Ένα δεκαπενθήμερο έντονων, διπλωματικών ζυμώσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ξεκινά σήμερα, όπου το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών καταθέτει το Προσχέδιο Προϋπολογισμού για το 2027.
Με φόντο τα στοιχεία της Eurostat, που έδειξαν ότι όλη η Ευρώπη, από τον Βορρά ως τον Νότο, σκιάζεται εκ νέου από τον εφιάλτη του πληθωρισμού, θα ήταν αφελές να πιστεύει κανείς ότι η ελληνική οικονομία θα έμενε στο απυρόβλητο. Αν και ο δείκτης της ανάπτυξης για το 2026 τίθεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στο 2%, δηλαδή πολύ πάνω από τις αντίστοιχες επιδόσεις στην υπόλοιπη Ευρώπη, τα νέα δεδομένα από το μέτωπο της ενέργειας υποχρεώνουν το οικονομικό επιτελείο σε αναθεώρηση των αρχικών εκτιμήσεων για τον πληθωρισμό.
Ειδικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες, αντί για 3,2%, η νέα εκτίμηση είναι πως ο φετινός πληθωρισμός θα «φλερτάρει» με το 4%. «Η πρόβλεψη θα έχει μπροστά το 3», επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, ωστόσο με δεδομένο ότι αυτή η πρόβλεψη βασίζεται σε δεδομένα ως και τον Αύγουστο, δεν αποκλείεται να έχουμε νέα αναθεώρηση, όταν θα κατατεθεί στη Βουλή το τελικό σχέδιο του Προϋπολογισμού στα μέσα Νοεμβρίου.
Τα μέτρα, οι ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις και το «μπλοκ» των Νότιων
Το ενδιαφέρον στρέφεται αναμφίβολα στα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια, για νέα μέτρα στήριξης ως το τέλος του χρόνου, πέρα από αυτά που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί ή εξαγγελθεί.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι αυτήν τη στιγμή υπάρχουν στον «κουμπαρά» περί τα 200 εκ. ευρώ, από τα οποία θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί η οριζόντια επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης, η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά περίπου 20%, καθώς και η όποια νέα επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης ως το τέλος Δεκεμβρίου.
Υπάρχουν περιθώρια για επιδοτήσεις ρεύματος στη βιομηχανία όπως περιμένει η αγορά; Με τα σημερινά δεδομένα, υπάρχουν περιθώρια, όχι όμως για το 2026, αλλά για το 2027 και το 2028, χωρίς να αποκλείεται η όποια επιδότηση να καλύψει αναδρομικά την κατανάλωση ρεύματος του 2026. Όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές, ούτως ή άλλως τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά «εργαλεία», που επιτρέπουν επιδότηση ως και 70% στο 50% της ετήσιας κατανάλωσης ρεύματος, απαιτούν διαδικασία και ωρίμανση ενώπιον των αρμόδιων κοινοτικών υπηρεσιών και δεν ενεργοποιούνται αμέσως. Αυτό σημαίνει ότι στην επικείμενη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ, οι βιομηχανίες μπορούν να ακούσουν μέτρα για τη στήριξή τους, όχι όμως άμεσης εφαρμογής.
Αυτό που καθίσταται σαφές είναι ότι αν και η Ελλάδα θα «γράψει» φέτος πρωτογενές πλεόνασμα λίγο πάνω από 3%, με βάση τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες της ετήσιας «οροφής» δαπανών, αυτό δεν της παρέχει τη δυνατότητα να ανοίξει τα... σεντούκια και να προχωρήσει σε μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Με αυτά τα δεδομένα, όσο πλησιάζουμε προς τη Σύνοδο Κορυφής τόσο θα ανεβαίνει ο διπλωματικός πυρετός, για τη διασφάλιση πρόσθετου «χώρου» για μέτρα στήριξης.
Πρώτος σταθμός είναι οι σύνοδοι των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 8 και 9 Οκτωβρίου, όπου θα γίνει ένα «μάζεμα» των εξελίξεων στα ενεργά μέτωπα της Ουκρανίας και της Μ. Ανατολής, χωρίς να αναμένονται αποφάσεις. Το μεγάλο ραντεβού είναι στις 15 Οκτωβρίου, όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα κληθούν να αποφασίσουν αν απαιτούνται έκτακτα μέτρα για τις έκτακτες ανάγκες που έχουν προκύψει.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι υπέρμαχοι της δημοσιονομικής χαλάρωσης, πέρα από την Ελλάδα και την Ιταλία που έχουν αποστείλει επιστολές στην Κομισιόν, είναι οι Ισπανοί και οι Πορτογάλοι, συγκροτώντας έτσι το «μπλοκ» των Νότιων. Απέναντί τους δεν έχουν μόνο την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΚΤ, αλλά και τις χώρες του σκληρού πυρήνα της Ευρωζώνης, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, που υποφέρουν από υψηλά ελλείμματα και γνωρίζουν ότι αν διογκωθούν περαιτέρω, θα μπουν στο στόχαστρο των αγορών. Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, η εξαίρεση έκτακτων δαπανών -όπως ζητούν Ελλάδα και Ιταλία- σημαίνει ότι δεν «χτυπάνε» στις «οροφές» δαπανών, αλλά «μετράνε» κανονικότατα και στο έλλειμμα και στο χρέος.