Ένα οστό που για δεκαετίες έμοιαζε ασήμαντο και παρέμενε ξεχασμένο σε ένα συρτάρι αποδείχθηκε τελικά ότι αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό εύρημα.
Πρόκειται για το πρώτο απολίθωμα δεινοσαύρου που έχει ποτέ ταυτοποιηθεί από την Ανταρκτική, όπως αποκαλύπτει το BBC.
Το δείγμα είχε ανακαλυφθεί το 1985 κατά τη διάρκεια γεωλογικής αποστολής στο νησί Τζέιμς Ρος, όμως τότε οι ερευνητές δεν ήταν βέβαιοι για τη φύση του. Έτσι, καταχωρήθηκε και αποθηκεύτηκε στη γεωλογική συλλογή της Βρετανικής Ανταρκτικής Υπηρεσίας (BAS) στο Κέιμπριτζ, όπου παρέμεινε για περίπου τέσσερις δεκαετίες χωρίς να έχει μελετηθεί εις βάθος.
Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη με 40 χρόνια καθυστέρηση
Η πρόσφατη επανεξέταση του υλικού από παλαιοντολόγους έφερε στο φως την πραγματική του ταυτότητα. Το απολίθωμα αποδείχθηκε ότι είναι ένας σπόνδυλος από την ουρά ενός τιτανόσαυρου — μιας ομάδας τεράστιων φυτοφάγων δεινοσαύρων με μακρύ λαιμό και μακριά ουρά, που συγκαταλέγονται ανάμεσα στα μεγαλύτερα χερσαία ζώα που έζησαν ποτέ στη Γη.
Ο Δρ Μαρκ Έβανς, υπεύθυνος συλλογών της BAS, ήταν εκείνος που εντόπισε τυχαία το δείγμα εξετάζοντας χιλιάδες παλιά ευρήματα. Όπως περιέγραψε, η ανακάλυψη προέκυψε σχεδόν από τύχη: «Μόνο όταν αρχίζεις να σκέφτεσαι “τι υπάρχει σε αυτό το συρτάρι”, τότε μερικές φορές συναντάς κάτι και λες: “Α, αυτό φαίνεται ενδιαφέρον”», είπε χαρακτηριστικά.
Το εύρημα είχε αρχικά καταγραφεί από τον γεωλόγο Δρ Μάικ Τόμσον, ο οποίος είχε σημειώσει στο ημερολόγιο πεδίου της αποστολής, στις 9 Δεκεμβρίου 1985, ότι επρόκειτο για «σπόνδυλο μεγάλου ερπετού». Δίπλα στο σημείωμα υπήρχε και ένα μικρό σκίτσο, ενώ αναφερόταν ότι το οστό είχε πλάτος περίπου 10 εκατοστά.
Αρχικά, η επιστημονική ομάδα υπέθεσε ότι το απολίθωμα ανήκε πιθανότατα σε θαλάσσιο ερπετό. Ωστόσο, η σύγχρονη ανάλυση άλλαξε πλήρως αυτή την εκτίμηση. Ο καθηγητής Πολ Μπάρετ από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, ο οποίος κλήθηκε να εξετάσει το εύρημα, εξήγησε ότι η μορφολογία του σπονδύλου ήταν καθοριστική: «Αν και δεν είναι και πολύ εντυπωσιακό στην όψη, στην πραγματικότητα έχει ένα πραγματικά χαρακτηριστικό σχήμα», σημείωσε.
Περιγράφοντας το οστό, εξήγησε ότι διαθέτει μια κοιλότητα στο ένα άκρο και μια στρογγυλεμένη προεξοχή στο άλλο, χαρακτηριστικά που επιτρέπουν στους σπονδύλους να συνδέονται μεταξύ τους με άρθρωση τύπου «σφαίρα και υποδοχή». «Μόλις το είδα, κατάλαβα με τι είχαμε να κάνουμε… ήταν απολύτως βέβαιο ότι επρόκειτο για έναν Τιτανόσαυρο», πρόσθεσε.
Οστό ενός τιτανόσαυρου
Οι τιτανόσαυροι αποτελούσαν μια ομάδα δεινοσαύρων με περισσότερα από 100 γνωστά είδη παγκοσμίως. Ήταν τετράποδα φυτοφάγα ζώα, με εξαιρετικά μακρύ λαιμό για να φτάνουν τη βλάστηση των δέντρων και μεγάλη ουρά που λειτουργούσε ως αντίβαρο. Τα μεγαλύτερα είδη μπορούσαν να φτάσουν μήκος άνω των 35 μέτρων και βάρος περίπου 60 τόνων, εξηγεί το BBC σε δημοσίευμά του.
Με βάση το μέγεθος του συγκεκριμένου σπονδύλου, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο τιτανόσαυρος της Ανταρκτικής είχε μήκος περίπου 7 μέτρα. Ωστόσο, η ακριβής του ηλικία παραμένει ασαφής. Ο καθηγητής Μπάρετ εξήγησε: «Ίσως ήταν ένας νεαρός δεινόσαυρος, ή ίσως ήταν πραγματικά μικρός, ένας που στην πραγματικότητα αντιβαίνει στην τάση του υπόλοιπου είδους».
Το ζώο αυτό έζησε πριν από περίπου 82 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Ύστερη Κρητιδική περίοδο, όταν η Ανταρκτική δεν είχε την παγωμένη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα. Αντίθετα, η ήπειρος καλυπτόταν από δάση και ένα πιο ήπιο κλίμα, ικανό να υποστηρίξει πλούσια οικοσυστήματα.
Όπως τόνισε ο Μπάρετ, «Αυτό δείχνει ότι μια περιοχή που σήμερα θεωρούμε πραγματικά ακατοίκητη ήταν κάποτε στην πραγματικότητα πολύ κατοικήσιμη και φιλοξενούσε αυτό το τεράστιο πλήθος ειδών». Πρόσθεσε επίσης ότι «μας βοηθά να κατανοήσουμε πώς εντάσσονταν σε αυτά τα ευρύτερα οικοσυστήματα στον άκρο του κόσμου πριν από περίπου 80 εκατομμύρια χρόνια».