Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε σήμερα, Δευτέρα, πρόωρες βουλευτικές εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου.
Η απόφαση βάζει την Ισπανία σε προεκλογική περίοδο και ανοίγει μια κρίσιμη αναμέτρηση για την πολιτική κατεύθυνση της χώρας, σε μια κίνηση που έρχεται μετά την απόρριψη από το Κοινοβούλιο βασικών κυβερνητικών μέτρων για τη στεγαστική κρίση και ενώ οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν το Σοσιαλιστικό Κόμμα πίσω από το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP).
Το Politico αναφέρθηκε στον Σάντσεθ ως τον «τελευταίο Σοσιαλιστή ''βαρέων βαρών'' της Ευρώπης».
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η εκλογική διαδικασία ενδέχεται να σηματοδοτήσει το τέλος της τελευταίας μεγάλης σοσιαλιστικής κυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η στεγαστική κρίση στο επίκεντρο
Η στεγαστική κρίση αποτέλεσε τον άμεσο καταλύτη για την προκήρυξη των εκλογών. Την περασμένη Παρασκευή το ισπανικό Κοινοβούλιο απέρριψε δύο κυβερνητικές πρωτοβουλίες που είχαν στόχο να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, την ώρα που δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωναν σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι κινητοποιήσεις κλιμακώθηκαν μετά την έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το διαμέρισμά της στη Μαδρίτη όπου ζούσε από το 1956. Οι προτάσεις της κυβέρνησης που καταψηφίστηκαν ως ανεπαρκείς περιλάμβαναν μέτρα για την προστασία ευάλωτων ενοικιαστών από εξώσεις, παράταση του παγώματος των ενοικίων και αυστηρότερους κανόνες για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Το Σάββατο, περίπου 70.000 άνθρωποι διαδήλωσαν στη Μαδρίτη, ενώ κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν σε περίπου 50 ισπανικές πόλεις. Στη Βαλένθια σημειώθηκαν συγκρούσεις με την αστυνομία, η οποία έκανε χρήση δακρυγόνων και πλαστικών σφαιρών.
Η στέγαση έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τους Ισπανούς ψηφοφόρους, με ιδιαίτερα έντονο το πρόβλημα για τους νεότερους, καθώς τα ενοίκια απορροφούν πολύ μεγάλο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος.
Ο Σάντσεθ αναγνωρίζει τα προβλήματα
Στο τηλεοπτικό διάγγελμά του, ο Σάντσεθ υπερασπίστηκε το έργο της κυβέρνησής του, επικαλούμενος την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τις επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Υποστήριξε ότι η Ισπανία έχει γίνει «η ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση», ενώ τόνισε τη θέση της χώρας ως πρωταγωνίστριας στην πράσινη ενέργεια.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στον διεθνή ρόλο της κυβέρνησής του, ιδιαίτερα στην κριτική που έχει ασκήσει στον Τραμπ και στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου για τις συγκρούσεις στη Γάζα και στο Ιράν, καθώς και στις αντιπαραθέσεις του με μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας.
Ωστόσο, ο Ισπανός πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι η κυβέρνηση έχει κάνει λάθη και ότι δεν έχει καταφέρει να υλοποιήσει όλους τους στόχους της.
«Πολλές αδικίες παραμένουν προς διόρθωση, πολλοί κοινωνικοί στόχοι πρέπει να επιτευχθούν και πολλά προβλήματα πρέπει να λυθούν - ιδιαίτερα όσον αφορά τις ανισότητες στις δημόσιες υπηρεσίες και την πρόσβαση στη στέγαση», είπε.
Ο Σάντσεθ υποστήριξε ότι για να προχωρήσει σε περισσότερες μεταρρυθμίσεις χρειάζεται νέα και ισχυρότερη λαϊκή εντολή.
Με τον «μπαμπούλα» της Ακροδεξιάς
Κεντρικό στοιχείο του μηνύματός του ήταν και η προειδοποίηση για την άνοδο της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη.
«Εσείς, ο ισπανικός λαός, πρέπει να αποφασίσετε ποιον ρόλο θέλετε να διαδραματίσετε σε αυτή την εποχή και ποιον ρόλο θέλετε να διαδραματίσει η Ισπανία», ανέφερε.
Και πρόσθεσε: «Πρέπει να αποφασίσετε εάν θα συμμετάσχετε στο κύμα της Ακροδεξιάς, που οδηγεί στην οπισθοδρόμηση όπου κυβερνά, ή εάν θέλετε η Ισπανία να παραμείνει προπύργιο ανοιχτότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης και περιβαλλοντικής υπευθυνότητας».
Σε νεότερη δήλωσή του, ο Σάντσεθ τόνισε επίσης: «Χρειαζόμαστε να ανανεώσουμε την υποστήριξη των πολιτών. Χρειάζεται να κινητοποιηθούμε και να κερδίσουμε μια πολύ ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο».
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν προβάδισμα του PP
Η απόφαση του Σάντσεθ αποτελεί σημαντικό πολιτικό στοίχημα, καθώς το Σοσιαλιστικό Κόμμα εμφανίζεται πίσω από το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα στις δημοσκοπήσεις.
Σύμφωνα με το Poll of Polls του Politico, το PP συγκεντρώνει περίπου 34%, έναντι 26% για τους Σοσιαλιστές, ενώ το ακροδεξιό Vox καταγράφεται στο 18%.
Το PP αντέδρασε στην ανακοίνωση με ένα σύντομο μήνυμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ».
Το ενδεχόμενο κυβέρνησης με συμμετοχή ή στήριξη του Vox βρίσκεται, πλέον, στο επίκεντρο της προεκλογικής συζήτησης. Το Reuters σημειώνει ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το PP και το Vox να βρίσκονται σε θέση να διεκδικήσουν την κυβερνητική πλειοψηφία, αν και το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τον κατακερματισμό του Κοινοβουλίου και τις μετεκλογικές συμμαχίες.
Το πρόβλημα της κατακερματισμένης Αριστεράς
Για τον Σάντσεθ, ένα επιπλέον πρόβλημα είναι η κατάσταση των κομμάτων που βρίσκονται στα αριστερά των Σοσιαλιστών.
Η κυβέρνηση στηρίζεται σε μια εύθραυστη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ενώ ο κατακερματισμός των κομμάτων που τη στηρίζουν έχει περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητά της να νομοθετεί. Σύμφωνα με το Reuters, η κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να εγκρίνει νέο κρατικό προϋπολογισμό από το 2023.
Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιολάντα Ντίαθ έχει αποφασίσει να μην είναι υποψήφια, αφήνοντας το Sumar σε αναζήτηση νέας ηγεσίας. Η παρουσίαση της νέας πολιτικής συμμαχίας, που αναμένεται να μετονομαστεί σε «Ευρύ Μέτωπο», έχει προγραμματιστεί για τις 17 Οκτωβρίου.
Ως πιθανότερη επικεφαλής εμφανίζεται η υπουργός Υγείας Μόνικα Γκαρσία, ενώ ο υπουργός Πολιτισμού Ερνέστ Ουρτασούν αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό πρόσωπο στην Καταλονία.
Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό εάν το εγχείρημα θα καταφέρει να συμπεριλάβει και τους Podemos, αλλά και πρόσωπα όπως η πρώην δήμαρχος της Βαρκελώνης Άντα Κολάου, η οποία έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής στην πρώτη γραμμή της πολιτικής.
Από την οικονομία, στις εκλογικές συμμαχίες
Ο Σάντσεθ μπορεί να επικαλείται την ισχυρή ανάπτυξη και την υψηλή απασχόληση, όμως η καθημερινότητα των νοικοκυριών παραμένει δύσκολη. Ο πληθωρισμός υπερβαίνει την αύξηση των μισθών, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη, ενώ οι τιμές των κατοικιών και των ενοικίων συνεχίζουν να αυξάνονται, αναφέρει το ρεπορτάζ του Politico.
Παράλληλα, η περσινή διακοπή ηλεκτροδότησης στην Ιβηρική χερσόνησο έπληξε την εικόνα του ισπανικού ενεργειακού μοντέλου, ενώ η διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα και οι υποθέσεις διαφθοράς έχουν επιβαρύνει περαιτέρω το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και τον Σάντσεθ, οι οποίοι τώρα καλούνται να δώσουν μια κρίσιμη πολιτική μάχη.