Νέα δεδομένα για τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ο πόλεμος με το Ιράν.
- Οι πρόσφατες ιρανικές επιθέσεις ανέδειξαν την ευπάθεια των αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και οδηγώντας το Πεντάγωνο να εξετάσει μέτρα όπως η υπόγεια μεταφορά εγκαταστάσεων για καλύτερη προστασία.
- Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ, που κορυφώθηκε με 250.000 στρατιώτες μετά την 11η Σεπτεμβρίου, έχει μειωθεί σημαντικά, παρά τις προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες πλήρους αποδέσμευσης από την περιοχή λόγω νέων απειλών, όπως το ISIS.
- Μετά τις ιρανικές επιθέσεις, η Ουάσιγκτον προσανατολίζεται σε ένα νέο στρατιωτικό μοντέλο. Αυτό προβλέπει λιγότερο μόνιμο προσωπικό και μεγαλύτερη εξάρτηση από τους περιφερειακούς συμμάχους για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στην περιοχή.
- Παρά τις συζητήσεις, δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για την αλλαγή στρατηγικής, καθώς η σύγκρουση συνεχίζεται. Η ανακατασκευή των βάσεων παραμένει αβέβαιη και εξαρτάται από τη συμμετοχή των χωρών υποδοχής στο υψηλό κόστος.
Σύμφωνα με το CNN, αξιωματούχοι του αμερικανικού στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών συζητούν το ενδεχόμενο μείωσης του προσωπικού και των εγκαταστάσεων που διατηρούν οι ΗΠΑ στην περιοχή μετά το τέλος της σύγκρουσης με το Ιράν.
Οι συζητήσεις, σύμφωνα με έξι πηγές που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο, βρίσκονται ακόμη σε άτυπο επίπεδο. Ωστόσο, δείχνουν ότι στην Ουάσιγκτον εξετάζεται σοβαρά μια νέα στρατηγική για μια περιοχή από την οποία διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις έχουν επιχειρήσει να αποδεσμευτούν τα τελευταία 25 χρόνια.
Σήμερα περίπου 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες παραμένουν στη Μέση Ανατολή, μαζί με σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις, μεταξύ των οποίων δύο αεροπλανοφόρα και περισσότερα από 12 αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων.
Το Ιράν αποκάλυψε τις αδυναμίες των αμερικανικών βάσεων
Οι πρόσφατες ιρανικές επιθέσεις ανέδειξαν με τον πλέον σκληρό τρόπο τις ευπάθειες των αμερικανικών εγκαταστάσεων στην περιοχή.
Βάσεις των ΗΠΑ σε Μπαχρέιν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Κουβέιτ έχουν δεχθεί επιθέσεις με drones και πυραύλους, ενώ, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι ζημιές σε ορισμένες περιπτώσεις είναι σημαντικές.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της εγκατάστασης της CIA στο Ριάντ, η οποία, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και πρώην στέλεχος των υπηρεσιών πληροφοριών, υπέστη τόσο σοβαρές ζημιές από ιρανική επίθεση ώστε ουσιαστικά καταστράφηκε.
Η νέα πραγματικότητα οδηγεί το αμερικανικό Πεντάγωνο να εξετάζει ακόμη και τη μεταφορά ορισμένων εγκαταστάσεων κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, προκειμένου να προστατεύονται καλύτερα από επιθέσεις με πυραύλους και drones.
«Οι ευπάθειες ήταν ανέκαθεν γνωστές, αλλά οι ΗΠΑ ουδέποτε έδρασαν με την απαιτούμενη αίσθηση του επείγοντος», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο CNN.
Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο ορισμένες εγκαταστάσεις που υπέστησαν σοβαρές ζημιές να μην ανακατασκευαστούν καθόλου, τουλάχιστον στην ίδια μορφή, καθώς το κόστος αποκατάστασης αναμένεται να είναι ιδιαίτερα υψηλό.
Από τους 250.000 στρατιώτες του Ιράκ στις 50.000
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή διογκώθηκε δραματικά μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Το 1998 οι ΗΠΑ διατηρούσαν περίπου 27.000 εν ενεργεία στρατιωτικούς στην περιοχή. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου ο αριθμός εκτοξεύτηκε, καθώς ακολούθησαν οι πόλεμοι στο Αφγανιστάν και το Ιράκ και στη συνέχεια μια σειρά αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων σε ολόκληρη την περιοχή.
Κατά την εισβολή στο Ιράκ, περίπου 250.000 Αμερικανοί στρατιώτες βρίσκονταν στη Μέση Ανατολή. Ακόμη και μεταξύ 2007 και 2011, ο αριθμός τους δεν έπεσε κάτω από περίπου 100.000.
Ο Μπαράκ Ομπάμα επιχείρησε να αλλάξει πορεία, ανακοινώνοντας το 2011 ότι «η παλίρροια του πολέμου υποχωρεί» και προχωρώντας σε αποσύρσεις από το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Η άνοδος, όμως, του ISIS και η επιστροφή των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή ανέτρεψαν τα σχέδια.
Ακόμη και τα επόμενα χρόνια, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία παρέμενε μεταξύ 30.000 και 60.000 στρατιωτών.
Τώρα, μετά τις επιθέσεις του Ιράν, εξετάζεται ένα νέο μοντέλο: λιγότερο μόνιμο προσωπικό και μεγαλύτερη εξάρτηση από τους περιφερειακούς συμμάχους.
«Δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα»
Παρά τις συζητήσεις για περιορισμό της αμερικανικής παρουσίας, η Ουάσιγκτον δεν έχει ακόμη αποφασίσει πώς και πότε θα προχωρήσει.
Μάλιστα, η σύγκρουση με το Ιράν συνεχίζεται, με τις αμερικανικές δυνάμεις να παραμένουν ενεργές στην περιοχή. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να συνοδεύουν πλοία στα Στενά του Ορμούζ, να πραγματοποιούν επιχειρήσεις και να απειλούν με νέα πλήγματα.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει παρουσιάσει ένα σαφές σχέδιο για την επόμενη ημέρα του πολέμου. Αυτό αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους στρατιωτικοί και στελέχη των υπηρεσιών πληροφοριών εξετάζουν διαφορετικά σενάρια.
Ορισμένοι αξιωματούχοι εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να διατηρούν προσωπικό και εξοπλισμό στην αμερικανική επικράτεια και να τους μεταφέρουν στη Μέση Ανατολή μόνο για συγκεκριμένες αποστολές, αντί να διατηρούν μόνιμη παρουσία.
Την ίδια ώρα, το Πεντάγωνο αναμένεται να διατηρήσει ορισμένες από τις μεγάλες στρατηγικές βάσεις στην περιοχή. Η ανακατασκευή τους, ωστόσο, μπορεί να εξαρτηθεί από το εάν οι χώρες όπου βρίσκονται θα είναι διατεθειμένες να συμμετάσχουν στο κόστος, το οποίο αναμένεται να ανέλθει σε δισεκατομμύρια δολάρια.
Έτσι, μετά από ένα τέταρτο του αιώνα αμερικανικών επεμβάσεων και στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή, η Ουάσιγκτον βρίσκεται ξανά μπροστά στο ίδιο δίλημμα: να παραμείνει στην περιοχή ή να κάνει ένα νέο «βήμα πίσω», αυτή τη φορά έχοντας απέναντί της ένα Ιράν που απέδειξε πόσο ευάλωτες μπορεί να είναι οι αμερικανικές βάσεις.