Για 4.500 χρόνια, η Μεγάλη Σφίγγα της Γκίζας περιβαλλόταν από μυστήριο. Πολλά από τα μυστικά της παραμένουν ανεξιχνίαστα, ωστόσο νέες ανακαλύψεις φέρνουν στο φως στοιχεία για το διασημότερο μνημείο της Αιγύπτου.
Ανάμεσα σε αυτά έρχεται να προστεθεί και ένα νέο είδος εξαφανισμένου κροκόδειλου, το οποίο, όπως και η διάσημη Σφίγγα, δεν έχει την άκρη του ρύγχους του.
Το νεοανακαλυφθέν είδος, που ονομάστηκε Herugavialis cairensis, περιγράφεται σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Royal Society Open Science.
Η Μεγάλη Σφίγγα έχει ύψος περίπου 20 μέτρα και απεικονίζει ένα κεφάλι ανθρώπου σε σώμα λιονταριού. Το σώμα του λιονταριού χρησιμοποιούνταν για να συμβολίσει τον βασιλιά και την εξουσία του. Αν και δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα ποιος κατασκεύασε τη Μεγάλη Σφίγγα, εκτιμάται ότι λαξεύτηκε τη διάρκεια της Τέταρτης Δυναστείας (2613–2494 π.Χ.), πιθανότατα επί της βασιλείας του Χεφρήνου, ο οποίος είναι γνωστός για την κατασκευή της δεύτερης από τις περίφημες πυραμίδες της Γκίζας.
Κροκόδειλοι που κάποτε υπήρχαν σε όλο τον κόσμο -Πώς εξαφανίστηκαν από τη Μεσόγειο
Όπως τα λιοντάρια, έτσι και οι κροκόδειλοι εμφανίζονται συχνά στην αιγυπτιακή τέχνη και σε τάφους. Το νέο είδος είναι ένας γαβιάλης, ανήκει δηλαδή σε ομάδα κροκοδείλων με μακριά και λεπτά ρύγχη. Σήμερα υπάρχουν μόνο δύο είδη, τα Gavialis gangeticus και Tomistoma schlegelii, γνωστό και ως «ψευδογαβιάλης», τα οποία ζουν σε περιβάλλοντα γλυκού νερού στην Ινδία και τη Νοτιοανατολική Ασία.
Με βάση το αρχείο απολιθωμάτων γαβιάληδες υπήρχαν κάποτε σε όλο τον κόσμο. Για περισσότερα από 100 εκατομμύρια χρόνια, φαίνεται πως ζούσαν σε ρηχά θαλάσσια περιβάλλοντα. Στη δεκαετία του 1920, αρκετά απολιθώματα κροκοδείλων ανακαλύφθηκαν στον σχηματισμό Μοκατάμ της Αιγύπτου, ηλικίας περίπου 45 εκατομμυρίων ετών. Αρχικά οι επιστήμονες πίστευαν ότι τα απολιθώματα, μεταξύ των οποίων και ένα σχεδόν πλήρες κρανίο κροκοδείλου, ανήκαν στο γένος Tomistoma. Οι εξελίξεις στην επιστήμη κατά τον τελευταίο αιώνα έδωσαν στους παλαιοντολόγους τη δυνατότητα να εξετάζουν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια το εσωτερικό απολιθωμένων κρανίων.
Η σύμπτωση
Αν και το κρανίο του Herugavialis έχει διατηρηθεί σε σχετικά καλή κατάσταση, ένα χαρακτηριστικό τράβηξε την προσοχή των ερευνητών: η άκρη του ρύγχους του έλειπε.
Η σύμπτωση αυτή με την περίφημη χαμένη μύτη της Μεγάλης Σφίγγας οδήγησε τους επιστήμονες στην ονομασία του νέου είδους. Όπως εξήγησε ο συν-συγγραφέας της μελέτης και εξελικτικός βιολόγος του University College London, Φίλιπ Μάνιoν, αποφάσισαν να ονομάσουν τον κροκόδειλο από τον αιγυπτιακό θεό Heru, ο οποίος ενδέχεται να αποτέλεσε έμπνευση για το εμβληματικό μνημείο της Γκίζας.
Σημειώνεται τέλος, ότι όταν κατασκευάστηκε η Μεγάλη Σφίγγα, πριν από 4.500 χρόνια, ο Herugavialis δεν ήταν ο μοναδικός κροκόδειλος που υπήρχε στην Αίγυπτο. Η περιοχή καλυπτόταν τότε από ρηχά θαλάσσια περιβάλλοντα, όπου ζούσαν τουλάχιστον δύο ακόμη είδη. Σύμφωνα με τον συν-συγγραφέα της μελέτης και παλαιοντολόγο του Σουηδικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, Πολ Μπερκ, καθόλη τη διάρκεια των τελευταίων 50 εκατομμυρίων ετών η περιοχή της Μεσογείου φιλοξενούσε μεγάλη ποικιλία κροκοδείλων, μεταξύ των οποίων και γαβιάληδες. Η ποικιλία αυτή όμως μεταβαλλόταν με την πάροδο του χρόνου, φαινομενικά λόγω των αλλαγών στη θερμοκρασία και τη στάθμη της θάλασσας, μέχρι που εξαφανίστηκαν όλοι οι κροκόδειλοι από την περιοχή, όταν η Μεσόγειος άρχισε να ξηραίνεται πριν από περίπου 6 εκατομμύρια χρόνια.
Πηγή: Popular Science