Σε νέα φάση έντασης εισέρχονται οι σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν με τον Ντόναλντ Τραμπ και ανώτατους Ιρανούς αξιωματούχους να ανταλλάσσουν απειλές, την ώρα που εξαπλώνεται το κύμα των διαδηλώσεων στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Οι εξελίξεις έρχονται λίγες εβδομάδες μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο και ενώ η βίαιη καταστολή διαδηλώσεων έχει ήδη προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον επτά ανθρώπων.
Προειδοποίηση Τραμπ μέσω Truth Social
Ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε το πρώτο μήνυμα μέσω της πλατφόρμας Truth Social, προειδοποιώντας την Τεχεράνη ότι εάν «δολοφονήσει βίαια ειρηνικούς διαδηλωτές», οι Ηνωμένες Πολιτείες «θα έρθουν να τους σώσουν».
«Είμαστε σε πλήρη ετοιμότητα και έτοιμοι να δράσουμε», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος, χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις.
Οι διαδηλώσεις ξέσπασαν εν μέρει λόγω της κατάρρευσης του ιρανικού νομίσματος, με το ριάλ να υποτιμάται δραματικά τις τελευταίες ημέρες.
Αντίδραση της Τεχεράνης και κατηγορίες για υποκίνηση
Λίγο αργότερα, ο Αλί Λαριτζανί, πρώην πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και νυν γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, κατηγόρησε το Ισραήλ και τις ΗΠΑ ότι υποκινούν τις διαδηλώσεις, χωρίς να προσκομίσει στοιχεία για τον ισχυρισμό, τον οποίο Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επαναλάβει και σε προηγούμενα κύματα διαμαρτυριών.
«Ο Τραμπ πρέπει να γνωρίζει ότι η παρέμβαση των ΗΠΑ σε εσωτερικό ζήτημα οδηγεί σε χάος σε ολόκληρη την περιοχή και στην καταστροφή των αμερικανικών συμφερόντων», έγραψε ο Λαριτζανί στην πλατφόρμα X, η οποία παραμένει μπλοκαρισμένη στο Ιράν.
«Ο αμερικανικός λαός πρέπει να ξέρει ότι ο Τραμπ ξεκίνησε αυτή την τυχοδιωκτική πολιτική. Ας φροντίσουν τους δικούς τους στρατιώτες», πρόσθεσε, αναφερόμενος προφανώς στην εκτεταμένη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
«Όποιο χέρι πλησιάσει το Ιράν, θα κοπεί»
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Αλί Σαμχανί, σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και πρώην γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.
«Κάθε παρεμβατικό χέρι που θα πλησιάσει πολύ κοντά στην ασφάλεια του Ιράν, θα κοπεί», προειδοποίησε.
«Ο ιρανικός λαός γνωρίζει καλά την εμπειρία του “να τον σώζουν” οι Αμερικανοί: από το Ιράκ και το Αφγανιστάν έως τη Γάζα», πρόσθεσε.
Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο το Ιράν εξαπέλυσε επίθεση κατά της αμερικανικής βάσης Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, ως απάντηση στους αμερικανικούς βομβαρδισμούς τριών πυρηνικών εγκαταστάσεων κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου Ισραήλ – Ιράν.
Οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις στο Ιράν από το 2022
Οι τρέχουσες κινητοποιήσεις, που διανύουν την έκτη ημέρα τους, αποτελούν τις μεγαλύτερες στη χώρα από το 2022, όταν ο θάνατος της 22χρονης Μαχσά Αμινί υπό αστυνομική κράτηση πυροδότησε μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν λάβει πανεθνικό χαρακτήρα ούτε την ίδια ένταση, αν και οι διαδηλωτές, ξεκινώντας από οικονομικά αιτήματα, φωνάζουν πλέον και συνθήματα κατά του θεοκρατικού καθεστώτος.
Οικονομική κατάρρευση και αδιέξοδο
Η πολιτική ηγεσία του Ιράν υπό τον μεταρρυθμιστή πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν επιχειρεί να εμφανιστεί ανοιχτή σε διάλογο με τους διαδηλωτές. Ο ίδιος, ωστόσο, έχει παραδεχθεί ότι τα περιθώρια παρέμβασής του είναι περιορισμένα, καθώς το ριάλ έχει καταρρεύσει, με την ισοτιμία να φτάνει περίπου τα 1,4 εκατομμύρια ριάλ ανά δολάριο.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη επιχειρεί να στείλει σήματα αποκλιμάκωσης στη Δύση, ανακοινώνοντας ότι δεν εμπλουτίζει πλέον ουράνιο σε καμία εγκατάσταση της χώρας. Παρά ταύτα, συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα δεν έχουν ξεκινήσει, καθώς τόσο ο Τραμπ όσο και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου προειδοποιούν το Ιράν να μην επανασυστήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα.