Σκεπτικισμό ότι οι διαπραγματεύσεις θα οδηγήσουν στο τέλος του πολέμου στην Ουκρανία εντός του τρέχοντος έτους εκφράζουν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών.
Παρά τους ισχυρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι διαβουλεύσεις Ουκρανίας-Ρωσίας υπό τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ έχουν φέρει «αρκετά κοντά» τη συμφωνία, οι επικεφαλής πέντε ευρωπαϊκών υπηρεσιών Πληροφοριών, οι οποίοι μίλησαν στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, υποστηρίζουν ότι η Μόσχα δεν επιδιώκει απαραίτητα μια γρήγορη λύση, αλλά χρησιμοποιεί τις συνομιλίες για να διεκδικήσει οικονομικά και πολιτικά οφέλη.
Οι στρατηγικοί στόχοι της Ρωσίας
Σύμφωνα με τους αξιωματούχους αυτούς, οι βασικοί στόχοι της Ρωσίας παραμένουν αμετάβλητοι: η αποδυνάμωση της ευθυγράμμισης της Ουκρανίας με τη Δύση, η απομάκρυνση από την εξουσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι και η μετατροπή της χώρας σε «ουδέτερο» κράτος.
Παρά τις οικονομικές δυσκολίες, η Ρωσία εμφανίζεται ικανή να αντέξει τις πιέσεις, χωρίς να θεωρείται ότι η οικονομία της κινδυνεύει άμεσα με κατάρρευση.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η Ρωσία εμφανίζεται έτοιμη για ειρήνη μόνο «με τους όρους της», ενώ η Μόσχα θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν συχνά υποτιμήσει τις στρατηγικές της προθέσεις.
Σημεία τριβής στις διαπραγματεύσεις Ουκρανίας-Ρωσίας
Ο τελευταίος γύρος των ρωσο-ουκρανικών διαπραγματεύσεων στη Γενεύη δεν απέφερε ουσιαστικά αποτελέσματα σε κρίσιμα ζητήματα, ειδικά όσον αφορά στην εδαφική κυριαρχία. Η Μόσχα ζητά την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από περιοχές της επαρχίας Ντονέτσκ που δεν έχει θέσει υπό τον έλεγχό της, αίτημα που το Κίεβο απορρίπτει κατηγορηματικά.
Ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος σχολίασε ότι η Ρωσία ενδέχεται να δεχθεί μια προσωρινή εδαφική ανακατανομή στο Ντονέτσκ, αλλά θα συνεχίσει να προωθεί ευρύτερες πολιτικές απαιτήσεις. Σύμφωνα με άλλους, ακόμη και σημαντικές παραχωρήσεις από την Ουκρανία θα σηματοδοτούσαν μόνο την αρχή των διαπραγματεύσεων, όχι το τέλος τους.
Οικονομική διάσταση και προβληματισμοί
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχίες ότι η Μόσχα προσπαθεί να διαχωρίσει τις διαπραγματεύσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία από συζητήσεις για διμερή οικονομική συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Ο Ζελένσκι έχει αναφέρει ότι οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών εντόπισαν συνομιλίες για πιθανές συμφωνίες αξίας έως 12 τρισ. δολαρίων, που πρότεινε ο Ρώσος απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ. Τέτοιες προτάσεις θα μπορούσαν να είναι δελεαστικές τόσο για τον Ντόναλντ Τραμπ όσο και για Ρώσους ολιγάρχες που πλήττονται από τις κυρώσεις.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τονίζουν ότι αυτή η οικονομική διάσταση υπογραμμίζει τη στρατηγική επιμονή της Μόσχας: χρησιμοποιεί τις συνομιλίες για να εξασφαλίσει χρηματοοικονομικά και πολιτικά πλεονεκτήματα, ενώ η ειρήνη παραμένει δευτερεύον ζήτημα.
Οικονομική ανθεκτικότητα της Ρωσίας
Παρά την επιβράδυνση της οικονομίας της, η Ρωσία παραμένει ανθεκτική.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν για αυξημένους χρηματοοικονομικούς κινδύνους το δεύτερο εξάμηνο του 2026, λόγω περιορισμένης πρόσβασης στις διεθνείς αγορές, υψηλών επιτοκίων (15,5%) και εξάντλησης των αποθεματικών σε ρευστό. Ο περιορισμός αυτός μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα της Μόσχας να χρηματοδοτεί στρατιωτικές και πολιτικές πρωτοβουλίες, χωρίς να αναγκάσει άμεσα το Κρεμλίνο να αλλάξει στρατηγική.
Ανησυχία των Ευρωπαίων για το επίπεδο των διαπραγματευτών
Ένας από τους αξιωματούχους εξέφρασε ανησυχία για το «πολύ περιορισμένο» επίπεδο διαπραγματευτικής εμπειρίας σε δυτικές χώρες, περιλαμβανομένων και ευρωπαϊκών, έναντι της Ρωσίας, τη στιγμή που ο Ζελένσκι ζητεί ενεργότερο ρόλο της Ευρώπης στις συνομιλίες.
Την κυβέρνηση Τραμπ εκπροσωπούν στις διαπραγματεύσεις ο γαμπρός του Ρεπουμπλικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, και ο ειδικός απεσταλμένος του, Στιβ Γουίτκοφ.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχίες για την περιορισμένη συμμετοχή της Ουκρανίας και για την προσέγγιση που φαίνεται περισσότερο πολιτικά επιτακτική παρά στρατηγικά προσεκτική. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η δική της μεσολάβηση έχει φέρει κοντά τις δύο πλευρές και ελπίζει να επιτευχθεί συμφωνία μέχρι τα μέσα του 2026.
Στρατηγική υπομονή έναντι πολιτικών χρονοδιαγραμμάτων
Οι εκτιμήσεις των ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών αναδεικνύουν ένα θεμελιώδες χάσμα μεταξύ των δυτικών πολιτικών χρονοδιαγραμμάτων και των στρατηγικών υπολογισμών της Ρωσίας αναφορικά με το ουκρανικό.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει βραχυπρόθεσμο αποτέλεσμα, επηρεασμένη από πολιτικές σκοπιμότητες, ενώ η Μόσχα κινείται με μακροπρόθεσμη στρατηγική, όπου η διπλωματία είναι εργαλείο και όχι αυτοσκοπός.
Οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι η Ρωσία βλέπει τις διαπραγματεύσεις κυρίως ως μέσο για να εξασφαλίσει κυρώσεις και οικονομικές παραχωρήσεις, παρά ως μονοπάτι για άμεση ειρήνη με την Ουκρανία. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μια συμφωνία που θα καθορίζεται από πολιτική πίεση και χρονοδιαγράμματα και όχι από τις πραγματικότητες του πεδίου μάχης. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν εάν οι διαπραγματεύσεις θα εξελιχθούν σε ουσιαστικές, συμβιβαστικές λύσεις ή θα παραμείνουν ένα τακτικό εργαλείο σε έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς.