Η προσπάθεια της Μαρίν Λεπέν να διευρύνει την εκλογική της απήχηση πέρα από την ακροδεξιά προσκρούει σε ένα γνώριμο πολιτικό δίλημμα της ακροδεξιάς στην Γαλλία και την Ευρώπη.
Οι υποσχέσεις που ενθουσιάζουν τον σκληρό πυρήνα των ψηφοφόρων της είναι ακριβώς εκείνες που προκαλούν ανησυχία στους πιο μετριοπαθείς και «σφικτούς» για τα δημοσιονομιά ψηφοφόρους.
Η Γαλλία δεν αποτελεί εξαίρεση στο γνωστό ντιμπέιτ μεταξύ του λαϊκισμού των προεκλογικών υποσχέσεων και της μετεκλογικής οικονομικής πραγματικότητας.
Η Λεπέν στο ντιμπέιτ για την επόμενη μέρα της γαλλικής οικονομίας
Στην πρώτη τηλεμαχία ενόψει των προεδρικών εκλογών της ερχόμενης άνοιξης, η επικεφαλής τη Εθνικής Συσπείρωσης παρουσίασε στους Γάλλους ένα φιλόδοξο πακέτο περικοπών, το οποίο, όπως υποστηρίζει, θα μπορούσε να θέσει υπό έλεγχο το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας, εξηγεί το POLITICO σε δημοσίευμά του σήμερα.
Την ίδια στιγμή, όμως, επέμεινε σε μία από τις βασικές προεκλογικές της δεσμεύσεις σχετικά με την ανατροπή σημαντικού μέρους της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης του Εμανουέλ Μακρόν και τη δυνατότητα συνταξιοδότησης των εργαζομένων στα 62, ζήτημα αιχμής στην γαλλική πολιτική αντιπαράθεση.
«Μπορώ ήδη να ακούσω τι θα πουν κάποιοι… “Είναι ένα επιπλέον έλλειμμα”», δήλωσε στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα και οργανώθηκε από το Medef, τον κυριότερο επιχειρηματικό σύνδεσμο της Γαλλίας. «Είναι μια επιλογή που πρέπει να κάνουμε ως κοινωνία», πρόσθεσε. «Και επιμένω σε αυτήν».
Καθώς η προεκλογική της εκστρατεία μπαίνει πλέον στην τελική ευθεία, το ερώτημα είναι εάν η Λεπέν θα τροποποιήσει τελικά το οικονομικό της πρόγραμμα, προκειμένου να προσελκύσει περισσότερους επιχειρηματίες αλλά και παραδοσιακούς ψηφοφόρους της κεντροδεξιάς.
Μέχρι στιγμής, πάντως, έστειλε το αντίθετο μήνυμα, καθιστώντας σαφές ότι η δημοσιονομική πειθαρχία δεν θα επιτευχθεί εις βάρος των προεκλογικών υποσχέσεων που έχει δώσει στον βασικό κορμό των ψηφοφόρων της.
Πολιτικά, η επιλογή αυτή μπορεί να αποδειχθεί δίκοπο μαχαίρι. Η διατήρηση των δεσμεύσεων για το συνταξιοδοτικό μπορεί να ενισχύσει τη στήριξή της στη βάση του κόμματός της, αλλά ταυτόχρονα να δυσκολέψει την προσπάθειά της να κερδίσει το μετριοπαθές εκλογικό σώμα που πιθανότατα θα χρειαστεί για να φτάσει στο Μέγαρο των Ηλυσίων.
Τα δημοσιονομικά περιθώρια της Γαλλίας στενεύουν
Η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της Γαλλίας αφήνει ελάχιστα περιθώρια ελιγμών. Το δημόσιο χρέος έχει ανέλθει στο 117,5% του ΑΕΠ, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα παραμένει αρκετά πάνω από τα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια στιγμή, το κόστος δανεισμού έχει αυξηθεί σημαντικά.
Στην εκδήλωση του Medef, η Λεπέν τάχθηκε υπέρ ενός «χρυσού κανόνα», ο οποίος θα διατηρεί τα δημοσιονομικά ελλείμματα κάτω από το 3% του ΑΕΠ, κατά το πρότυπο του γερμανικού «φρένου χρέους».
Παράλληλα, δήλωσε ότι σύντομα θα παρουσιάσει σχέδιο για περικοπές δαπανών ύψους περίπου 125 δισ. ευρώ. Στις περικοπές αυτές θα περιλαμβάνονται κονδύλια που συνδέονται με τη μετανάστευση, «άχρηστες» δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμούς, καθώς και η γαλλική συνεισφορά στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την ίδια.
Ωστόσο, η Λεπέν δεν έχει ακόμη εξηγήσει λεπτομερώς με ποιον τρόπο θα επιτευχθούν αυτές οι εξοικονομήσεις. Οι αντίπαλοί της έχουν ήδη αρχίσει να αμφισβητούν εάν οι αριθμοί του σχεδίου της βγαίνουν.
Εσωτερικές ρωγμές στην Εθνική Συσπείρωση
Η σύγκρουση γύρω από την οικονομική πολιτική έχει εμφανιστεί και στο εσωτερικό του ίδιου του κόμματος, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Την ώρα που η Λεπέν παρουσίαζε την οικονομική της ατζέντα στο Medef, έγινε γνωστό ότι ο Φρανσουά Ντιρβί, ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς συμβούλους της και ένθερμος υποστηρικτής αυστηρότερης δημοσιονομικής πειθαρχίας, αποχωρούσε από την προεκλογική εκστρατεία.
Ο Ντιρβί συμβούλευε ανεπίσημα τη Λεπέν επί πέντε χρόνια και είχε συμβάλει σημαντικά στη δημιουργία γεφυρών ανάμεσα στο κόμμα και τον επιχειρηματικό κόσμο. Πρώην διαχειριστής επενδυτικού κεφαλαίου, είχε εξελιχθεί σε σημαντική φωνή του κόμματος για οικονομικά ζητήματα.
Ωστόσο, η προσπάθειά του για μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία και πιο οικονομικά φιλελεύθερες πολιτικές ερχόταν σε αντίθεση με τα ένστικτα της παλιάς φρουράς του κόμματος, η οποία παρέμενε προσηλωμένη στις λαϊκιστικές θέσεις της Εθνικής Συσπείρωσης.
Η σκιώδης αποχώρηση
Ο Ντιρβί ήταν επίσης ειδικός σύμβουλος του προέδρου του κόμματος, Ζορντάν Μπαρντελά, του πολιτικού προστατευόμενου της Λεπέν. Ο Μπαρντελά αναμενόταν να αναλάβει τα ηνία της προεκλογικής εκστρατείας εάν η Λεπέν κρινόταν τελικά ότι δεν μπορούσε να είναι υποψήφια, μετά την καταδίκη της για υπεξαίρεση κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Μπαρντελά είχε ήδη προσπαθήσει να μετακινήσει το κόμμα προς το κέντρο στα οικονομικά ζητήματα, μεταξύ άλλων με την άμβλυνση της δέσμευσης της Λεπέν για το όριο συνταξιοδότησης, μια αλλαγή που ο Ντιρβί υποστήριζε εσωτερικά.
Ο ίδιος απέφυγε να σχολιάσει δημοσίως τις ακριβείς συνθήκες της αποχώρησής του, κατέστησε όμως σαφές ότι δεν αισθανόταν πλέον σε θέση να υπερασπιστεί τις τελευταίες θέσεις του κόμματος απέναντι στις επιχειρηματικές επαφές του.
Η Λεπέν, όταν ρωτήθηκε για την αποχώρησή του στη γαλλική τηλεόραση, δήλωσε ότι ήταν «δική της επιθυμία».
Η μάχη για την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων
Με τη Γαλλία να συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο από τη διεθνή αύξηση του κόστους δανεισμού και με τους οίκους αξιολόγησης να παρακολουθούν στενά την κατάσταση, τα δημοσιονομικά αναμένεται να αποτελέσουν ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της προεκλογικής εκστρατείας.
Ως φαβορί της κούρσας, οι προτάσεις της Λεπέν βρίσκονται υπό ολοένα και μεγαλύτερο έλεγχο. Οι δημοσκοπήσεις την τοποθετούν στην πρώτη θέση, περίπου στο 35% στον πρώτο γύρο, ενώ εμφανίζεται σε ισχυρή θέση να επικρατήσει των αντιπάλων της και στον δεύτερο γύρο.
Σε ό,τι αφορά την οικονομία, η Λεπέν έχει διανύσει μεγάλη απόσταση από το 2017, όταν ο Εμανουέλ Μακρόν την είχε συντρίψει σε τηλεοπτική αντιπαράθεση, επιτιθέμενος στη -σήμερα εγκαταλειφθείσα -δέσμευσή της να αποχωρήσει η Γαλλία από την ευρωζώνη.
Σε δημοσκόπηση της γαλλικής εταιρείας Odoxa που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, το 36% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι εμπιστεύεται τη Λεπέν να εφαρμόσει μια συνετή οικονομική πολιτική εάν εκλεγεί. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ όλων των υποψηφίων που εξετάστηκαν, υπογραμμίζει το POLITICO.
Τα αποτελέσματα, ωστόσο, κρύβουν μια πιο σύνθετη πραγματικότητα. Το ποσοστό ενισχύεται σημαντικά από τη στήριξη των ψηφοφόρων της Εθνικής Συσπείρωσης ενώ οι κεντρώοι εμφανίζονται πολύ λιγότερο πεπεισμένοι.
Ο βασικός κεντρώος αντίπαλός της, ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, διαθέτει ευρύτερη βάση υποστήριξης στο συγκεκριμένο ζήτημα. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό στον δεύτερο γύρο, όπου οι δύο επικρατέστεροι υποψήφιοι θα πρέπει να διεκδικήσουν τους ψηφοφόρους που δεν τους επέλεξαν στον πρώτο γύρο.
Η επιστροφή της Λεπέν ως υποψήφιας για την προεδρία ενισχύει αυτή τη δυναμική. Ο Μπαρντελά και οι σύμμαχοί του είχαν καταβάλει προσπάθεια να προσεγγίσουν οικονομικά φιλελεύθερους ψηφοφόρους και, σύμφωνα με τον δημοσκόπο, «έδιναν την εντύπωση ότι μπορεί να ήταν περισσότερο συντονισμένοι με τις προσδοκίες και τις προκλήσεις του επιχειρηματικού κόσμου».
Αντίθετα, η Λεπέν θεωρείται εδώ και χρόνια περισσότερο συγκρουσιακή απέναντι στον παραδοσιακό επιχειρηματικό κόσμο. Έχει επιτεθεί επανειλημμένα στις παγκόσμιες ελίτ που συναντώνται σε διοργανώσεις όπως το Νταβός και έχει εκφράσει τη συμπάθειά της προς τους ψηφοφόρους που έχουν πληγεί από τις συνέπειες της παγκοσμιοποίησης στις γαλλικές βιομηχανικές περιοχές, σύμφωνα με το λαϊκιστικό της προφίλ.