Με γρήγορους ρυθμούς αρχίζει να αναπτύσσεται η αγορά αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα, αποτελώντας σωσίβιο και για την οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά.
Ο λόγος είναι πως οι μπαταρίες εξελίσσονται πλέον σε βασικό εργαλείο τόσο για τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος, όσο και για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων στις ΑΠΕ. Παρά το γεγονός ότι η χώρα μας άργησε να μπει δυναμικά στον τομέα του storage, η εικόνα φαίνεται να αλλάζει αισθητά μέσα στο 2026, χρονιά κατά την οποία εκτιμάται ότι θα τεθούν σε λειτουργία standalone έργα αποθήκευσης συνολικής ισχύος τουλάχιστον 1,4 GW.
Στην ισχύ αυτή περιλαμβάνονται καταρχάς μπαταρίες περίπου 900 MW που εξασφάλισαν στήριξη μέσω των τριών διαγωνισμών της ΡΑΑΕΥ. Επίσης, επιπλέον 500 MW τουλάχιστον βρίσκονται υπό κατασκευή από άλλες επενδυτικές πρωτοβουλίες και εργαλεία της πολιτείας. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και η δυνατότητα μετατροπής αδειών για μονάδες φυσικού αερίου σε άδειες αποθήκευσης, επιλογή που έχουν αξιοποιήσει αρκετοί μεγάλοι ενεργειακοί Όμιλοι.
Προβάδισμα άλλων χωρών
Παράγοντες του κλάδου σημειώνουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται άλλων ευρωπαϊκών χωρών στον τομέα της αποθήκευσης. Ενδεικτικά αναφέρουν τη Βουλγαρία, όπου τα έργα μπαταριών που θα βρίσκονται σε λειτουργία έως το τέλος του 2026 αναμένεται να φτάσουν ακόμη και τα 3,5 GW.
Ωστόσο, εκτιμούν ότι ακόμη και το ελληνικό χαρτοφυλάκιο των 1,4 GW θα συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των περικοπών «πράσινης» ενέργειας, περιορίζοντάς τις περίπου κατά 30% φέτος.
Την ίδια ώρα, η αποθήκευση αρχίζει να αποκτά κομβικό ρόλο και για τα φωτοβολταϊκά πάρκα που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία. Παραγωγοί ΑΠΕ και τράπεζες φαίνεται πως συγκλίνουν πλέον στην άποψη ότι η εγκατάσταση μονάδων αποθήκευσης «πίσω από τον μετρητή» μπορεί να προστατεύσει τα έσοδα των έργων, θωρακίζοντας την οικονομική βιωσιμότητά τους.
Στροφή των φωτοβολταϊκών στις μπαταρίες
Οι αυξανόμενες περικοπές παραγωγής, σε συνδυασμό με τις συχνότερες μηδενικές ή ακόμη και αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, οδηγούν όλο και περισσότερους ιδιοκτήτες ηλιακών πάρκων στην προσθήκη μπαταρίας στα έργα τους. Ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες από τραπεζικούς κύκλους, έχουν αρχίσει να υπογράφονται οι πρώτες συμβάσεις δανειοδότησης.
Οι συμβάσεις αυτές αφορούν ηλιακά συστήματα τόσο μικρής ισχύος (της τάξης των 8 MW), όσο και μεγάλα πρότζεκτ, προσεγγίζουν τα 100 MW. Οι τράπεζες έχουν θετική στάση, «βλέποντας» κι αυτές τις μπαταρίες σαν ένα μηχανισμό προστασίας των ταμειακών ροών των φωτοβολταϊκών.
Επομένως, με «μεταφορά» της παραγόμενης ενέργειας σε ώρες με υψηλότερες χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρισμού, εκτιμούν πως θωρακίζονται οι φωτοβολταϊκές επενδύσεις – και κατά συνέπεια τα δάνεια που έχουν χορηγήσει για την κατασκευή των πάρκων.
Η φόρμουλα χρηματοδότησης
Η χρηματοδότηση των μπαταριών από τις τράπεζες γίνεται με αναδιάρθρωση του υφιστάμενου δανεισμού των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, ώστε να ενσωματωθεί το κόστος της μονάδας αποθήκευσης. Βαρόμετρο για το αν θα εγκριθεί ή όχι μία αίτηση δανειοδότησης για την προσθήκη μπαταρίας αποτελεί η αναμενόμενη απόδοση του έργου μετά την εγκατάσταση της αποθήκευσης, το οποίο με τη σειρά του εξαρτάται από το ύψος της εγγυημένης ταρίφας που διαθέτει κάθε φωτοβολταϊκό πάρκο.
Το γεγονός αυτό εξηγεί γιατί, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ολοένα περισσότεροι ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών με ταρίφα σχεδιάζονται να αξιοποιήσουν την αποθήκευση στα έργα τους, κάνοντας κρούση για πρόσθετο δανεισμό στις τράπεζες με τις οποίες συνεργάζονται.
Τα στελέχη των τραπεζών επισημαίνουν πως από τις σχετικές συζητήσεις δεν λείπουν και οι μεγάλοι εγχώριοι ενεργειακοί «παίκτες», ενώ εκτιμούν πως είναι θέμα χρόνου να ξεκινήσει ο εξοπλισμός με μπαταρίες μεγάλων χαρτοφυλακίων φωτοβολταϊκών πλέον, μετά τα μεμονωμένα έργα.
Οι αποδόσεις και η επόμενη ημέρα
Παράλληλα, οι μεγάλες διακυμάνσεις των τιμών μέσα στο 24ωρο δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες arbitrage. Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι ειδικά το πρώτο «κύμα» φωτοβολταϊκών που θα αποκτήσει μπαταρία μπορεί να επιτύχει αποσβέσεις ακόμη και σε διάστημα 3 έως 4 ετών, επίδοση ιδιαίτερα ελκυστική για επενδύσεις ενεργειακής υποδομής.
Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η αγορά φαίνεται να μεταβαίνει σταδιακά σε ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης των ΑΠΕ, όπου η αξία των έργων δεν θα εξαρτάται μόνο από την παραγωγή ενέργειας, αλλά και από τη δυνατότητα ευέλικτης διαχείρισής της. Και σε αυτή τη νέα εποχή, οι μπαταρίες αναδεικνύονται ήδη σε κρίσιμο πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης.