Από τη μια το κόστος της ενέργειας που πιέζει την ακτοπλοια, από την άλλη η επιτάχυνση του ΥΝΑΝΠ για ανάπτυξη στα λιμάνια, με τις Βρυξέλλες να καθορίζουν ολο και περισσότερο τους κανόνες του παιχνιδιού με είσοδο των ελληνικών ναυπηγείων στη Waterborne
Καύσιμα. Λιμάνια. Ναυπηγεία. Τρεις πλευρές ενός τριγώνου και στο κέντρο η ελληνική ναυτιλία. Η μια πλευρά πιέζει το κόστος λειτουργίας με την άνοδο του πετρελαίου και τις ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις, η δεύτερη στρέφεται σε επενδύσεις και υποδομές για την ασφάλεια και έναν πιο αποδοτικό ρόλο στα λιμάνια και η τρίτη φέρνει την πρόκληση της επόμενης ημέρας στην τεχνολογία της νέας γενιάς πλοίων.
Το κοινό ερώτημα: Πόσο έτοιμη είναι τελικά η ελληνική θαλάσσια οικονομία απέναντι στο διεθνή ανταγωνισμό και κυρίως του ασιατικού, την ώρα που η Ευρώπη προσπαθεί να αλλάξει τεχνολογικά τον ευρωπαϊκό στόλο;
Ακτοπλοΐα: Εκρηκτική άνοδος στο λειτουργικό κόστος λόγω των καυσίμων και έλλειψη προσωπικού ανησυχεί τον ΣΕΕΝ
Στο μέτωπο της ακτοπλοϊας οι κίνδυνοι έρχονται από δυο μεριές: η αύξηση κόστους ενέργειας πιέζει ασφυκτικά τον κλάδο και η έλλειψη προσωπικού στα επιβατικά και εμπορευματικά πλοία φέρνει τη θαλάσσια οικονομία και τη νησιωτικότητα αντιμέτωπη με τον ανταγωνισμό.
Πριν από μερικές μέρες, στο 9ο συνέδριο Υποδομών και Μεταφορών ITC 2026 ο Κωνσταντίνος Γκώνιας, γενικός διευθυντή του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ) έκανε λόγο για εκρηκτική άνοδο του λειτουργικού κόστους λόγω των καυσίμων έως και 110%.
Η ακτοπλοΐα όπως τόνισε αποτελεί την πιο κρίσιμη υποδομή για την Ελλάδα, καθώς εξασφαλίζει τη σύνδεση των νησιών, τη μεταφορά επιβατών και αγαθών, στηρίζει τον τουρισμό, την κοινωνική και οικονομική συνοχή. «Πίσω από κάθε δρομολόγιο βρίσκεται η επιχείρηση που το οργανώνει, η επένδυση στο πλοίο και το πλήρωμα που αναλαμβάνει την εκτέλεσή του», υπογράμμισε και έθεσε το ζήτημα των σκληρών απαιτήσεων στην καθημερινή λειτουργία ενός επιβατηγού πλοίου, όπου οι προσεγγίσεις στα λιμάνια και η εξυπηρέτηση επιβατών και οχημάτων απαιτούν συγκέντρωση και συνεργασία.
Η ανάγκη για έμπειρα πληρώματα, η προσέλκυση και στελέχωση νέων στο επάγγελμα, κρίνεται απαραίτητη για να μπορέσουν οι ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις να συνεχίσουν να υπηρετούν τις ανάγκες των νησιών, ιδίως κατά τη θερινή περίοδο τουριστικής αιχμής.
Αν και σύμφωνα με στοιχεία του ΝΑΤ, η ετήσια εγγεγραμμένη απασχόληση στα επιβατηγά ακτοπλοϊκά πλοία παρουσιάζει μια μικρή αύξηση 5% (αφού από 5.400 ναυτικούς το 2024 ανήλθαν σε 5.700 το 2025) δεν εξαλείφεται το πρόβλημα. Προειδοποίησε δε, πως η μεγαλύτερη έλλειψη εντοπίζεται κυρίως σε ηλεκτρολόγους, πληρώματα μηχανής, ναύτες και θαλαμηπόλους.
Ακόμη, έκανε έκκληση στην πολιτεία να ξεκινήσουν άμεσα δράσεις όπως για παράδειγμα μια στοχευμένη καμπάνια που θα ενημερώνει τους νέους για τις άγνωστες προοπτικές και απολαβές στο επάγγελμα. Διότι, όπως είπε, οι νέοι δεν γνωρίζουν τα οφέλη του επαγγέλματος και συχνά συγκρίνουν την ακτοπλοΐα με άλλες επιλογές εργασίας στη στεριά, συνεκτιμώντας τις αποδοχές, τις συνθήκες και τις δυνατότητες εξέλιξης.
Λιμάνια: Δεκατρία έργα αλλάζουν τις υποδομές ενόψει της νέας σεζόν - Τι βλέπει το ΥΝΑΝΠ
Από την πλευρά του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ο υπουργός Βασίλης Κικίλιας ανακοίνωσε πως ολοκληρώθηκαν δεκατρία έργα αναβάθμισης λιμενικών υποδομών, συνολικού προϋπολογισμού 78,4 εκατ. ευρώ. Αλεξανδρούπολη, Βόλος, Αργοστόλι, Ηράκλειο, Λέρο και Καστελόριζο, κ.α. έχουν πλέον καλύτερες και ασφαλέστερες υποδομές: από την επέκταση ενός προβλήτα μέχρι τα έργα ανάπλασης της παράκτιας ζώνης για την ενίσχυση του θαλάσσιου τουρισμού μέσα από το γιότινγκ και την κρουαζιέρα.
Ηδη, οι εκτιμήσεις του ΥΝΑΝΠ δίνουν θετικό πρόσημο για την ακτοπλοΐα και την κρουαζιέρα, με τον υπουργό να βλέπει αντοχή απέναντι στην ακρίβεια των καυσίμων και αντοχή του ακτοπλοϊκού δικτύου.
Η πρόσφατη ολοκλήρωση στις λιμενικές υποδομές αφορά κυρίως την αποκατάσταση λειτουργικών βαθών, επισκευές μόλων και κρηπιδωμάτων, κατασκευή νέων αποβαθρών και ραμπών, ενίσχυση υποδομών πρόσδεσης και ασφάλειας, οδικές συνδέσεις λιμένων κ.α. Χρηματοδοτήθηκαν, κατά κύριο λόγο, από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», ενώ σε σειρά έργων αξιοποιήθηκαν συμπληρωματικά εθνικοί, περιφερειακοί, ίδιοι και λοιποί αναπτυξιακοί πόροι.
Τα ελληνικά ναυπηγεία αποκτούν παρουσία στις Βρυξέλλες και αλλάζουν στρατηγική στην ναυπηγική
Η επίσημη ένταξη της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων (ΕΕΝ) στην Waterborne, την Ευρωπαϊκή Τεχνολογική Πλατφόρμα για τις θαλάσσιες μεταφορές και τη ναυτιλία έρχεται να ενισχύσει την εγχώρια ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία, αποτελώντας ταυτόχρονα την «επιστροφή» της Ελλάδας στο προσκήνιο των ευρωπαϊκών εξελίξεων γύρω από την πράσινη μετάβαση και την καινοτομία στη ναυτιλία.
Η χρονική δε σημασία της κίνησης αυτής είναι ιδιαίτερα καίρια αφού την ατζέντα της ναυτιλιακής πολιτικής απασχολεί η πρόταση της Επιτροπής του Ιουλίου 2026 για την αναθεώρηση του EU ETS για τη ναυτιλία.
Οπως επισημαίνει η διοίκηση της ΕΕΝ η κίνηση αυτή ενισχύει στην ουσία την εκπροσώπηση του Νότιου Ναυπηγικού Πυλώνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δημιουργώντας ισχυρούς διαύλους συνεργασίας.
«Τα ελληνικά ναυπηγεία αποκτούν θεσμική και ουσιαστική παρουσία στις Βρυξέλλες, συμμετέχοντας ενεργά στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών τεχνολογικών οδικών χαρτών για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση των θαλάσσιων μεταφορών», ανέφερε σχετικά ο πρόεδρος της ΕΕΝ, Πάνος Ξενοκώστας.
Χαρακτηρίζοντας την ενεργειακή μετάβαση ως τη μεγαλύτερη πρόκληση και ευκαιρία για τη ναυτιλία είπε ότι θα γίνουν ριζικές αλλαγές στα ναυπηγεία, μέσα από τη ναυπήγηση και αναβάθμιση πλοίων νέας τεχνολογίας, ικανών να χρησιμοποιούν εναλλακτικά καύσιμα όπως το LNG, την αμμωνία και τη μεθανόλη.
«Η ευθυγράμμιση των Τεχνολογικών μας Οδικών Χαρτών (Technology Roadmaps) με την αναζωογόνηση του ελληνικού ναυπηγικού οικοσυστήματος θα ενισχύσει περαιτέρω την εγκυρότητα των εν λόγω χαρτών», είπε από την πλευρά του ο Jaap Gebraad γενικός γραμματέας της Waterborne, προσβλέποντας σε μια - από κοινού - χάραξη πορείας για βιώσιμη ναυτιλία στην ΕΕ.
