«Πατά γκάζι» η αγορά αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα, καθώς τα πρώτα έργα μπαταριών περνούν ήδη σε φάση λειτουργίας και ένα νέο κύμα εγκαταστάσεων δρομολογείται για το αμέσως επόμενο διάστημα.
Την αρχή έκανε η more, θυγατρική της Motor Oil, εγκαινιάζοντας την αγορά με τρεις σταθμούς συνολικής ισχύος 72 MW και χωρητικότητας 144 MWh, σε περιοχές της Στερεάς και της Βόρειας Ελλάδας.
Τη σκυτάλη παίρνει πλέον το πρώτο έργο αποθήκευσης της Principia, με τον σταθμό «Θεμέλιο» στον Πολύγυρο Χαλκιδικής να τίθεται σε λειτουργία και να παρέχει ήδη υπηρεσίες στο σύστημα. Πρόκειται για έργο ισχύος 49 MW, με συνολική εγκατεστημένη χωρητικότητα 127,04 MWh και εγγυημένη χωρητικότητα 98 MWh, η κατασκευή του οποίου ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2025 και ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Η υποδομή περιλαμβάνει 26 containers μπαταριών, 13 υποσταθμούς παραγωγής και δύο τερματικούς υποσταθμούς μέσης τάσης, που επιτρέπουν την αποθήκευση και διαχείριση της ενέργειας και τη διασύνδεση με το δίκτυο, ενισχύοντας την ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος.
Σύμφωνα με πληροφορίες του iefimerida.gr, την προηγούμενη εβδομάδα ηλεκτρίστηκε η μονάδα αποθήκευσης ενέργειας στον Πολύγυρο Χαλκιδικής, ισχύος 48 MW, σηματοδοτώντας ένα ακόμη βήμα στην ενεργοποίηση έργων μπαταριών στη χώρα. Την ίδια ώρα, μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία και η Μονάδα Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (BESS) στη Θεσσαλία, ισχύος 330 MW και χωρητικότητας 790 MWh του Ομίλου Metlen.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αυτόνομη (standalone) μονάδα αποθήκευσης που έχει δρομολογηθεί έως σήμερα στην Ελλάδα και μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, ενισχύοντας καθοριστικά τη δυνατότητα εξισορρόπησης του συστήματος. Η συγκεκριμένη επένδυση έρχεται να συμπληρώσει και να διευρύνει τη συνεργασία μεταξύ του Ομίλου Καράτζη και της Metlen για την πώληση και απορρόφηση «πράσινης» ενέργειας, η οποία ήδη από τον Αύγουστο του 2024 αφορά στην ανάπτυξη χαρτοφυλακίου φωτοβολταϊκών σταθμών συνολικής ισχύος 262 MW στην ίδια περιοχή.
Στην αιχμή του δόρατος βρίσκεται και το χαρτοφυλάκιο της ΔΕΗ, με δύο σταθμούς αποθήκευσης στη Δυτική Μακεδονία, σε Μελίτη και Πτολεμαΐδα, να έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Οι μονάδες αυτές διαθέτουν ισχύ 50 MW και χωρητικότητα 100 MWh η καθεμία. Παράλληλα, στο Αμύνταιο βρίσκεται υπό κατασκευή τρίτο έργο επίσης ισχύος 50 MW, αλλά με αυξημένη χωρητικότητα 200 MWh, καθώς ενσωματώνει τεχνολογία τετράωρης αποθήκευσης.
Τη σκακιέρα της αποθήκευσης συμπληρώνουν και άλλοι επενδυτές, με έργα που αναμένεται να μπουν σε λειτουργία στο ίδιο διάστημα. Συγκεκριμένα, προχωρά μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες ισχύος 49 MW της Principia, έργο περίπου 50 MW της Faria Renewables στην περιοχή της Ελασσόνας, καθώς και μονάδα 24 MW της RENER Energy.
Τι σηματοδοτεί η είσοδος των πρώτων μπαταριών
Η είσοδος των πρώτων μονάδων στο σύστημα σηματοδοτεί ουσιαστικά τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση, σε έναν τομέα που θεωρείται κρίσιμος για τη διαχείριση της αυξανόμενης διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Παράγοντες της αγοράς χαρακτηρίζουν την εξέλιξη αυτή ως ιδιαίτερα θετική, επισημαίνοντας ότι τα πρώτα έργα λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για το σύνολο του κλάδου. «Η αγορά την αποδέχεται θετικά και οι επενδυτές θα δουν τα χρήματα να αποδίδουν», αναφέρουν, τονίζοντας ότι η λειτουργία των πρώτων μονάδων αποτελεί κρίσιμο τεστ για το επενδυτικό μοντέλο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αποθήκευση αναδεικνύεται σε βασικό «αντίδοτο» για τη διαχείριση της πράσινης παραγωγής. Οι μπαταρίες επιτρέπουν την απορρόφηση της πλεονάζουσας ενέργειας από ΑΠΕ τις ώρες χαμηλής ζήτησης ενέργεια που σήμερα σε μεγάλο βαθμό περικόπτεται και την επανέγχυσή της στο σύστημα σε περιόδους αυξημένης κατανάλωσης και υψηλότερων τιμών. Με αυτόν τον τρόπο, περιορίζεται η σπατάλη πράσινης ενέργειας και βελτιώνεται η συνολική λειτουργία της αγοράς.
Η ανάγκη αυτή αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο αυξανόμενο φαινόμενο των περικοπών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Baringa, το 2026 οι περικοπές «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να κινηθούν σε επίπεδα αντίστοιχα με το 2025, με το «ψαλίδι» να φτάνει περίπου το 14% στα μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά και το 5-6% στα χερσαία αιολικά. Όπως επισημαίνεται, η σταδιακή αντιστροφή της τάσης αναμένεται έως το 2030, ως αποτέλεσμα της αυξανόμενης διείσδυσης έργων αποθήκευσης.
Τα πρώτα ουσιαστικά αποτελέσματα από τη λειτουργία των μπαταριών εκτιμάται ότι θα αρχίσουν να καταγράφονται από το 2027 και μετά, με το 2026 να λειτουργεί ως έτος μετάβασης προς το νέο «καθεστώς». Στο βασικό σενάριο της Baringa, η Ελλάδα αναμένεται να διαθέτει έως το τέλος της δεκαετίας εγκατεστημένη ισχύ αποθήκευσης της τάξης των 3 έως 5 GW.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, κομβικό ρόλο στη λειτουργία των έργων διαδραματίζει το arbitrage στην αγορά Επόμενης Ημέρας, δηλαδή η αγορά ενέργειας σε ώρες χαμηλών τιμών και η πώλησή της όταν οι τιμές αυξάνονται. Ωστόσο, όπως σημειώνουν κύκλοι της αγοράς, η απόδοση των επενδύσεων δεν εξαρτάται μόνο από τη διακύμανση των τιμών, αλλά και από την ικανότητα πρόβλεψης και διαχείρισης της λειτουργίας των μονάδων.
Την ίδια ώρα, η κινητικότητα αυτή αρχίζει να αποτυπώνεται και στο επενδυτικό μέτωπο, όπου το ενδιαφέρον ενισχύεται σημαντικά. Στην «κούρσα» έχουν εισέλθει όλοι οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι της χώρας, ενώ η αγορά προσελκύει και διεθνείς παίκτες. Σε εγχώριο επίπεδο, η HELLENiQ Renewables προχωρά επίσης σε τρεις αυτόνομους σταθμούς συνολικής ισχύος 100 MW που αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία έως το καλοκαίρι, ενώ η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή ωριμάζει το πρώτο της έργο, διατηρώντας παράλληλα pipeline που περιλαμβάνει μονάδες 500 MW και υβριδικά έργα που ξεπερνούν το 1 GW. Παράλληλα, νέοι παίκτες όπως η Market In Ενεργειακή εισέρχονται στην αγορά, με επένδυση άνω των 20 εκατ. ευρώ για έργο έως 50 MW στη Δυτική Μακεδονία, το οποίο έχει ήδη εξασφαλίσει τις απαραίτητες περιβαλλοντικές εγκρίσεις.
Έκρηξη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Πάντως, και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ανάπτυξη της αποθήκευσης επιταχύνεται, με τον Μάρτιο να καταγράφεται ως ο ισχυρότερος μήνας μέχρι σήμερα, καθώς τέθηκαν σε λειτουργία πάνω από 1,4 GW και 3,4 GWh δυναμικότητας BESS. Σε παγκόσμιο επίπεδο, την ίδια περίοδο προστέθηκαν 6,7 GW και 18,4 GWh, με την Ευρώπη να αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα πέμπτο της νέας ισχύος.
Τα επόμενα τρία με τέσσερα χρόνια, όπως εκτιμούν παράγοντες του κλάδου, αναμένεται να αποτελέσουν περίοδο έντονης επενδυτικής δραστηριότητας, με την αποθήκευση να λειτουργεί ως βασικός παράγοντας για τη μείωση των περικοπών και τη σταθεροποίηση του ενεργειακού συστήματος.