Προσαρμογές στον σχεδιασμό αλλά και στη χρηματοδοτική δομή του (ΒΟΑΚ) εξετάζει το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Tο μεγάλο οδικό έργο του Βόρειου Οδικού Αξονα του νησιού μπαίνει πλέον σε φάση πλήρους ανάπτυξης. Οι αλλαγές σχετίζονται τόσο με τεχνικά ζητήματα που έχουν προκύψει σε επιμέρους τμήματα όσο και με την ανάγκη συμμόρφωσης με τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Aνακοινώσεις μετά το Πάσχα
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται η σύμβαση παραχώρησης για το τμήμα Χανιά - Ηράκλειο, μήκους περίπου 157 χιλιομέτρων, το οποίο κατασκευάζεται από την κοινοπραξία των εταιρειών ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR και METLEN.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το επόμενο διάστημα αναμένεται να παρουσιαστούν οι τελικές αποφάσεις για τις αλλαγές στο έργο, με τις σχετικές ανακοινώσεις να τοποθετούνται χρονικά μετά το Πάσχα.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάζονται αφορά την ενσωμάτωση παρεμβάσεων στον αστικό ιστό του Ηρακλείου. Τα αιτήματα έχουν τεθεί από τους Δήμους Ηρακλείου και Μαλεβιζίου και αφορούν κυρίως τον τρόπο με τον οποίο ο αυτοκινητόδρομος διασχίζει το πολεοδομικό συγκρότημα της πόλης. Σήμερα, το συγκεκριμένο τμήμα του ΒΟΑΚ λειτουργεί ουσιαστικά ως βασικός άξονας διέλευσης μέσα από τον αστικό ιστό, γεγονός που δημιουργεί ζητήματα κυκλοφορίας αλλά και σύνδεσης των γειτονιών της πόλης.
Παρεμβάσεις για την καλύτερη ενσωμάτωση του αυτοκινητοδρόμου στην πόλη
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται παρεμβάσεις που θα επιτρέψουν την καλύτερη ενσωμάτωση του αυτοκινητοδρόμου στην πόλη, χωρίς να επηρεαστεί ο βασικός χαρακτήρας του ως διαμπερούς άξονα μετακίνησης στο νησί. Οι αλλαγές αναμένεται να περιλαμβάνουν ανασχεδιασμό ορισμένων κόμβων, παρεμβάσεις στο παράπλευρο δίκτυο, βελτιώσεις σε κάτω διαβάσεις αλλά και τεχνικές λύσεις που θα διευκολύνουν τη σύνδεση των δύο πλευρών της πόλης. Οι παρεμβάσεις αυτές σχεδιάζεται να ενσωματωθούν μέσω συμπληρωματικής σύμβασης με τον παραχωρησιούχο.
Η σήραγγα στα Άπτερα και ο αρχαιολογικός χώρος
Την ίδια στιγμή, σε ορισμένα τμήματα του έργου έχουν εμφανιστεί τεχνικές δυσκολίες που επηρεάζουν τον αρχικό σχεδιασμό. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η σήραγγα στα Άπτερα, όπου οι εργασίες συναντούν εμπόδια λόγω της εγγύτητας με αρχαιολογικό χώρο. Παράλληλα, στην περιοχή έχει εντοπιστεί κατολίσθηση κοντά σε μία από τις εξόδους της σήραγγας, γεγονός που δυσχεραίνει τις εργασίες εκσκαφής που απαιτούνται για την ολοκλήρωσή της.
Οι συνθήκες αυτές έχουν οδηγήσει τις αρμόδιες υπηρεσίες να εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο να μην προχωρήσει η συγκεκριμένη σήραγγα όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί. Παρά τις δυσκολίες, ωστόσο, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι δεν αναμένεται να επηρεαστεί το συνολικό χρηματοδοτικό σχήμα της παραχώρησης, καθώς υπάρχει δυνατότητα ανακατανομής των κονδυλίων σε άλλα έργα που προχωρούν κανονικά στον άξονα.
Σημαντικό ρόλο σε αυτήν την εξίσωση φαίνεται να διαδραματίζουν τα έργα οδικής ασφάλειας που υλοποιούνται ήδη σε διάφορα σημεία του ΒΟΑΚ. Τα έργα αυτά μπορούν να λειτουργήσουν ως μηχανισμός απορρόφησης πόρων σε περίπτωση που ορισμένα υποέργα -όπως οι σήραγγες- καθυστερήσουν ή δεν υλοποιηθούν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Προσαρμογές σε τμήματα του έργου που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης
Παράλληλα, προσαρμογές καταγράφονται και σε άλλα τμήματα του έργου που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Στο δημόσιο έργο Νεάπολη - Άγιος Νικόλαος, το οποίο κατασκευάζεται από την AKTOR, η συμμετοχή του Ταμείου αναθεωρείται προς τα κάτω. Από τα 137 εκατ. ευρώ που είχαν αρχικά προβλεφθεί, τελικά αναμένεται να αξιοποιηθούν περίπου 98 εκατ. ευρώ.
Η μείωση αυτή σχετίζεται κυρίως με δυσκολίες που παρουσιάζονται στην παράκαμψη του Αγίου Νικολάου. Η χάραξη του δρόμου περνά μέσα από ιδιοκτησίες και επιχειρήσεις, γεγονός που καθιστά τις απαλλοτριώσεις ιδιαίτερα σύνθετες και χρονοβόρες, χωρίς καμία υπαιτιότητα του αναδόχου. Επιπλέον, σε ορισμένα σημεία της διαδρομής έχουν εντοπιστεί αρχαιολογικά ευρήματα που απαιτούν ανασκαφικές εργασίες και ειδικούς χειρισμούς σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού.
Σημαντική πρόοδος των εργασιών στο τμήμα Χερσόνησος - Άγιος Νικόλαος
Παρά τα εμπόδια αυτά, στο τμήμα Χερσόνησος - Άγιος Νικόλαος καταγράφεται το τελευταίο διάστημα σημαντική πρόοδος των εργασιών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αναδόχου εταιρείας, περίπου 10 από τα συνολικά 14 χιλιόμετρα του έργου αναμένεται να δοθούν σε κυκλοφορία μέχρι τον Ιούνιο, γεγονός που θα βελτιώσει αισθητά τη σύνδεση της ανατολικής Κρήτης.
Προκλήσεις έχουν εμφανιστεί και στο έργο ΣΔΙΤ Χερσόνησος - Νεάπολη. Εκεί, η σήραγγα Σ2 αντιμετωπίζει σημαντικά γεωτεχνικά προβλήματα, τα οποία καθιστούν δύσκολη την ολοκλήρωση της διάνοιξής της μέσα στο χρονικό πλαίσιο που απαιτεί το Ταμείο Ανάκακαμψης. Για τον λόγο αυτό εξετάζεται το ενδεχόμενο το συγκεκριμένο τμήμα να απενταχθεί από τη χρηματοδότηση του προγράμματος.
Σε περίπτωση που συμβεί αυτό, τα σχετικά κονδύλια θα μπορούσαν να μεταφερθούν σε άλλα ώριμα τμήματα του έργου, κυρίως σε παρεμβάσεις που αφορούν την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Μια τέτοια διαδικασία, ωστόσο, απαιτεί την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Παρά τις τεχνικές προκλήσεις και τις προσαρμογές στον σχεδιασμό, ο ΒΟΑΚ παραμένει ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Κρήτη. Η ολοκλήρωσή του αναμένεται να αναβαθμίσει σημαντικά το επίπεδο οδικής ασφάλειας στο νησί και να βελτιώσει τη σύνδεση μεταξύ των μεγάλων αστικών κέντρων και των τουριστικών περιοχών.