα, ενώ οι δεξαμενές αποθήκευσης στο Κάσινγκ της Οκλαχόμα πλησιάζουν στα λεγόμενα “tank bottoms”, δηλαδή στα τεχνικά ελάχιστα επίπεδα λειτουργίας.
Παρά τις πιέσεις, οι αναλυτές της Goldman Sachs επισημαίνουν ότι η έναρξη της θερινής ταξιδιωτικής περιόδου στις ΗΠΑ αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τη ζήτηση για βενζίνη, ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα τις επόμενες εβδομάδες.
Το Brent πάνω από τα 100 δολάρια
Το Brent κινείται πλέον κοντά στα 106 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο άνω του 70% από τις αρχές του έτους. Παρ’ όλα αυτά, η τιμή του παραμένει χαμηλότερη από τα επίπεδα κορύφωσης της περιόδου του πολέμου, όταν είχε ξεπεράσει τα 126 δολάρια.
Οι αγορές παρακολουθούν πλέον στενά τόσο τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή όσο και τη δυνατότητα των μεγάλων οικονομιών να απορροφήσουν το νέο ενεργειακό σοκ χωρίς βαθύτερες επιπτώσεις στην παγκόσμια ανάπτυξη.