Το Voyager 1, το σκάφος της NASA που ταξιδεύει στο Διάστημα εδώ και σχεδόν μισό αιώνα, ετοιμάζεται να καταγράψει ακόμη ένα ιστορικό ορόσημο.
- Οι αποστολές Voyager αξιοποίησαν μια σπάνια πλανητική ευθυγράμμιση για να εξερευνήσουν τους εξωτερικούς πλανήτες, αποκαλύπτοντας ηφαιστειακή δραστηριότητα στην Ιώ και παρέχοντας πρωτοφανείς εικόνες και δεδομένα για τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα.
- Το 1990, κατόπιν προτροπής του αστρονόμου Καρλ Σαγκάν, το Voyager 1 φωτογράφισε τη Γη από απόσταση έξι δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων, δημιουργώντας την εμβληματική εικόνα της «Χλωμής μπλε κουκκίδας» που δείχνει τον πλανήτη μας ως αχνό σημείο φωτός.
- Τον Αύγουστο του 2012, το σκάφος πέρασε την ηλιόπαυση, το όριο της επιρροής του Ήλιου, εισερχόμενο για πρώτη φορά στον διαστρικό χώρο και συλλέγοντας δεδομένα από μια περιοχή που δεν είχε ποτέ εξερευνηθεί άμεσα.
- Παρά το αναμενόμενο τέλος της λειτουργίας των οργάνων του μέσα στα επόμενα 10-15 χρόνια, το Voyager 1 θα συνεχίσει το σιωπηλό ταξίδι του, μεταφέροντας τον Χρυσό Δίσκο, με προορισμό την προσέγγιση του άστρου Gliese 445 σε 44.000 χρόνια.
Στις 18 Νοεμβρίου, στις 05:16:07 ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ, αναμένεται να φτάσει σε απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη, δηλαδή στην απόσταση που διανύει το φως μέσα σε 24 ώρες.
Η απόσταση αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 25,9 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα, δηλαδή σε περισσότερες από τέσσερις φορές την απόσταση του Ήλιου από τον Πλούτωνα. Από εκείνο το σημείο και έπειτα, ένα σήμα που θα εκπέμπεται από τη Γη θα χρειάζεται μία ολόκληρη ημέρα για να φτάσει στο σκάφος, ενώ η απάντησή του θα απαιτεί άλλη μία ημέρα για να επιστρέψει.
Το Voyager 1 εκτοξεύτηκε το 1977 και έγινε το πιο απομακρυσμένο ανθρώπινο κατασκεύασμα από τη Γη το 1998, ξεπερνώντας το Pioneer 10. Τον Αύγουστο του 2012 πέρασε την ηλιόπαυση, το όριο της ηλιόσφαιρας, εισερχόμενο στον διαστρικό χώρο.
Voyager 1, μια αποστολή που άλλαξε την εξερεύνηση του Διαστήματος
Το αρχικό πρόγραμμα των δύο διαστημικών σκαφών Voyager είχε ως στόχο την εξερεύνηση των εξωτερικών πλανητών του ηλιακού συστήματος. Χάρη σε μια σπάνια πλανητική ευθυγράμμιση, τα σκάφη αξιοποίησαν τη βαρυτική έλξη των πλανητών για να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς ολοένα μεγαλύτερες αποστάσεις.
Το Voyager 1 αποκάλυψε σημαντικά στοιχεία για τον Δία και τον Κρόνο, ενώ το Voyager 2 συνέχισε την αποστολή του, περνώντας από τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα.
Οι δύο αποστολές κατέγραψαν εντυπωσιακές εικόνες, εντόπισαν νέα φεγγάρια και αποκάλυψαν λεπτομέρειες για τους δακτυλίους και τις ατμόσφαιρες των πλανητών.
Μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις ήταν η ενεργή ηφαιστειακή δραστηριότητα στην Ιώ, δορυφόρο του Δία. Η ανακάλυψη αυτή ανέτρεψε την αντίληψη ότι τα παγωμένα, απομακρυσμένα σώματα του ηλιακού συστήματος ήταν γεωλογικά ανενεργά και συνέβαλε στην ανάπτυξη νέων θεωριών για την εξέλιξή τους.
Το 1990, το Voyager 1 τράβηξε, έπειτα από προτροπή του αστρονόμου Καρλ Σαγκάν, την ιστορική εικόνα της Γης από απόσταση περίπου έξι δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων. Ο πλανήτης μας εμφανίζεται ως μια αχνή κουκκίδα φωτός, γνωστή ως «Χλωμή μπλε κουκκίδα».
Το πέρασμα στον διαστρικό χώρο
Για περίπου 35 χρόνια μετά την εκτόξευσή του, το Voyager 1 παρέμενε μέσα στην ηλιόσφαιρα, την τεράστια φυσαλίδα που σχηματίζει ο ηλιακός άνεμος και η οποία περιβάλλει το ηλιακό σύστημα.
Στις 25 Αυγούστου 2012 το σκάφος πέρασε την ηλιόπαυση, το όριο όπου η επίδραση του ηλιακού ανέμου υποχωρεί μπροστά στο διαστρικό περιβάλλον. Η διέλευση επιβεβαιώθηκε από μετρήσεις που έδειξαν αλλαγές στην πυκνότητα των φορτισμένων σωματιδίων.
Έκτοτε, το Voyager 1 συνεχίζει να συλλέγει δεδομένα από μια περιοχή του Διαστήματος που δεν είχε εξερευνηθεί ποτέ άμεσα από ανθρώπινο κατασκεύασμα. Οι μετρήσεις του βοηθούν τους επιστήμονες να μελετήσουν το διαστρικό περιβάλλον, το μαγνητικό πεδίο και τα όρια της επιρροής του Ήλιου.
Παρά την πολυετή λειτουργία του, πολλά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, μεταξύ των οποίων το ακριβές σχήμα της ηλιόσφαιρας και η φύση των μεταβολών που έχουν καταγραφεί στην περιοχή όπου κινείται το σκάφος.
Ένα ταξίδι που συνεχίζεται
Η λειτουργία των οργάνων του Voyager 1 και η αποστολή δεδομένων προς τη Γη εξαρτώνται από τις περιορισμένες ενεργειακές δυνατότητές του.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, οι πηγές ενέργειας των δύο Voyager αναμένεται να πάψουν να υποστηρίζουν τη λειτουργία των οργάνων τους μέσα στα επόμενα 10 έως 15 χρόνια.
Ωστόσο, ακόμη και όταν σταματήσει η επικοινωνία τους με τη Γη, τα δύο σκάφη θα συνεχίσουν την πορεία τους στο Διάστημα.
Σε περίπου 42.000 χρόνια, το Voyager 2 αναμένεται να περάσει κοντά από τον ερυθρό νάνο Ross 248, ενώ το Voyager 1 θα προσεγγίσει το άστρο Gliese 445 σε περίπου 44.000 χρόνια.
Κάθε σκάφος μεταφέρει και ένα αντίγραφο του Χρυσού Δίσκου, ενός μηνύματος προς πιθανούς εξωγήινους αποδέκτες. Ο δίσκος περιλαμβάνει εικόνες της Γης, χαιρετισμούς σε δεκάδες γλώσσες, μουσική και ήχους από τον πλανήτη μας.