Ένα κρίσιμο βήμα έγινε χθες για το on bill financing, ώστε οι προμηθευτές να χρηματοδοτούν ενεργειακές παρεμβάσεις και να αποπληρώνονται μέσω των λογαριασμών.
Το βήμα αυτό αφορά την έγκριση της εισήγησης από την Ολομέλεια της ΡΑΑΕΥ προς το ΥΠΕΝ για την αλλαγή του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας και, με αυτό τον τρόπο, την ενεργοποίηση του εν λόγω χρηματοδοτικού μοντέλου. Μάλιστα, εκτιμάται πως το υπουργείο θα κινηθεί στις ίδιες κατευθύνσεις με τη Ρυθμιστική Αρχή, ενσωματώνοντας τις αλλαγές στον Κώδικα χωρίς αποκλίσεις.
Η σχετική Υπουργική Απόφαση δεν αναμένεται να καθυστερήσει, καθώς η διαδικασία θέσπισης του on bill financing έχει επιταχυνθεί, αφού πρόκειται για μεταρρύθμιση-ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης. Ως αποτέλεσμα, η έγκριση της εισήγησης έγινε στην πρώτη σύγκληση της Ολομέλειας του τμήματος Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ, μετά τον ορισμό των νέων μελών της και την ανανέωση της θητείας των υφιστάμενων.
Επιτάχυνση και θεσμική «ωρίμανση»
Το on bill financing φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένας τρίτος πυλώνας ενεργειακών αναβαθμίσεων, δίπλα στα επιδοτούμενα προγράμματα «Εξοικονομώ» και τις αναβαθμίσεις με ίδια κεφάλαια των καταναλωτών. Μέσω αυτού, οι προμηθευτές θα μπορούν να καλύπτουν το κόστος επενδύσεων εξοικονόμησης και να εισπράττουν τις δόσεις απευθείας από τους λογαριασμούς ρεύματος των καταναλωτών.
Η τελική εισήγηση της ΡΑΑΕΥ, ωστόσο, διαφοροποιείται σε ορισμένα σημεία από το αρχικό κείμενο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Η σημαντικότερη ίσως διαφοροποίηση αφορά το ποιος θα έχει τη δυνατότητα να συνάπτει σύμβαση ενεργειακής αναβάθμισης. Σύμφωνα με την εισήγηση, το δικαίωμα αυτό περιορίζεται αποκλειστικά στους ιδιοκτήτες των εγκαταστάσεων – και όχι και στους νόμιμους χρήστες, που επίσης περιλαμβάνονταν στη διαβούλευση.
Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε αποκλεισμό των ενοικιαστών από το on bill financing. Η ρύθμιση αυτή μεταφέρει το «κλειδί» των παρεμβάσεων στους ιδιοκτήτες, οι οποίοι καλούνται να αποφασίσουν αν θα επενδύσουν σε αναβάθμιση και, εφόσον το πράξουν, να συμφωνήσουν με τον ενοικιαστή για τον επιμερισμό του κόστους (αν το ακίνητο είναι νοικιασμένο), δεδομένου ότι οι δόσεις θα ενσωματώνονται στον λογαριασμό κατανάλωσης.
Ερωτηματικά με την αλλαγή παρόχου
Το πιο «θολό» σημείο της εισήγησης παραμένει η περίπτωση αλλαγής προμηθευτή, πριν εξοφληθεί η χρηματοδότηση. Η ΡΑΑΕΥ διατηρεί την αρχή ότι ο καταναλωτής δεν δεσμεύεται να παραμείνει στον ίδιο πάροχο ο οποίος έχει χρηματοδοτήσει τις παρεμβάσεις ενεργειακής εξοικονόμησης.
Ωστόσο, δεν διευκρινίζεται ο τρόπος εξόφλησης. Ένα ενδεχόμενο είναι να υπάρχει ξεχωριστή σύμβαση μεταξύ καταναλωτή και αρχικού προμηθευτή, ώστε οι δόσεις να καταβάλλονται απευθείας σε αυτόν.
Εναλλακτικά, η αποπληρωμή θα μπορούσε να ενσωματώνεται στους λογαριασμούς του νέου παρόχου, ο οποίος θα αποδίδει τα ποσά στην προηγούμενη εταιρεία προμήθειας. Σε κάθε περίπτωση, καθώς δεν υπάρχουν στο κείμενο της εισήγησης σχετικές προβλέψεις, ενδέχεται να δημιουργηθούν δυσλειτουργίες στην πράξη.
Πώς θα εμφανίζονται οι χρεώσεις
Σε επίπεδο λογαριασμού, οι δόσεις του on bill financing θα αποτελούν διακριτή κατηγορία χρεώσεων, δίπλα στις ανταγωνιστικές και τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις. Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τη σειρά εξόφλησης. Σε περίπτωση μερικής πληρωμής, προηγείται η κάλυψη των χρεώσεων προμήθειας, ακολουθούν οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις, και τελευταίες οι δόσεις για την αναβάθμιση.
Παράλληλα, ορίζεται ότι η μη πληρωμή μόνο των δόσεων δεν μπορεί να οδηγήσει σε διακοπή ηλεκτροδότησης, στοιχείο που επιχειρεί να ενισχύσει την προστασία των καταναλωτών και να περιορίσει τον κοινωνικό αντίκτυπο του μέτρου.
Θετικές προσδοκίες με αστερίσκους
Παράγοντες του κλάδου προμήθειας αναγνωρίζουν ότι το on bill financing κινείται στη σωστή κατεύθυνση, ευθυγραμμιζόμενο με διεθνείς πρακτικές που επεκτείνουν τον ρόλο των παρόχων σε ενεργειακές υπηρεσίες.
Εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός για την αύξηση των ενεργειακών αναβαθμίσεων, ιδιαίτερα για καταναλωτές που δεν μπορούν να ενταχθούν σε επιδοτούμενα προγράμματα ή δεν διαθέτουν ίδια κεφάλαια.
Ωστόσο, τα ίδια στελέχη επισημαίνουν ότι τα κενά του πλαισίου -κυρίως στο ζήτημα της αλλαγής παρόχου- ενδέχεται να αποτελέσουν τροχοπέδη στην ανάπτυξη του μέτρου.
Επιφυλάξεις από αγορά και τεχνικό κόσμο
Επιπλέον, ο αποκλεισμός των ενοικιαστών θεωρείται ότι περιορίζει σημαντικά τη δυνητική διείσδυση του εργαλείου, σε μια αγορά με υψηλό ποσοστό μισθωμένων κατοικιών.
Στο πλαίσιο της διαβούλευσης είχαν κατατεθεί προτάσεις για τριμερείς συμβάσεις μεταξύ προμηθευτή, ιδιοκτήτη και νόμιμου χρήστη, οι οποίες θα μπορούσαν να διευρύνουν το πεδίο εφαρμογής, χωρίς όμως να υιοθετηθούν.
Την ίδια στιγμή, οι προμηθευτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί λόγω του αυξημένου ρίσκου που συνεπάγεται η χρηματοδότηση, σε μια αγορά που ήδη επιβαρύνεται από ληξιπρόθεσμες οφειλές. Σε αυτό το πλαίσιο, στη δημόσια διαβούλευση είχαν επισημάνει την ανάγκη για μέτρα που θα περιορίσουν τον «ενεργειακό τουρισμό» ή θα παρέχουν εγγυοδοτικούς μηχανισμούς.
Αντιδράσεις και επόμενα βήματα
Αντιδράσεις έχουν καταγραφεί και από φορείς του τεχνικού κόσμου, που εξέφρασαν έντονες ανησυχίες για τον ρόλο των προμηθευτών και τον κίνδυνο συγκέντρωσης της αγοράς. Όπως υποστηρίζουν, υπάρχει το ενδεχόμενο οι τεχνικές επιχειρήσεις να λειτουργήσουν ως υπεργολάβοι των παρόχων, περιορίζοντας την αυτονομία τους. Μάλιστα, στη διαβούλευση είχαν διατυπωθεί διάφορες εισηγήσεις για σχετικές ασφαλιστικές δικλείδες, χωρίς όμως να υιοθετηθεί κάποια από αυτές από τη ΡΑΑΕΥ.
Ο λόγος είναι ότι, όπως αναφέρει η Ρυθμιστική Αρχή στην απόφασή της, το on bill financing δεν εισάγει αποκλειστικότητα υπέρ των προμηθευτών στην παροχή υπηρεσιών ενεργειακής αναβάθμισης, ενώ κάθε άλλο παρά αποκλείει τη συνεργασία των προμηθευτών με εταιρείες και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στις ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Ένα από τα πιο πρόσφατα παραδείγματα αντιδράσεων είναι η επιστολή της ΓΣΕΒΕΕ για το θέμα προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η ΓΣΕΒΕΕ επικεντρώνει την προσοχή της στο ενδεχόμενο το on bill financing να γίνει «όχημα» εμπλοκής των προμηθευτών στα επιδοτούμενα προγράμματα, επισημαίνοντας τον κίνδυνο η συγκέντρωση από τους πάροχους των προς διάθεση ποσών να ενισχύσει τη θέση τους έναντι των τεχνικών επαγγελμάτων που θα εξελιχθούν σε υπεργολάβους των παρόχων ή μισθωτούς, μειώνοντας τον βαθμό τεχνικής ελευθερίας και επαγγελματικής αυτονομίας που μέχρι σήμερα υπάρχει και λειτουργεί σε όφελος του καταναλωτή και της αγοράς.
- Μέσα στο 2026 η επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Αθήνα -Έρχονται τον Ιούλιο οι Χέγκσεθ και Ρούμπιο
- Δίωξη σε βαθμό κακουργήματος στον Πακιστανό ντελιβερά που πετούσε πέτρες σε περαστικούς στην Κηφισιά
- Σοκ με τον ξυλοδαρμό του 17χρονου ΑμεΑ, ο νταής έσπασε και τη μύτη της αδελφής του -Καβγάς για ένα σπρώξιμο στη συναυλία της Ζευγαρά