Για τα επόμενα βήματα της Atlantic SEE LNG, πρώτη κατεύθυνση είναι νέες μακροχρόνιες συμφωνίες, στα πρότυπα των συμβάσεων σε Αλβανία και Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Υπενθυμίζεται ότι οι δύο συμβάσεις αφορούν την προμήθεια 1,5 bcm LNG συνολικά ετησίως, από το 2030 και για 20 χρόνια.
Όπως επισημάνθηκε στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου της κοινοπραξίας του Ομίλου AKTOR (60%) και ΔΕΠΑ Εμπορίας (40%), στόχος είναι να ωριμάσουν σε δεσμευτικές μακροχρόνιες συμβάσεις τα τρία υφιστάμενα MoUs με Ρουμανία, Βουλγαρία και Ουκρανία.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade και πρόεδρος και CEO του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, σημείωσε ότι στόχος είναι οι δεσμευτικές συμφωνίες να υπογραφούν μέχρι το τέλος του έτους. Παράλληλα, ο σχεδιασμός προβλέπει τη διερεύνηση ανάλογων deals και με άλλες νέες χώρες του Κάθετου Διαδρόμου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο βρίσκονται η Ουγγαρία και η Βόρεια Μακεδονία. Μάλιστα, για τη βαλκανική χώρα υπάρχει το πλεονέκτημα πως η ΔΕΠΑ Εμπορίας έχει διασφαλίσει χωρητικότητα στον υπό κατασκευή αγωγό Ελλάδας - Βόρειας Μακεδονίας, από τον οποίο θα διοχετεύεται το αέριο, αφού πρώτα φτάσει σε κάποια από τις εγχώριες «πύλες» εισόδου LNG.
Back to back μοντέλο
Σύμφωνα με τον κ. Ξιφαρά, πρόεδρο της Atlantic SEE LNG Trade και επικεφαλής της ΔΕΠΑ Εμπορίας, κομβικό στοιχείο του μοντέλου της Atlantic SEE LNG είναι η λογική των back to back συμφωνιών, όπου η εταιρεία «κλειδώνει» την προμήθεια αμερικανικού LNG και ταυτόχρονα συμβασιοποιεί τη διάθεσή του σε χώρες του Vertical Corridor. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται το ρίσκο για την κοινοπραξία και ενισχύεται η εμπορική προβλεψιμότητα.
Σε αυτό το μοντέλο υπάγονται οι συμφωνίες με την Αλβανία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, μέσω των οποίων έχει «κλειδώσει» η διάθεση συνολικών ποσοτήτων 1,5 bcm φυσικού αερίου ετησίως. Κι αυτό γιατί για την εξυπηρέτησή τους η κοινοπραξία διπλασίασε στα 1,3 bcm τις ποσότητες αμερικανικού LNG που θα προμηθεύεται από τη Venture Global.
Η ενεργοποίηση της σύμβασης με τη Venture Global αποτελεί ορόσημο για την Atlantic SEE LNG. Όπως ενδεικτικά επισήμανε ο κ. Ξιφαράς, δεν υπάρχουν άλλα μακροχρόνια συμβόλαια στον Κάθετο Διάδρομο. «Μία ελληνική εταιρεία καταφέρνει να συνάψει συμφωνία με έναν μεγάλο σύμμαχο, γεγονός που δείχνει τη δυναμική που δημιουργείται γύρω από την κοινοπραξία αλλά και γύρω από τη χώρα μας», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ρήτρες take or pay και ευελιξία στη διάθεση του LNG
Όπως εξήγησε ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR, η τιμολόγηση του αμερικανικού LNG γίνεται με βάση το Henry Hub, ενώ όλες οι συμβάσεις συνοδεύονται από ρήτρες take or pay τόσο για την προμήθεια του LNG όσο και για τη διάθεσή του στους off-takers. Συμπλήρωσε πως ο διπλασιασμός των ποσοτήτων από την αμερικανική εταιρεία, στην τιμή της αρχικής συμφωνίας, θεωρείται σημαντική επιτυχία.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην ευελιξία της σύμβασης, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν υφίσταται περιορισμός ως προς τον τελικό προορισμό διάθεσης των ποσοτήτων. Αυτό, για παράδειγμα, σημαίνει πως τα φορτία θα μπορούν να διαθέτουν και σε spot αγορές αν για τον οποιονδήποτε λόγο δεν πρόκειται να καταλήξουν άμεσα στον παραλήπτη τους.
Το χαρακτηριστικό αυτό δημιουργεί ένα πιο ανθεκτικό εμπορικό μοντέλο. Επίσης, προσδίδει ευελιξία στην Atlantic, για την αξιοποίηση επιχειρηματικών ευκαιριών.
Δέσμευση δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο
Δεύτερη κατεύθυνση για την Atlantic SEE LNG είναι η σύναψη βραχυχρόνιων συμφωνιών, που θα καλύπτουν το μεταβατικό διάστημα έως την ενεργοποίηση των μακροπρόθεσμων συμβολαίων από το 2030. Μάλιστα, όπως τονίστηκε χθες από τον κ. Εξάρχου, στόχος είναι να υπάρξουν τέτοια short term συμβόλαια ήδη από το νέο έτος αερίου, το οποίο ξεκινά τον Οκτώβριο του 2026.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΔΕΠΑ Εμπορίας θα συμμετάσχει στη δημοπρασία της 6ης Ιουλίου για νέα ετήσια προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, αναμένεται να δεσμευθεί σημαντικό ποσοστό της διαθέσιμης δυναμικότητας στο σημείο διασύνδεσης Ελλάδας - Βουλγαρίας στο Σιδηρόκαστρο, με το εύρος να κινείται άνω του 30% αλλά κάτω του 50%.
Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο εμπορικής δραστηριότητας και εντός Ελλάδας για την κοινοπραξία, παρά τον στρατηγικό προσανατολισμό της εκτός συνόρων. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Ξιφαράς, η Atlantic διαθέτει άδεια εμπορίας εντός του ελληνικού συστήματος.
Ψηλά η ενεργειακή ασφάλεια
Σύμφωνα με τα δύο στελέχη της διοίκησης της κοινοπραξίας, ήδη από τα αμέσως επόμενα χρόνια θα υπάρξει πίεση για την ανεύρεση ποσοτήτων αερίου από τις ευρωπαϊκές χώρες, με δεδομένο ότι προχωράει η πλήρης απόσυρση του ρωσικού καυσίμου. «Η ΕΕ θα χρειαστεί να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, έχει αποφασίσει να αποσύρει το ρωσικό αέριο, επομένως θα πρέπει να βρει επαρκείς ποσότητες καυσίμου. Όπως έχω δηλώσει και στο παρελθόν, τους επόμενους δύο χειμώνες το δύσκολο θα είναι να ανευρεθούν οι απαιτούμενες ποσότητες, πολύ πριν εξασφαλιστούν οι προσδοκώμενες τιμές», επισήμανε ο κ. Εξάρχου.
Όσον αφορά το κόστος του καυσίμου, ο κ. Ξιφαράς σημείωσε πως χώρες όπως η Ελλάδα είναι εκτεθειμένες σε υπερβολικό βαθμό στις spot τιμές και επομένως στα σκαμπανεβάσματα των αγορών. Υπογράμμισε, ενδεικτικά, πως το 90% των ποσοτήτων που εξάγει η Ελλάδα είναι αμερικανικό LNG, το οποίο στο σύνολό του αγοράζεται σε spot τιμές. Για μια χώρα είναι εύλογο το 30%-40% του μείγματος προμήθειάς της να εξαρτάται από τις spot τιμές, όμως ένα ποσοστό της τάξης του 90% συνιστά πολύ μεγάλο ρίσκο.
Τόνισε πως, αφού έκλεισαν μία φορά τα Στενά του Ορμούζ, τίποτε δεν αποκλείσει να κλείσουν ξανά στο μέλλον. Αυτό βοηθά το αφήγημα της Atlantic, γιατί η Ελλάδα αποτελεί μια ασφαλή πύλη. «Δίνουμε "σήμα" ότι μπορούμε να εξυπηρετήσουμε τις ανάγκες των γειτονικών αγορών, γιατί διαθέτουμε επαρκείς ποσότητες αερίου, οι ροές δεν επηρεάζονται από τις γεωπολιτικές συνθήκες και έχουμε εξασφαλισμένη την είσοδο μέσω Ελλάδας», ανέφερε.
Σημείωσε πως ο πόλεμος στο Ιράν σίγουρα έχει επηρεάσει τις τιμές, οι οποίες κινούνται πάνω από 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Πλέον, υπάρχουν κάποια δεδομένα, όπως η απόσυρση του ρωσικού αερίου και το ρίσκο εισαγωγών LNG από το Κατάρ, που δίνουν άλλη δυναμική το θέμα της ενεργειακής ασφάλειας. «Εμείς προτείνουμε ένα μοντέλο με σταθερό και προβλέψιμο κόστος, οι χώρες και οι εταιρείες πρέπει να το αξιολογήσουν», κατέληξε.
- Oλες οι ειδήσεις
- Το ελληνικό FBI «ξήλωσε» κύκλωμα ναρκωτικών στη Μύκονο -Έκρυβαν ουσίες και χρήματα σε παπούτσια και βαλίτσες, δείτε βίντεο
- Κάθετος Διάδρομος: Νέες συμφωνίες για την ATLANTIC SEE LNG -Ισχυρότερος ο ρόλος της Ελλάδας στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης
- «Το νησί μας από σήμερα είναι πιο φτωχό»: Τα συγκλονιστικά μηνύματα για τον θάνατο της 36χρονης γιατρού στη Μυτιλήνη