Με την πλάτη στον τοίχο βρίσκεται ο Κιρ Στάρμερ μετά τη νίκη των Πρασίνων σε αναπληρωματική εκλογή στο Μάντσεστερ, που αναδεικνύει τη φθορά των Εργατικών τόσο από τα αριστερά όσο και από τα δεξιά.
Η υποψήφια των Πρασίνων Χάνα Σπένσερ κέρδισε την έδρα στο Γκόρτον και Ντέντον με 40,7% και 14.980 ψήφους, σε μια εκλογική περιφέρεια που μέχρι πρότινος θεωρούνταν ασφαλές προπύργιο των Εργατικών του Στάρμερ – αποτέλεσμα που προκαλεί πολιτικούς τριγμούς στο Λονδίνο.
Πρόκειται για την πρώτη φορά εδώ και πάνω από 90 χρόνια που η συγκεκριμένη έδρα δεν θα εκπροσωπείται από τους Εργατικούς, καθώς και για την πρώτη νίκη των Πρασίνων σε αναπληρωματική βουλευτική εκλογή.
Οι αριθμοί που προκαλούν ανησυχία στους Εργατικούς
Στη δεύτερη θέση βρέθηκε ο Ματ Γκούντγουιν, υποψήφιος του ευρωσκεπτικιστικού, αντιμεταναστευτικού Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, με 28,7% και 10.578 ψήφους, ενώ η υποψήφια των Εργατικών Αντζελικί Στόγια περιορίστηκε στην τρίτη θέση με 25,4% και 9.364 ψήφους.
Οι Συντηρητικοί κατέγραψαν οριακή επίδοση 1,9%, ενώ οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες 1,8%, επιβεβαιώνοντας τη συρρίκνωση της επιρροής των παραδοσιακών κομμάτων σε ορισμένες περιοχές.
Η ήττα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη ότι οι Εργατικοί είχαν κερδίσει την ίδια έδρα το 2024 με διαφορά 37 ποσοστιαίων μονάδων.
Εσωκομματικοί τριγμοί για τον Στάρμερ
Το αποτέλεσμα αναμένεται να πυροδοτήσει νέες εσωτερικές αντιδράσεις στους Εργατικούς. Ο Στάρμερ δέχεται ήδη κριτική για την απόφασή του να μην επιτρέψει στον δημοφιλή δήμαρχο του Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, να θέσει υποψηφιότητα στην περιφέρεια.
Παράλληλα, εντείνονται τα σενάρια περί αμφισβήτησης της ηγεσίας του Στάρμερ με πιθανούς εσωκομματικούς αντιπάλους να περιλαμβάνουν τον υπουργό Υγείας Γουές Στρίτινγκ και την πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Άντζελα Ρέινερ.
Οι επερχόμενες τοπικές εκλογές του Μαΐου θεωρούνται κρίσιμες: ένα νέο αρνητικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να ανοίξει επίσημα τη συζήτηση για αλλαγή ηγεσίας στους Εργατικούς.
Η πρόεδρος του κόμματος, Άννα Τέρλεϊ, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «σαφώς απογοητευτικό», τονίζοντας ωστόσο ότι οι αναπληρωματικές εκλογές παραδοσιακά είναι δύσκολες για το κυβερνών κόμμα.
Ενισχυμένοι οι Πράσινοι, διεκδικεί ρόλο το κόμμα του Φάρατζ
Για τον ηγέτη των Πρασίνων, Ζακ Πολάνσκι, η νίκη αποτελεί επιβεβαίωση της στρατηγικής του να αντιπαρατεθεί ευθέως με τη λαϊκιστική δεξιά. Το κόμμα έχει ήδη διπλασιάσει τις έδρες του στις περσινές τοπικές εκλογές και καταγράφει άνοδο στις δημοσκοπήσεις.
Αντίθετα, το αποτέλεσμα θεωρείται πλήγμα για τον ηγέτη του Reform, Φάρατζ, καθώς το κόμμα του εμφανιζόταν να προηγείται σε ορισμένες δημοσκοπήσεις πριν από την κάλπη. Ωστόσο, το Reform UK διατηρεί ισχυρή δυναμική σε εθνικό επίπεδο, έχοντας κερδίσει εκατοντάδες έδρες σε τοπικά συμβούλια την περασμένη χρονιά και καταγράφοντας πρωτιές σε αρκετές μετρήσεις από την άνοιξη.
Ρευστό το πολιτικό σκηνικό
Η απώλεια μιας ιστορικά «ασφαλούς» έδρας των Εργατικών του Στάρμερ επιβεβαιώνει τη διάβρωση του παραδοσιακού δικομματισμού στη Βρετανία. Οι Εργατικοί πιέζονται ταυτόχρονα από τα αριστερά —με τους Πράσινους, το Plaid Cymru και το σκωτσέζικο αυτονομιστικό κόμμα SNP— και από τα δεξιά, με το Reform UK να επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για πολιτικές του πρωθυπουργού.
Με τις τοπικές εκλογές να πλησιάζουν, το αποτέλεσμα στο Γκόρτον και Ντέντον ενδέχεται να αποτελέσει προάγγελο βαθύτερων πολιτικών ανακατατάξεων και ίσως την αρχή μιας ανοιχτής εσωκομματικής κρίσης για τον Στάρμερ.