Η Μαρία Κάλλας είναι το πρόσωπο που προτείνεται να απεικονίζεται στο νέο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ, εφόσον επιλεγεί η θεματική ενότητα «Ευρωπαϊκός πολιτισμός» για την επόμενη σειρά τραπεζογραμματίων του ευρώ.
- Για τα νέα χαρτονομίσματα προτείνονται δύο θεματικές ενότητες. Η πρώτη, «Ευρωπαϊκός πολιτισμός», περιλαμβάνει τη Μαρία Κάλλας στο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ και άλλες προσωπικότητες, ενώ η δεύτερη εναλλακτική εστιάζει σε ποτάμια και πουλιά της Ευρώπης.
- Οι δέκα τελικές προτάσεις προέκυψαν έπειτα από διαγωνισμό με περισσότερες από 1.200 συμμετοχές. Μια ανεξάρτητη κριτική επιτροπή 21 ειδικών ανέλαβε την τελική επιλογή των σχεδίων που παρουσιάστηκαν στο κοινό για αξιολόγηση.
- Οι Ευρωπαίοι πολίτες καλούνται να συμμετάσχουν στη διαδικασία επιλογής, αξιολογώντας τις προτάσεις μέσω διαδικτυακής έρευνας της ΕΚΤ έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026. Παράλληλα, διεξάγεται και ξεχωριστή επαγγελματική δημοσκόπηση για το ίδιο θέμα.
- Το τελικό σχέδιο θα υποβληθεί σε επεξεργασία πριν την παραγωγή, με την κυκλοφορία να αναμένεται τα επόμενα χρόνια. Τα νέα τραπεζογραμμάτια θα διαθέτουν αναβαθμισμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας, βελτιωμένη προσβασιμότητα και θα είναι φιλικότερα προς το περιβάλλον.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρουσίασε τις δέκα σχεδιαστικές προτάσεις που προκρίθηκαν για τη νέα σειρά χαρτονομισμάτων, καλώντας παράλληλα τους πολίτες σε ολόκληρη την Ευρώπη να εκφράσουν την άποψή τους μέσω δημόσιας διαδικτυακής έρευνας.
Οι προτάσεις βασίζονται σε δύο διαφορετικές θεματικές ενότητες, τον «Ευρωπαϊκό πολιτισμό» και τους «Ποταμούς και τα πουλιά», οι οποίες επιχειρούν να αποτυπώσουν τόσο την κοινή πολιτιστική κληρονομιά όσο και τον φυσικό πλούτο της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Η Μαρία Κάλλας στο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ
Εφόσον επιλεγεί η θεματική του «Ευρωπαϊκού πολιτισμού», το χαρτονόμισμα των 5 ευρώ θα είναι αφιερωμένο στη Μαρία Κάλλας, τη σπουδαία Ελληνοαμερικανίδα υψίφωνο που σημάδεψε την ιστορία της όπερας.
Στην ίδια περίπτωση, προτείνεται το χαρτονόμισμα των 10 ευρώ να απεικονίζει τον Γερμανό συνθέτη Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, αυτό των 20 ευρώ τη Μαρί Κιουρί (βραβευμένη με Νόμπελ επιστήμονα), των 50 ευρώ τον Μιγκέλ ντε Θερβάντες, των 100 ευρώ τον Λεονάρντο ντα Βίντσι και των 200 ευρώ την Μπέρτα φον Ζούτνερ (βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης).
Η εναλλακτική πρόταση με τα ποτάμια και τα πουλιά
Η δεύτερη θεματική ενότητα επικεντρώνεται στη φύση και τη βιοποικιλότητα της Ευρώπης. Στην εμπρόσθια όψη κάθε χαρτονομίσματος θα απεικονίζεται ένα διαφορετικό είδος πουλιού σε χαρακτηριστικό ποτάμιο τοπίο, ενώ στην πίσω όψη θα παρουσιάζονται κτίρια ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων.
Μεταξύ των ειδών που έχουν επιλεγεί βρίσκονται ο τοιχοδρόμος, η αλκυόνα, ο ευρωπαϊκός μελισσοφάγος, ο λευκός πελαργός, η αβοκέτα και η σούλα του Βορρά. Οι απεικονίσεις τους συνδυάζονται, μεταξύ άλλων, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Περισσότερες από 1.200 προτάσεις
Οι δέκα τελικές προτάσεις προέκυψαν έπειτα από διαγωνισμό σχεδιασμού σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, στον οποίο υποβλήθηκαν περισσότερες από 1.200 αιτήσεις γραφιστών.
Από αυτούς επιλέχθηκαν 25 σχεδιαστές, οι οποίοι κλήθηκαν να καταθέσουν προτάσεις για τη μία ή και για τις δύο θεματικές ενότητες. Στη συνέχεια, ανεξάρτητη κριτική επιτροπή 21 ειδικών από χώρους όπως ο γραφιστικός σχεδιασμός, η επικοινωνία, η ιστορία και η νευροεπιστήμη επέλεξε τις δέκα προτάσεις που προκρίθηκαν.
«Τα τραπεζογραμμάτια ευρώ είναι κάτι περισσότερο από ένα μέσο πληρωμής. Αποτελούν μία από τις πιο απτές εκφράσεις της Ευρώπης», ανέφερε η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, τονίζοντας ότι τα νέα σχέδια θα συνδυάζουν την ομορφιά με τον συμβολισμό και θα ενισχύουν την κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα.
Η δημόσια διαβούλευση και η τελική απόφαση
Οι Ευρωπαίοι πολίτες μπορούν να αξιολογήσουν τις δέκα προτάσεις μέσω διαδικτυακής έρευνας της ΕΚΤ, η οποία θα παραμείνει ανοικτή έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Παράλληλα, ανεξάρτητη εταιρεία ερευνών θα πραγματοποιήσει ξεχωριστή δημοσκόπηση με τις ίδιες ερωτήσεις σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πολιτών της ευρωζώνης.
Η τελική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ αναμένεται περίπου στα τέλη του 2026 και θα βασιστεί στα συμπεράσματα της κριτικής επιτροπής, στην τεχνική αξιολόγηση των σχεδίων και στα αποτελέσματα των δύο ερευνών.
Πότε θα κυκλοφορήσουν τα νέα χαρτονομίσματα
Το σχέδιο που θα επιλεγεί θα υποβληθεί σε περαιτέρω επεξεργασία και δοκιμές, προτού ξεκινήσει η παραγωγή των νέων τραπεζογραμματίων. Η κυκλοφορία τους αναμένεται τα επόμενα χρόνια, χωρίς να έχει ακόμη ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία.
Τα σημερινά χαρτονομίσματα θα εξακολουθήσουν να κυκλοφορούν παράλληλα και θα διατηρήσουν κανονικά την αξία τους. Πρόκειται για τον πρώτο ολοκληρωμένο επανασχεδιασμό των τραπεζογραμματίων του ευρώ από την αρχική έκδοσή τους το 2002.
Τα νέα χαρτονομίσματα θα διαθέτουν επίσης αναβαθμισμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας, ώστε να διευκολύνεται η αναγνώριση της γνησιότητάς τους και να περιορίζεται η παραχάραξη. Παράλληλα, θα σχεδιαστούν ώστε να είναι περισσότερο προσβάσιμα για τα άτομα με προβλήματα όρασης και να έχουν μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, μέσω ανθεκτικότερων και πιο βιώσιμων υλικών.