Η Σουηδία βρίσκεται μπροστά σε μια εκλογική αναμέτρηση που μπορεί να σηματοδοτήσει μια ιστορική πολιτική στροφή.
- Οι «Σουηδοί Δημοκράτες», από κόμμα-παρία με νεοναζιστικό παρελθόν, μετατράπηκαν σε βασικό σύμμαχο της κεντροδεξιάς κυβέρνησης. Από το 2022 στηρίζουν τον Ουλφ Κρίστερσον, συμβάλλοντας στην αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής.
- Ο πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον, αναγνωρίζοντας τη συμβολή τους στην αντιμετώπιση της εγκληματικότητας και τη μείωση των αιτήσεων ασύλου, δηλώνει έτοιμος να συγκροτήσει κοινή κυβέρνηση πλειοψηφίας, προσφέροντάς τους υπουργικές θέσεις.
- Η άνοδος του κόμματος συνέπεσε με τη σκλήρυνση της μεταναστευτικής πολιτικής. Η κυβέρνηση κατάργησε τη μόνιμη άδεια παραμονής για πρόσφυγες και ενίσχυσε τις απελάσεις, με το ακροδεξιό κόμμα να ζητά ακόμη πιο δραστικά μέτρα.
- Το κεντροαριστερό μπλοκ διατηρεί μικρό προβάδισμα σε μια οριακή εκλογική αναμέτρηση. Η επικεφαλής του, Μαγκνταλένα Άντερσον, μετατρέπει τις εκλογές σε δημοψήφισμα κατά της συμμετοχής της ακροδεξιάς στην κυβέρνηση, προειδοποιώντας για τις συνέπειες.
Οι «Σουηδοί Δημοκράτες», το κόμμα που ξεκίνησε από τη νεοναζιστική περιθωριακή σκηνή, διεκδικούν πλέον ανοιχτά συμμετοχή στην κυβέρνηση και υπουργικές θέσεις.
Με ποσοστό περίπου 19% στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, το κόμμα του Τζίμι Άκεσον έχει εξελιχθεί σε καθοριστικό παράγοντα της σουηδικής πολιτικής και ο πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον δηλώνει έτοιμος να περάσει από την κοινοβουλευτική συνεργασία στην επίσημη κυβερνητική σύμπραξη.
Η κάλπη της Κυριακής δεν θα κρίνει επομένως μόνο ποιος θα είναι ο επόμενος πρωθυπουργός. Θα κρίνει αν η σουηδική ακροδεξιά θα βρεθεί για πρώτη φορά στο κέντρο της εξουσίας.
Από την απομόνωση στην εξουσία
Οι «Σουηδοί Δημοκράτες» έχουν διανύσει μια εντυπωσιακή πολιτική διαδρομή. Από κόμμα-παρία, με ένα παρελθόν που συνδέεται με νεοναζιστικούς και αντισημιτικούς κύκλους, έχουν μετατραπεί σε βασικό σύμμαχο της κεντροδεξιάς κυβέρνησης.
Από το 2022 στηρίζουν κοινοβουλευτικά τον Ουλφ Κρίστερσον και έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση μιας πολύ αυστηρότερης πολιτικής για τη μετανάστευση, το άσυλο και την ένταξη.
Ο Κρίστερσον αποδίδει στη συνεργασία τους μέρος της κυβερνητικής πολιτικής για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, τη μείωση των ένοπλων επιθέσεων, την αποκλιμάκωση των τιμών σε ενέργεια και τρόφιμα και τη δραστική μείωση των αιτήσεων ασύλου.
Πλέον, ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι θέλει να συγκροτήσει κοινή κυβέρνηση πλειοψηφίας, στην οποία οι «Σουηδοί Δημοκράτες» θα μπορούσαν να λάβουν και υπουργικές θέσεις.
«Η Σουηδία θα είναι σουηδική»
Η άνοδος των «Σουηδών Δημοκρατών» έχει συμπέσει με μια βαθιά αλλαγή στη στάση της χώρας απέναντι στη μετανάστευση.
Οι αιτήσεις ασύλου έχουν υποχωρήσει σε χαμηλό 40 ετών, ενώ η κυβέρνηση έχει καταργήσει τη μόνιμη άδεια παραμονής για πρόσφυγες, έχει αυστηροποιήσει τους κανόνες για τις κοινωνικές παροχές και έχει ενισχύσει τις απελάσεις όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής.
Σουηδία: Πέρασε νόμος για απέλαση μεταναστών λόγω «κακής διαγωγής»
Το ακροδεξιό κόμμα, όμως, θέλει να προχωρήσει ακόμη περισσότερο.
«Στη Σουηδία ισχύουν ο σουηδικός πολιτισμός, η σουηδική γλώσσα, οι σουηδικοί νόμοι, οι σουηδικοί κανόνες, τα σουηδικά ήθη και οι σουηδικές παραδόσεις», δήλωσε ο βουλευτής των «Σουηδών Δημοκρατών» Μάτιας Κάρλσον.
«Αν δεν μπορείς να το αποδεχθείς αυτό, πρέπει να βρεις κάπου αλλού να ζήσεις», πρόσθεσε.
Μάχη στήθος με στήθος
Το κεντροαριστερό μπλοκ, με επικεφαλής τη Σοσιαλδημοκράτισσα Μαγκνταλένα Άντερσον, διατηρεί μικρό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, σε μια αναμέτρηση που αναμένεται οριακή.
Η Άντερσον επιχειρεί να μετατρέψει τις εκλογές σε δημοψήφισμα για τη συμμετοχή των «Σουηδών Δημοκρατών» στην κυβέρνηση.
«Το ερώτημα είναι αν οι Σουηδοί Δημοκράτες θα καθορίζουν την πολιτική για την άμυνα, τα σχολεία, τον πολιτισμό και τα οικονομικά», έχει υποστηρίξει, προειδοποιώντας ότι αυτό θα οδηγήσει σε «μια πολύ διαφορετική Σουηδία».
Οι επικριτές του ακροδεξιού κόμματος φοβούνται ότι μια είσοδός του στην κυβέρνηση θα μετατοπίσει ακόμη περισσότερο προς τα δεξιά το πολιτικό κέντρο της χώρας, με επιπτώσεις στη μεταναστευτική πολιτική, τα δικαιώματα, την ελευθερία του Τύπου και την κοινωνική συνοχή.
Οι υποστηρικτές του, αντίθετα, θεωρούν ότι η παρουσία του στην κυβέρνηση θα αποτελέσει απλώς την αναγνώριση μιας πραγματικότητας που έχει ήδη διαμορφωθεί στη σουηδική πολιτική.
Το αποτέλεσμα της Κυριακής θα δείξει ποια από τις δύο εκδοχές θα επικρατήσει. Σε κάθε περίπτωση, ένα είναι πλέον σαφές: οι «Σουηδοί Δημοκράτες» δεν βρίσκονται πια στην πόρτα της εξουσίας. Είναι ήδη μέσα στο δωμάτιο και διεκδικούν τα κλειδιά.