Νέα ισχυρή προειδοποίηση για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου απευθύνει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), καθώς ο πόλεμος με το Ιράν και οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές περιορίζουν την προσφορά και οδηγούν σε ταχύτερη εξάντληση των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Tην ώρα που οι τιμές του μαύρου χρυσού έχουν πάρει πάλι την ανηφόρα, σύμφωνα με τη νέα μηνιαία έκθεση του Οργανισμού, η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου αναμένεται να μειωθεί κατά 4,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα το 2026, δηλαδή περίπου 4%, φτάνοντας στα 102,02 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η νέα πρόβλεψη είναι δυσμενέστερη από εκείνη του Ιουλίου, όταν η μείωση είχε υπολογιστεί στα 3,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Ο ΔΟΕ επισημαίνει ότι η επίτευξη συμφωνίας που θα επέτρεπε την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την απρόσκοπτη διέλευση πλοίων από τα Στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ παραμένει άπιαστη.
ΔΟΕ: Στο χαμηλότερο επίπεδο τα αποθέματα πετρελαίου
Οι εξελίξεις οδηγούν την αγορά σε έλλειμμα περίπου 1,8 εκατ. βαρελιών πετρελαίου την ημέρα, καθώς οι νέες εχθροπραξίες και οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα υπονομεύουν την προσπάθεια ανάκαμψης της παραγωγής.
Για το σύνολο του 2026 ο ΔΟΕ εκτιμά ότι το έλλειμμα θα είναι το μεγαλύτερο των τελευταίων πέντε ετών.
Την ίδια ώρα, οι υψηλές τιμές των καυσίμων περιορίζουν τη ζήτηση. Ο Οργανισμός αναθεώρησε προς τα κάτω σχεδόν κατά 50% την πρόβλεψή του για τη φετινή μείωση της παγκόσμιας ζήτησης, η οποία πλέον υπολογίζεται σε 1,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ετήσια υποχώρηση της ζήτησης, σε μέσο όρο, από το 2020 και την πανδημία.
Η πίεση στην αγορά εντείνεται καθώς η ναυσιπλοΐα και οι ενεργειακές υποδομές στην περιοχή του Περσικού Κόλπου εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα, αυξάνοντας το κόστος για καύσιμα, όπως η βενζίνη και το ντίζελ.
Οι εναλλακτικές διαδρομές συγκρατούν τις απώλειες
Παρά την ένταση της κρίσης, οι πραγματικές απώλειες στην παγκόσμια προσφορά παραμένουν χαμηλότερες από ορισμένα από τα πιο ακραία σενάρια που είχαν διατυπωθεί στην αρχή του πολέμου.
Αυτό οφείλεται σε εναλλακτικές διαδρομές που έχουν ενεργοποιήσει μεγάλοι παραγωγοί της περιοχής. Η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιεί εναλλακτικές υποδομές για τις εξαγωγές της, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αξιοποιούν αγωγούς και άλλες υποδομές που παρακάμπτουν το Ορμούζ. Ο ΔΟΕ είχε επισημάνει ήδη από τον Ιούνιο τον κρίσιμο ρόλο αυτών των εναλλακτικών διαδρομών στη συγκράτηση των επιπτώσεων της κρίσης.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ, περίπου 9 εκατ. βαρέλια την ημέρα κατάφεραν να εξέλθουν από την περιοχή την τελευταία εβδομάδα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ των προπολεμικών επιπέδων.
Ωστόσο, η εικόνα παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη, καθώς τα παγκόσμια αποθέματα υποχωρούν με ταχείς ρυθμούς.
ΔΟΕ: «Η ανάγκη για επαναλειτουργία του Ορμούζ έχει αυξηθεί»
Ο ΔΟΕ εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου θα αρχίσουν να αναπληρώνονται το 2027, όταν η αγορά αναμένεται να επιστρέψει σε κατάσταση πλεονάσματος.
Παράλληλα, χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία και η Γερμανία θα χρειαστεί να αναπληρώσουν τα στρατηγικά τους αποθέματα, μετά την πρωτοφανή απελευθέρωση αποθεμάτων που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο.
«Παρότι η αγορά προβλέπεται να επιστρέψει σε πλεόνασμα προς το τέλος του έτους, οι κίνδυνοι παραμένουν σημαντικοί και η ανάγκη για επαναλειτουργία των Στενών έχει αυξηθεί, καθώς τα διαθέσιμα αποθέματα ασφαλείας εξαντλούνται με ταχείς ρυθμούς», προειδοποιεί ο ΔΟΕ.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι έτσι διπλή: η μειωμένη ζήτηση, λόγω των υψηλών τιμών, λειτουργεί ως «φρένο» στην αγορά, όμως οι διαταραχές στην προσφορά και η ταχεία μείωση των αποθεμάτων αυξάνουν τον κίνδυνο νέων πιέσεων στις τιμές, όσο παραμένει αβέβαιη η επαναλειτουργία των κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων.