Έκκληση προς τους influencers και τους δημιουργούς περιεχομένου να σταματήσουν να πλησιάζουν υπερβολικά τους καρχαρίες για μια εντυπωσιακή φωτογραφία ή ένα viral βίντεο απευθύνουν επιστήμονες.
- Influencers δέχονται επιθέσεις από καρχαρίες στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν εντυπωσιακό περιεχόμενο. Περιστατικά σε Φίτζι και Βραζιλία είχαν ως αποτέλεσμα σοβαρούς τραυματισμούς, που απαιτούσαν πολλαπλά χειρουργεία και μεταμοσχεύσεις δέρματος για την αποκατάστασή τους.
- Η επικίνδυνη τάση για κοντινές φωτογραφίες με καρχαρίες έχει οδηγήσει σε ακρωτηριασμούς στην Καραϊβική και θανάτους στο Ισραήλ. Οι ειδικοί παρομοιάζουν την απερίσκεπτη προσέγγιση των θαλάσσιων αρπακτικών με την προσπάθεια κάποιου να αγγίξει ένα λιοντάρι.
- Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργούν την εσφαλμένη εντύπωση ότι οι καρχαρίες είναι λιγότερο επικίνδυνοι και η επαφή μαζί τους ασφαλής. Η παραπλανητική αυτή εικόνα, σύμφωνα με επιστήμονες, οδηγεί σε αύξηση των σοβαρών περιστατικών και επιθέσεων.
- Διάσημοι δημιουργοί περιεχομένου προβάλλουν την επαφή με καρχαρίες ως μέσο προστασίας τους, προκαλώντας αντιδράσεις. Θαλάσσιοι βιολόγοι υποστηρίζουν ότι τέτοιες εικόνες στέλνουν το επικίνδυνο μήνυμα πως το να αγγίζει κανείς ένα κορυφαίο αρπακτικό είναι ακίνδυνο.
Οι επιθέσεις καρχαριών σε ανθρώπους παραμένουν σπάνιες, ωστόσο ειδικοί επισημαίνουν ότι αυξάνονται τα περιστατικά στα οποία άνθρωποι μπαίνουν σκόπιμα πολύ κοντά στα ζώα, τα αγγίζουν ή ακόμη και προσπαθούν να τα «καβαλήσουν» για χάρη των social media.
Μάλιστα, σύμφωνα με ερευνητές του International Shark Attack File, τα τελευταία τρία χρόνια καταγράφεται αύξηση των επιθέσεων που συνδέονται με ανθρώπους οι οποίοι κινηματογραφούν καρχαρίες.
Από το viral βίντεο με τους καρχαρίες στον σοβαρό τραυματισμό
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Νεοζηλανδού fishing influencer Χένρι Γκιμπς, ο οποίος στις 18 Ιουλίου δέχθηκε επίθεση από καρχαρία υφάλου ενώ έκανε ψαροντούφεκο στα Φίτζι. Οι γιατροί χρειάστηκε να πραγματοποιήσουν τέσσερις χειρουργικές επεμβάσεις και μεταμόσχευση δέρματος για να σώσουν το δεξί του πόδι.
Τον Απρίλιο, η Βραζιλιάνα influencer Ταγιάνε Νταλάζεν δέχθηκε επίσης επίθεση από καρχαρία κατά τη διάρκεια καταδυτικής εκδρομής.
Ο καρχαρίας, μήκους άνω των δύο μέτρων, δάγκωσε τον μηρό της και την κράτησε κάτω από το νερό για αρκετά δευτερόλεπτα, προκαλώντας της βαθιά τραύματα.
Η ίδια ανέφερε ότι πριν μπει στο νερό είχε παρατηρήσει κάτι ασυνήθιστο: υπήρχαν πολλοί καρχαρίες στην επιφάνεια και αργότερα έμαθε ότι οι διοργανωτές της εκδρομής τούς τάιζαν προκειμένου να προσεγγίζουν τους τουρίστες.
Το βίντεο της επίθεσης που δημοσίευσε στα social media έχει πλέον προβληθεί εκατομμύρια φορές.
«Δεν θα χάιδευες ένα λιοντάρι στο Σερενγκέτι»
Τον Φεβρουάριο του 2025, τουρίστρια στην Καραϊβική φέρεται να έχασε και τα δύο χέρια της όταν προσπάθησε να φωτογραφίσει έναν καρχαρία-ταύρο από ρηχά νερά. Δύο μήνες αργότερα, ένας άνδρας που βούτηξε με αναπνευστήρα στα ανοικτά του Ισραήλ σκοτώθηκε από καρχαρίες, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, ενώ φέρεται να προσπαθούσε να τραβήξει φωτογραφία με selfie stick.
Παρά τα περιστατικά, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο κίνδυνος επίθεσης παραμένει εξαιρετικά μικρός. Ο αριθμός των καταγεγραμμένων δαγκωμάτων έχει παραμείνει περίπου στα 70 τον χρόνο κατά μέσο όρο τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.
Το πρόβλημα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι ότι τα social media δημιουργούν την εντύπωση πως οι καρχαρίες είναι πολύ λιγότερο επικίνδυνοι απ' ό,τι στην πραγματικότητα και ότι η στενή επαφή μαζί τους είναι ασφαλής.
«Βλέπω πλέον βίντεο με επιθέσεις καρχαριών κάθε εβδομάδα», δήλωσε η ειδικός Κρίστιαν Πάρτον, προειδοποιώντας ότι η τάση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη σοβαρότερα περιστατικά. «Μιλάμε για ένα πραγματικό κορυφαίο αρπακτικό. Δεν θα πήγαινες στο Σερενγκέτι και θα προσπαθούσες να βάλεις το χέρι σου στο πρόσωπο ενός λιονταριού», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν επίσης ότι η προσέγγιση και το άγγιγμα των καρχαριών δεν είναι μόνο επικίνδυνα για τους ανθρώπους αλλά μπορεί να προκαλούν στρες στα ίδια τα ζώα, επηρεάζοντας ακόμη και την υγεία και την αναπαραγωγή τους.
«Στέλνουν το μήνυμα: "άγγιξε τον καρχαρία και δεν θα πάθεις τίποτα"»
Η διαμάχη αφορά και γνωστούς δημιουργούς περιεχομένου που έχουν κάνει τις στενές επαφές με καρχαρίες μέρος της διαδικτυακής παρουσίας τους.
Η 38χρονη Ocean Ramsey, η οποία έγινε γνωστή από φωτογραφίες της να κολυμπά δίπλα σε έναν τεράστιο λευκό καρχαρία, υποστηρίζει ότι στόχος της είναι η προστασία και η εκπαίδευση για τους καρχαρίες. Όπως λέει, τα ζώα είναι εκείνα που επιλέγουν να την πλησιάσουν.
Άλλοι ειδικοί, ωστόσο, διαφωνούν. Ο θαλάσσιος βιολόγος Ερίκ Κλουά εκτιμά ότι τα βίντεο αυτά στέλνουν στο κοινό το λάθος μήνυμα: «Κοίτα! Άγγιξε τον καρχαρία, δεν θα σου συμβεί τίποτα».
Την ίδια άποψη εκφράζει και ο ειδικός στους καρχαρίες Τζακ Κούπερ, ο οποίος διερωτάται πώς το να πλησιάζει κάποιος έναν καρχαρία, να τον αγγίζει ή ακόμη και να τον «καβαλά» μπορεί να συμβάλει στην προστασία του.
Καθώς οι εμπειρίες κολύμβησης και κατάδυσης με καρχαρίες γίνονται ολοένα δημοφιλέστερες - μόνο στις Μαλδίβες υπάρχουν περισσότερες από 140 σχετικές δραστηριότητες σε πλατφόρμες τουρισμού - οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το κυνήγι της «τέλειας selfie» μπορεί τελικά να έχει πολύ υψηλό τίμημα.